Księga gości Hotelu Forum, zeszyt kelnera, meble, przepisy kuchni i naczynia zgromadziło na wystawie poświęconej jednemu z najbardziej rozpoznawalnych budynków Krakowa Muzeum Podgórza. Ekspozycja współtworzona przez byłych pracowników hotelu będzie dostępna do stycznia.
Hotel Forum działał przez 14 lat, od 1988 do 2022 roku. Zaprojektował go w stylu brutalizmu zespół Miejskiego Biura Projektów pod kierunkiem Janusza Ingardena. Kiedy został otwarty, był najnowocześniejszym obiektem hotelowym w Polsce. Miał 279 pokoi.
Historię jednego z najbardziej rozpoznawalnych budynków Krakowa opowiedziało na wystawie „Hotel Forum” Muzeum Podgórza. Wystawa rozpoczyna się od zarysu historii krakowskiej gościnności oraz skrótowego przedstawienia najdawniejszych i najbardziej znanych hoteli w mieście. Następnie widz przechodzi do opowieści o budowie Hotelu Forum i jego funkcjonowania.
- Okres od 1988 do 2002 roku nie jest długi, ale jednocześnie jest to najbardziej gorący czas w naszej najnowszej historii. Pracownicy hotelu stają na rzęsach, żeby pokazać zachodnim turystom, że Kraków jest piękny, zamożny, elegancki, chociaż taki nie jest. Starają się pokazać zachodniemu światu twarz, której tak naprawdę Polska wtedy nie ma. (...) Chciałabym, żeby ta wystawa pokazała światło w oknach Hotelu Forum, żeby poruszyła naszą wyobraźnię – opowiedziała PAP kuratorka i kierowniczka Muzeum Podgórza Melania Tutak.
Twórcy aranżacji czerpali z osobistych wspomnień pracowników hotelu i zachowanych przez nich pamiątek. Gdy po zamknięciu hotelu wyprzedawano jego wyposażenie, wiele przedmiotów trafiło w ręce związanych z nim osób. Na wystawie znalazły się m.in. zastawa stołowa, krzesła z hotelowych pokoi, zeszyt kelnera z dedykacjami i podziękowaniami od gości, menu z kawiarni, ogłoszenie ze stołówki pracowniczej, służbowe t-shirty pracowników technicznych, a także dokumenty.
Twórcy wystawy przyznają, że zachowane materiały archiwalne są często fragmentaryczne - wiele dokumentów związanych z budową i funkcjonowaniem obiektu zaginęło lub znajduje się w prywatnych zbiorach, a archiwa zakładów zaangażowanych w realizację inwestycji w większości już nie istnieją.
- Dzięki relacjom pracowników możemy dowiedzieć się, że tutaj była największa lada wydawcza z hoteli Orbisowskich, największa kuchnia, że był tu najmłodszy szef kuchni, że recepcjonistki musiały znać w tamtym czasie po dwa, trzy języki. Że to był hotel, w którym bardzo wielu ludzi chciało pracować – zwróciła uwagę kuratorka.
Na wystawę swoje dokumenty związane z hotelem przekazała m.in. Małgorzata Gunia, która pracowała w recepcji Forum przez ponad 10 lat.
- Już kiedy kończyłam szkołę hotelarską, a hotel powstawał, tworzyła się wokół niego otoczka, że to będzie hotel dla VIP-ów, inny niż wszystkie. I faktycznie takim był. Przychodziło się z szarego krakowskiego świata, a w środku byli ludzie pachnący cudownymi perfumami, zadowoleni, w markowych ubraniach. Dwa światy, które oddzielały przesuwające się drzwi na fotokomórkę – opowiedziała Małgorzata Gunia. Wśród hotelowych gości pamięta m.in. przedstawicieli Banku Światowego, głowy państw, twórców „Listy Schindlera”, którą w 1993 roku Steven Spielberg kręcił w Krakowie.
- Ale to nie był tylko blichtr. To był też nasz, wtedy 25-, 30-latków wysiłek, dyscyplina, musieliśmy dorównać oczekiwaniom tych gości. Staraliśmy się, żeby Hotel Forum był wizytówką, ale przy okazji, żeby pozostawała dobra opinia o nas wszystkich, generalnie, Polakach – dodała.
W drugiej części wystaw opowiada o losach obiektu po jego oficjalnym zamknięciu oraz jego oddziaływaniu na wyobraźnię młodych twórców. Kuratorka stawia także pytania o przyszłość obiektu.
W październiku ub. r. Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał budynek dawnego Hotelu Forum do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. W wyniku odwołania wniesionego przez właściciela obiektu Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego 13 br. maja uchyliło tę decyzję i przekazało do ponownego rozpatrzenia przez konserwatora. Powodem decyzji minister kultury było m.in. niejednoznaczne określenie przedmiotu ochrony konserwatorskiej oraz jego wartości.
Hotel Forum jednak zabytkiem? Ministerstwo chce poprawy formalności
Projekt Hotelu Forum wyłoniono w konkursie Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP) w 1975 r. Zwyciężył zespół Miejskiego Biura Projektów pod kierunkiem Janusza Ingardena. Projekt stanowił realizację idei zwrócenia zabudowy Krakowa ku rzece, a jednocześnie uwzględniał konieczność nieprzesłaniania Wawelu, dlatego w dolnych kondygnacjach bryły zaprojektowano prześwit. Forma budynku została dopasowana do zakola Wisły – bryłę przełamano i ukształtowano tarasowo. Inwestorem hotelu był Orbis, który włączył hotel do międzynarodowej sieci.
Państwowa sieć Polskiego Biura Podróży „Orbis” powstała we Lwowie w 1920 r., a od 1933 działała jako przedsiębiorstwo państwowe, posiadając przed wojną ponad 130 oddziałów. W czasie II wojny światowej działalność Orbisu została zawieszona, wielu pracowników aresztowano, a siedzibę w Warszawie zniszczono. Po wojnie spółka odbudowała swoją sieć i w PRL-u stała się głównym operatorem turystki zagranicznej. W Krakowie Orbis oprócz hotelu Forum zarządzał m.in. hotelami Cracovia i Francuskim.
Galeria zdjęć
