11 grudnia 2022r. w klasztorze w Hebdowie odbędzie się wernisaż finałowy wystawy rysunków Jana Biczysko do „Boskiej Komedii” Dantego. Projekt „Boska Komedia Dantego Alighieri w rysunkach Jana Biczysko” powstał w ramach stypendium twórczego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i objęty jest patronatem medialnym Radia Kraków.
Artysta pokaże swoje prace inspirowane ostatnią częścią poematu Dantego- „Niebo”, a także wybrane rysunki z „Piekła” i „Czyśćca”. Będzie to wystawa imponująca pod względem zarówno ilości prac (razem do „Boskiej Komedii” powstało więcej niż 100 rysunków, bo czasem poetycka materia dzieła niemal sama narzucała kilka realizacji do jednej pieśni), jak i artystycznego wyrazu, siły wyobraźni w przedstawianiu dantejskich zaświatów.
W katalogu do wystawy „Niebo” Jan Biczysko napisał: Moja wędrówka z Dantem dobiegła końca. Rozpoczynając rysowanie do „Boskiej komedii”, podzieliłem się w katalogu do pierwszej wystawy pn. „Piekło” refleksją o dwóch uczuciach, które mi towarzyszą: niepokoju, czy podołam niełatwemu dziełu oraz dumie, że odważyłem się zmierzyć z tak wybitnym utworem. Teraz ja- podróżnik przez wiek XXI- pokazuję moją wizję Nieba oraz rysunki z dwóch poprzednich wystaw- jako całość cyklu. A te dwa uczucia noszę w sobie nadal, zapisane także w rysunku: w każdym wyborze fragmentu pieśni, w każdej kresce i kropce, w kompozycji, w tysiącach decyzji, poprzedzających rysunek, w decyzji, że ma on formę ostateczną, skończoną i mogę go oddać widzowi, który obejrzy go z zachwytem albo z obojętnością.
Kosmologiczna wizja wszechświata w „Komedii” Dantego dopełnia się w trzeciej części poematu. Raj objaśnia sens zejścia do Piekła i znaczenie wędrówki na szczyt Góry Czyśćcowej. Budowa, choć lepiej byłoby rzec: architektura poematu niesie w sobie przesłanie, że wszechświat (gr. kosmos) jest jednolitym systemem powiązanych, pasujących do siebie części: że świat, acz różnorodny, jest jeden i uporządkowany; posiada jedną przyczynę i jeden cel, do którego zdąża w ciągłym ruchu; że porządek świata oznacza, iż każde działanie, każde ludzkie istnienie, ale także natura i kultura mają swoje miejsce. Jednym słowem: świat to zszyta z różnych kart księga.
Większość rysunkowych kompozycji do księgi trzeciej „Boskiej Komedii” przedstawia Beatrycze i Dantego zjednoczonych w locie ku górnym niebiosom. Beatrycze najbardziej spośród wszystkich postaci na rysunkach Jana Biczysko jest graficznie dopracowana, zawsze na pierwszym planie, a towarzyszący jej Dante jest niczym cień jej postaci lub jak satelita krąży wokół swej miłosnej planety. Te dwie główne postacie trzeciej części „Boskiej Komedii” są najczęściej jedynymi bohaterami rysunków Jana Biczysko, którym na marginesach towarzyszą poetyckie tercyny z poszczególnych pieśni. Trudno się temu dziwić, wszak Beatrycze jest dla Dantego głównym mentorem, przewodnikiem duchowym, prowadzącym go do samego źródła wszelkiej miłości.
Wernisażowi, jak zawsze, towarzyszyć będą wykłady. Historyk sztuki o. Eugeniusz Grzywacz, dyrektor hebdowskiego Centrum Wiara i Kultura opowie o rysunkach Jana Biczysko w kontekście zarówno teologicznym, jak i malarskim. Alicja Biczysko, polonistka przedstawi poetycki obraz raju w „Boskiej Komedii”.
Muzyczna oprawa stanowić będzie zwieńczenie wieczoru. Patryk Filipowicz, wybitny muzyk i wirtuoz gitary zaprezentuje własne kompozycje inspirowane rysunkami Jana Biczysko oraz improwizacje na podstawie muzyki Fryderyka Chopina oraz poematu „Exodus” Wojciecha Killara.
Alicja Biczysko
