Niesprzyjające warunki meteo, czasem niechęć lokalnej społeczności, ryzyko uszkodzenia, czasem zniszczenia prac. A jednak sztuka poza muzeum ma się całkiem nieźle, prowokując nie tylko do doraźnych komentarzy, ale czasem wywołując potężne zmiany. W ostatnim tygodniu listopada, w oknach i na fasadzie Synagogi Wysokiej na krakowskim Kazimierzu, współczesny artysta Sebastian Bożek realizuje projekt zat. "Oko poety". W wychowaniu plastycznym o sztuce w przestrzeni publicznej Justyna Nowicka rozmawia z kuratorką Moniką Rydygier i Sebastianem Bożkiem, uczestnikiem projektu "(Nie)codzienna. Sztuka i kontekst".
"Oko poety" to multimedialna instalacja site-specific, której celem jest refleksja nad dziedzictwem dzielnicy Kazimierz. Dzielnica ta, będąca ciekawym przykładem palimpsestu kulturowego, gdzie warstwy historii i tradycji nakładają się na siebie, stanowi idealne tło dla działań, które badają ideę miasta jako „tekstu" pełnego znaczeń, symboli i narracji. Projekt nawiązuje do koncepcji miasta jako przestrzeni, która „przemawia" do mieszkańców i obserwatorów, prowokując do interpretacji i tworzenia mentalnych obrazów.
Jedną z inspiracji dla Sebastiana Bożka stała się twórczość Mordechaja Gebirtiga – żydowskiego poety i pieśniarza, silnie związanego z krakowskim Kazimierzem. Choć jego twórczość literacka nie jest wykorzystana w sposób bezpośredni, to jednak duch jego lirycznego „opowiadania” o mieście stanowi wyraźne odniesienie dla wizualnej narracji wykorzystującej litery alfabetu polskiego i hebrajskiego lub słowa w języku polskim i jidysz - tłumaczą twórcy.
Poprzez połączenie architektonicznego dziedzictwa z nowoczesnymi mediami, instalacja "Oko poety" podkreśla płynność i zmieniający się charakter miasta. Nie bez znaczenia dla projektu ma fakt, że przed Synagogą Wysoką znajduje się niewielki placyk, wykorzystywany teraz jako parking dla samochodów.
- Zainspirowani przez krakowskiego architekta Janusza Sepioła, postanowiliśmy stworzyć nie tylko nieoczywiste dzieło sztuki, ale być może zainicjować zmianę funkcji placu - mówi Sebastian Bożek. - Bo nie chodzi nam o to, żeby zmieniać coś na siłę, "uszczęśliwiać" mieszkańców swoimi pomysłami. Nasze działania mają też charakter badawczy - sprawdzamy, jak przestrzeń może się zmieniać, i jaki wypływ na te zmiany może mieć sztuka współczesna.
Posłuchaj podcastu
Instalacja Sebastiana Bożka pokazywana jest na krakowskim Kazimierzu w ramach dwuletniego projektu badawczo-artystycznego "(Nie)codzienna. Sztuka i kontekst", przygotowanego z inicjatywy Instytutu Malarstwa i Edukacji Artystycznej Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.
Sebastian Bożek, (ur. 1988 r. w Krakowie) jest absolwentem Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i pedagogiem Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Pisze o sobie: "w swojej twórczości, której głównym punktem wyjścia jest postać ludzka i przestrzeń architektoniczna, podejmuje próby uchwycenie tego, co wymyka się werbalizacji. Struktura miasta, jego specyfika urbanistyczno-architektoniczna jest dla niego obszarem działań oraz inspiracją. Od roku 2014 jest również aktywny jako twórca realizujący projekty w przestrzeni miejskiej, w roku 2015 rozpoczął współpracę z łódzką Fundacją Urban Forms. Zajmuje się malarstwem, działaniami site-specific, instalacją, oraz działaniami malarskim w przestrzeni (murale). Poza twórczością artystyczną działa również w obszarze edukacji i pedagogiki artystycznej".
W materiale filmowym "fragment" instalacji:
