W 2018 roku wskaźniki religijności wskazywały, że prawie 81% Polaków to osoby wierzące, a około 70% osób modli się raz w tygodniu lub częściej. (Główny Urząd Statystyczny). Dziś religijność Polaków się zmienia - coraz mniej osób, w szczególności młodych, praktykuje wiarę. Zmiana wartości, kryzys rodziny, proces indywidualizacji, kryzys instytucji kościelnych wpływają na wzrost dokonywanych apostazji. Jak zmienia się religijność Polaków i jak te zmiany wpływają na celebrowanie świąt? O to Wioletta Gawlik pyta prof. Katarzynę Zielińską, socjolożkę religii UJ i dr. Grzegorza Kubińskiego, socjologa z UKEN.
Posłuchaj rozmowy
Jak ważny jest dziś religijny wymiar święta? Pytam o taki socjologiczny aspekt
Prof. Katarzynę Zielińska: Myślę, że jeśli popatrzymy na różne dane dotyczące religijności polskiego społeczeństwa, to zdecydowanie widać zmianę, która polega na tym, że coraz mniej osób praktykuje, chodzi na msze święte, deklaruje głęboką wiarę albo wiarę w ogóle i coraz więcej osób deklaruje brak przynależności, albo praktyki. W świetle takich danych i procesów, które obserwujemy szczególnie od 2016 roku, to można przypuszczać, że dla wielu osób udział w tych praktykach będzie coraz mniej atrakcyjny, coraz mniej osób będzie brało udział w takich wydarzeniach.
Spróbujmy zdefiniować samą religijność, bo mam wrażenie, że to jest pojęcie bardzo wielowymiarowe. Kiedy mówimy o religijności, to można by się zastanowić nad pojęciem wiary, wiedzy, też tych praktyk religijnych, o których była mowa, ale i nad wszelkim doświadczeniem religijnym.
Dr. Grzegorza Kubiński: Nie sądzę, żebyśmy rozwiązali zagadkę, czym jest religijność. Można próbować powiedzieć, czym jest dzisiaj. Nawiązałbym do równoległego funkcjonowania struktury Kościoła i religijności. Ta religijność jest bardzo trudno uchwytna, zwłaszcza kiedy się przyjmuje filozofię społeczeństwa płynnego, gdzie tożsamości kreuje się w dowolny sposób. Religijność rozumiana nie tylko indywidualnie, ale także estetycznie jest przyjemna. To jedna z cech współczesnej religijności, jest bezwysiłkowa.