Sobota, 21 lis 4 °C Jakość powietrza: Bardzo dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Królewski symbol miłości. Wyjątkowe dzieło sztuki z Krakowa na wystawie w Wilnie

W Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie zobaczyć można wystawę zat. „Symbol miłości Zygmunta Augusta. Dyptyk portretowy Elżbiety i Barbary”. Praca pochodzi ze zbiorów MNK.

Muzeum Narodowe w Krakowie znów prezentuje swoje unikatowe zbiory za granicą. W Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie zobaczyć można wystawę zat. „Symbol miłości Zygmunta Augusta. Dyptyk portretowy Elżbiety i Barbary”. To pokaz osobistej pamiątki po królu, z portretami jego dwóch pierwszych żon.

Dzieło należące do Króla Polski i Wielkiego Księcia Litewskiego Zygmunta Augusta, przedstawia Elżbietę Habsburżankę i Barbarę Radziwiłłównę z kolekcji Książąt Czartoryskich. Obraz powstał na dworze królewskim w Wilnie lub Krakowie - i jest szczególnym zapisem historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów. 

- Dla Litwinów wizerunek Barbary był szczególnie ważny - podkreśla prof. Andrzej Szczerski, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie, współautor wystawy. 

Historia miłości Zygmunta Augusta (1520–1572) i Barbary Radziwiłłówny (1522/1523–1551) należy do najbardziej poruszających opowieści w dziejach Polski i Litwy. Jej legenda od stuleci inspiruje pisarzy, kompozytorów, malarzy i twórców filmowych. Zygmunt August planował wzniesienie na Zamku Dolnym w Wilnie mauzoleum poświęconego sobie oraz swoim dwóm pierwszym małżonkom – kościoła św. Anny i Barbary – jednak przedsięwzięcia tego nigdy nie ukończono. Barbara Radziwiłłówna, podobnie jak pierwsza żona monarchy, Elżbieta Habsburżanka (1526–1545), spoczęła w katedrze wileńskiej.

Dyptyk powstał najprawdopodobniej w Wilnie lub Krakowie z prywatnej inicjatywy Zygmunta Augusta, zapewne już po śmierci Barbary Radziwiłłówny w 1551 roku. Przypuszcza się, że początkowo znajdował się w skarbcu zamku królewskiego na Wawelu. Przed 1815 rokiem trafił do kolekcji księżnej Izabeli Czartoryskiej w Puławach, gdzie został włączony do zawartości słynnej Szkatuły Królewskiej – zbioru najcenniejszych pamiątek po monarchach Polski i Litwy oraz ich małżonkach, eksponowanego w Świątyni Sybilli.
W inwentarzu kolekcji sporządzonym przed 1827 rokiem odnotowano – choć brak potwierdzenia tej informacji w innych źródłach – że Zygmunt August miał stale nosić dyptyk przy sobie. Ta romantyczna legenda znalazła odzwierciedlenie w obrazie Jana Matejki „Śmierć Zygmunta Augusta w Knyszynie”, na którym artysta przedstawił umierającego króla z otwartym dyptykiem spoczywającym przy wezgłowiu. Do wybuchu II wojny światowej zabytek pozostawał częścią zbiorów tzw. Szkatuły Królewskiej.

(na podstawie materiałów prasowych)

Posłuchaj wypowiedzi

Najpopularniejsze

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Rodzina zamachowca odebrała jego ciało

    Julia Kawa

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Groby pod wodą, ludzie się boją. Spór o cmentarz w Biadolinach Radłowskich

    Bartłomiej Maziarz

  • Duży pożar restauracji pod Krakowem. Nikomu nic się nie stało

    Marcin Koczyba

  • Dziewczynka cudem uniknęła kul podczas zamachu w Krakowie. Prawda czy produkt AI?

    Kamil Wszołek

Najnowsze

  • Wjazd na czerwonym świetle może kosztować prawo jazdy. Nowe przepisy na przejazdach kolejowych

  • Armatki pracowały, teraz kolej na narciarzy. Pierwsze wyciągi w Małopolsce już działają

  • Piłkarska sobota. Cracovia z nowym trenerem, Wisła powalczy o pierwsze wyjazdowe zwycięstwo

  • Dwa wypadki w Małopolsce. Utrudnienia w Chrzanowie i Bobrku

  • Dręczył zwierzęta i publikował nagrania w internecie. Jest prawomocny wyrok

  • Chłodna sobota w Małopolsce. W górach śnieg, silny wiatr i zamiecie