Szkatułki, naczynia i pudełka tradycyjnie dekorowane japońską żywicą zgromadziło Muzeum Manggha na nowej wystawie pt. „Lśnienie czasu. Japońska laka w sztuce użytkowej”. Ekspozycja będzie czynna od niedzieli (30 listopada).
Galeria zdjęć
Prezentacją zdobionych przedmiotów muzeum opowiada o tradycji i fenomenie dekorowania laką urushi, czyli żywicą pozyskiwaną z drzew rosnących m.in. w Japonii i Chinach. Na ekspozycji znalazły się przedmioty codziennego użytku – wśród nich szkatułki, naczynia, skrzynie na kimono, łyżeczki do matchy, albumy i meble, tworzone od XVII wieku po czasy współczesne. Obiektom towarzyszą drzeworyty ukazujące ich zastosowanie.
Konserwatorka laki japońskiej i kuratorka wystawy Joanna Koryciarz-Kitamikado mówi, że wystawa składa się z czterech części, w tym dwóch głównych – prezentacji wyrobów z laki tworzonych przez Japończyków dla Japończyków oraz tych wyrabianych przez Japończyków na zamówienie europejskich klientów:
Moim celem było pokazanie, jak bardzo różne są te laki. Ten sam materiał, ci sami wykonawcy, ale zupełnie inne przedstawienia, zupełnie inny gust odbiorcy
– tłumaczy. I dodaje, że przedmioty eksportowane były bogato dekorowane, podczas gdy Japończycy woleli minimalistyczne zdobienia.
W kolejnej części zgromadzono prace współczesnych japońskich twórców nawiązujące do Europy – m.in. szkatułki inspirowane arrasami i wschodem słońca nad Wawelem. Ostatni fragment został poświęcony samej technice zdobienia laką. Na wystawie zwiedzający będą mogli poznać różne style i techniki zdobienia, w tym prószenie złotym pyłem, inkrustację masą perłową i rzeźbienie w lace.
Jak wyjaśnia kuratorka wystawy Joanna Haba, laka służąca od wieków do zdobienia przedmiotów w sztuce azjatyckiej jest pozyskiwana z drzew rosnących m.in. w Japonii i Chinach poprzez nacinanie ich:
To dosyć żmudny i trudny proces – z nacięcia drzewa raz na jakiś czas można uzyskać tylko jeden kubełek laki, żywicy. Po odpowiedniej preparacji i obróbce laka twardnieje i czyni przedmiot wodoodpornym
- opowiada.
Wszystkie prace zgromadzone na wystawie pochodzą z polskich zbiorów; instytucji muzealnych i prywatnych kolekcjonerów.
Ekspozycja „Lśnienie czasu. Japońska laka w sztuce użytkowej” będzie czynna dla zwiedzających w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha” w Krakowie od niedzieli do 22 lutego 2026 r. W niedzielę o godz. 16 japoński twórca Tatsuya Matsumoto, uhonorowany tytułem Żyjącego Skarbu Narodowego Japonii, wygłosi wykład pt. „Urushi jako sztuka, twórczość i filozofia”
