Głośna sztuka Alfreda Jarry "Ubu król" w reżyserii Jana Klaty otwiera sezon Jerzego Jarockiego w Narodowym Starym Teatrze. Absurdalny żart francuskiego gimnazjalisty to groteskowy portret uniwersalnych mechanizmów władzy. Sam król Ubu bywał zarówno uosobieniem ponadczasowego satrapy, jak i zakamuflowanym portretem rzeczywistych polityków. Klata zapowiada dzieło o polskości, tej dzisiejszej i uniwersalnej zarazem.
Sztuka napisana przez 16-letniego Alfreda Jarry’ego u schyłku XIX w. wywołała wielki skandal. Widzów irytował tupet licealisty bezczelnie przerabiającego schematy narracyjne klasycznych dzieł, od antyku po Szekspira. O spazmy przyprawiało gęsto padające słowo merdre (przekładane na polski jako „grówno”). Polaków zaś porażał obraz marzącego o powrocie na mapę świata kraju jako sodomy i gomory z obleśnym satrapą u władzy.
Z czasem w sztuce Jarry’ego zaczęto dostrzegać groteskowy portret uniwersalnych mechanizmów władzy. Doczekała się wielu wystawień, Krzysztof Penderecki jest twórcą opery „Ubu Rex” (z librettem autorstwa Jerzego Jarockiego), Piotr Szulkin – filmu „Ubu król”. Sam król Ubu bywał zarówno uosobieniem ponadczasowego satrapy, jak i zakamuflowanym portretem rzeczywistych polityków.
Łukasz Gazur z Dziennika Polskiego po premierowym spektaklu "Ubu król" w Narodowym Starym Teatrze w Krakowie mówił w Radiu Kraków:
"Polska na deskach Narodowego Starego Teatru jest obecna, tylko ,że to nie jest Polska, jaką chcielibyśmy widzieć. To jest kraj z paździerza. Polska w budowie. Widać też to, na co my sami często narzekamy, brutalność polityków, wszechobecne chamstwo. "Ubu król" zresztą tak był napisany i premiera w 1896 roku wzburzyła widzów, którzy wychodzili z teatru. Wczoraj też byli tacy.
Jeśli przyjmiemy, że chodzi o groteskową komedię , to widz którzy lubi bawić się w teatrze, będzie usatsfakcjonowany.
Ja bawiłem się dobrze - mówi Łukasz Gazur, - bo potraktowałem ten spektakl jako komedię. ale nie jako poważny spektakl teatralny z przemyśleniami o polskiej polityce. To przedstawienie wydaje mi się trochę naiwne. Widziałem dużo lepsze spektakle Jana Klaty".
Król Ubu
Alfred Jarry
reżyseria: Jan Klata
scenografia: Justyna Łagowska
kostiumy: Karolina Mazur
muzyka: James Leyland Kirby
ruchy: Maćko Prusak
obsada:
Bolesław, Gen. Łaski, Wpas, Wsłup – Bolesław Brzozowski
Car Aleksy – Zbigniew Ruciński
Flaczysław – Paweł Kruszelnicki
Król Wacław – Zygmunt Józefczak
Królowa Rozamunda, Szyper – Błażej Peszek
Rotmistrz Opas – Krzysztof Stawowy
Stanisław Leszczyński, Mikołaj Reński, M. Fiodorowicz – Rafał Jędrzejczyk
Ubica – Paulina Puślednik
Ubu – Zbigniew W. Kaleta
Władysław, Jan Sobieski, Wrosoch – Grzegorz Grabowski
ARMIA RUSKA: Grzegorz Grabowski, Paweł Kruszelnicki, Błażej Peszek, Zbigniew Ruciński
ARMIA POLSKA: Bolesław Brzozowski, Rafał Jędrzejczyk
Spektakl realizowany w kooprodukcji z Festiwalem UNSOUND.
