Mało znany okres z biografii jednego z najwybitniejszych polskich twórców XX wieku, rzeźbiarza i malarza Xawerego Dunikowskiego, związany z czteroipółletnim pobytem artysty w KL Auschwitz przypomina krakowskie Muzeum Historyczne w oddziale Fabryka Emalia Oskara Schindlera na wystawie „Więzień 774. Xawery Dunikowski w KL Auschwitz.
mówi Maria Zientara, kuratorka wystawy
Xawery Dunikowski, oskarżony przez Niemców za pomoc w nielegalnym przerzucie Polaków do tworzonego na terenie Francji Wojska Polskiego został aresztowany a potem wywieziony do obozu 20 czerwca 1940 roku w pierwszym krakowskim transporcie więźniów. Miał wówczas 64 lata. Otrzymał numer 774. Losy artysty, w ich jednostkowym wymiarze symbolizują przygotowywaną i realizowaną przez niemieckiego okupanta politykę wyniszczenia polskiej inteligencji a w konsekwencji całkowitej, nieodwracalnej likwidacji państwa polskiego
Xaweremu Dunikowskiemu udało się przeżyć KL Auschwitz, choć wielokrotnie otarł się o śmierć. Przetrwał dzięki opiece i pomocy osób spoza obozu, ale przede wszystkim dzięki współwięźniom, którzy chronili artystę w zagrażających bezpośrednio życiu sytuacjach. Najwięcej zawdzięczał lekarzom i pielęgniarzom obozowego szpitala ratującym go przed selekcjami do zagazowania.
Na ekspozycji znalazły się prace tworzone przez artystę w czasie pobytu w obozie. Przede wszystkim portrety współwięźniów ale i obrazy codziennego życia obozowego m in. stolarni w której pracował - podkreśla kuratorka wystawy Maria Zientara. Do obozowych przeżyć powrócił Dunikowski we wstrząsającym cyklu obrazów olejnych malowanych w stylu młodopolskiej maniery pt. „Oświęcim” (1948–1955). Kilka prac z tego cyklu znalazło się również na wystawie. Dopełnieniem ekspozycji jest przestrzeń przybliżająca sylwetki osób, których opieka i działania umożliwiły Dunikowskiemu dotrwanie do chwili wyzwolenia obozu.
Ekspozycji towarzyszy katalog autorstwa kuratorki Marii Zientary z reprodukcjami prac rzeźbiarskich i obozowych Dunikowskiego, także wspomnienia, wywiady i korespondencja artysty oraz relacje współwięźniów.
Otwarcie wystawy 1 czerwca o godz. 18.00
Wystawa czynna 2 czerwca – 28 sierpnia 2016
poniedziałek 10.00-16.00 (1. poniedziałek miesiąca czynne do 14.00)
wtorek-niedziela 09.00-20.00
Oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa
Fabryka Emalia Oskara Schindlera
Kraków, ul. Lipowa 4.
Wydarzenia towarzyszące:
Oprowadzanie kuratorskie:18.06; 16.07; 06.08. (godz. 16.00).
Promocja katalogu Więzień 774. Xawery Dunikowski w KL Auschwitz aut. Marii Zientary 22.06. 2016 godz. 18.00, sala Fontany, Pałac Krzysztofory, Rynek Główny 35
jdruzynska/mat.pras.
