Teatr Nowy Proxima w Krakowie świętuje dwudziestolecie działalności. Jego historia zaczęła się jeszcze wcześniej, bo od studenckiego spektaklu "Griga obchodzi imieniny" granego w Alchemii. Przez kolejne lata teatr działał m.in. przy ul. Gazowej dając przestrzeń młodym twórcom. Dziś jego działalność obejmuje także programy społeczne i debiuty, a jubileusz jest okazją nie tylko do wspominania przeszłości, ale również do zapowiedzi kolejnych premier. Gościem Anety Hudzik był Piotr Sieklucki, reżyser, aktor, współzałożyciel i dyrektor Teatru Nowego Proxima w Krakowie.
Posłuchaj rozmowy
Początki Proximy
Historia Teatru Nowego Proxima sięga czasów studenckich Piotra Siekluckiego, Dominika Nowaka i Anety Wirzinkiewicz. Na drugim roku szkoły teatralnej przygotowali spektakl "Griga obchodzi imieniny" według opowiadań Antoniego Czechowa. Spektakl powstał w Alchemii. Jednym z widzów była profesor Anna Polony, która ostro skrytykowała sposób, w jaki młodzi aktorzy zinterpretowali Czechowa. Inaczej na spektakl zareagował Edward Linde-Lubaszenko. Zachwycony przedstawieniem przekazał twórcom pieniądze na jego drugą część. Później spektaklem zainteresował się także Jerzy Stuhr, który pomógł zespołowi wyjechać z nim do Rosji. Po 25 latach "Griga obchodzi imieniny" ma powrócić na scenę Proximy.
To była wspaniała przygoda. Pojechaliśmy z nowymi komputerami, kamerą i wszystko rejestrowaliśmy, ale okradli nas, skończyliśmy na milicji z portretami pamięciowymi, więc była to totalna jazda bez trzymanki – mówi Piotr Sieklucki.
Kolejnym ważnym etapem była Gazowa. Teatr rozpoczął tam działalność spektaklem "Pan Jasiek" Bogdana Hussakowskiego, a przestrzeń została udostępniona zespołowi przez mecenasa Janusza Marchwińskiego. Przez około dziesięć lat powstało tam wiele istotnych dla zespołu przedstawień. Wśród nich znalazło się "Lubiewo" na podstawie prozy Michała Witkowskiego, a także "Macabra Dolorosa" Kasi Chlebny czy spektakle realizowane wspólnie z Edwardem Linde-Lubaszenką, m.in. "Wysocki. Powrót do ZSRR".
Teatr dla młodych
Pomysł stworzenia własnego teatru wyrastał również z ówczesnej sytuacji krakowskiego środowiska teatralnego. Piotr Sieklucki wspomina, że dwie dekady temu młodzi twórcy mieli niewiele możliwości rozpoczęcia samodzielnej działalności, a scena alternatywna praktycznie nie istniała.
Skąd ta nazwa? Pomyśleliśmy, że jest stary Kraków, to będzie też nowy i będzie Teatr Nowy. Stworzyliśmy go z potrzeby serca, ponieważ nie było miejsca dla młodych i graniczyło z cudem, by otrzymać etat w Słowaku, Ludowym czy Starym – dodaje.
Teatr miał być miejscem niezależnym i otwartym na twórców, którzy nie znajdowali dla siebie przestrzeni w istniejących instytucjach. Proxima realizuje program debiutów, w ramach którego młodzi aktorzy i reżyserzy mogą przygotowywać własne spektakle. Teatr sięga również po teatr tańca i formy performatywne. Ważną częścią jego działalności są tematy społeczne i edukacyjne. Do teatru i Pałacu Nieśmiertelności zapraszane są m.in. dzieci, seniorzy, przedstawiciele grup mniejszościowych oraz osoby z grup wykluczonych.
Czy nie lepiej tworzyć żywe pomniki? To znaczy, że wspieramy tych, którzy coś wnoszą do Krakowa, którzy rozwalają ten system, to lokalne myślenie o kulturze – mówi.
Jubileusz i przyszłość
Jubileuszowe wydarzenia zostały rozłożone na kolejne miesiące. W planach znalazł się m.in. powrót "Griga obchodzi imieniny", a także Pałacowy Obiad Czwartkowy poświęcony historii teatru. Na grudzień zaplanowano premierę "Tożsamość Davida", muzycznej opowieści o spotkaniu Davida Bowiego z Andym Warholem, Mickiem Jaggerem, Johnem Lennonem i Iggym Popem.
Teatr zapowiada również kolejne projekty – spektakl muzyczny poświęcony ochronie zdrowia, przedstawienie o Michaelu Jacksonie oraz następne realizacje w ramach programu debiutów. Równolegle rozwijana ma być działalność społeczna, naukowa i edukacyjna Pałacu Nieśmiertelności.
