Poniedziałek, 16 lis 5 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Polska przy stole negocjacyjnym. „Dla Rosji to nie jest dobra wiadomość”

– Polska została wreszcie doproszona do grupy kluczowych państw – mówi prof. Dariusz Kozerawski z Uniwersytetu Jagiellońskiego. W rozmowie z Radiem Kraków ocenia znaczenie udziału Polski w negocjacjach dotyczących Ukrainy, ostrzega przed polityką Rosji i studzi nadzieje na szybkie zakończenie wojny. Jego zdaniem rozmowy pokojowe mogą być kolejną zasłoną dymną dla Władimira Putina.

Logotyp grupy E5
Logotyp grupy E5/ Autorstwa Nieznany – Polish Ministry of National Defence, CC0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=184831870

Z rozmowy dowiesz się:

  • Dlaczego udział Polski w europejskiej grupie negocjacyjnej E5 jest ważny.

  • Czemu prof. Kozerawski nie wierzy w szybkie zakończenie wojny w Ukrainie.

  • Dlaczego spotkanie przywódców USA, Chin i Rosji porównuje do Monachium z 1938 roku.

  • Jakich zagrożeń ze strony Rosji powinna spodziewać się Polska i jak powinny reagować służby.

Posłuchaj rozmowy

Polska w grupie E5. „Wreszcie zostaliśmy doproszeni”

Jakie znaczenie będzie miała polska obecność w negocjacjach pokojowych? Według premiera Czech Polska będzie reprezentowała także interesy całej Grupy Wyszehradzkiej.

Trzeba się zgodzić z premierem Czech. To taki dyplomatyczny, miły gest wobec Polski, szczególnie jeśli mówi to właśnie premier Czech. To jedyne państwo poza Polską w Grupie Wyszehradzkiej, które nie współpracowało, nie kolaborowało z Putinem i Rosją. Przypomnę, że zarówno za czasów rządów Viktora Orbána, jak i obecnie w Słowacji, gdzie rządzi Robert Fico, mamy do czynienia z siłami politycznymi, którym blisko było do Federacji Rosyjskiej i Putina, które w pewien sposób reprezentowały jego interesy w Europie.

Dobrze więc, że Polska została wreszcie doproszona do grupy kluczowych państw, określanej mianem E5. Przypomnę naszym słuchaczom, że mówimy o regionalnych graczach strategicznych, mocarstwach europejskich, takich jak Francja, Niemcy i Wielka Brytania. W tej grupie znalazły się również Włochy i Polska.

Dlaczego powiedziałem „wreszcie”? Dlatego, że przez ostatnie lata w najważniejszych rozmowach na temat sytuacji w Ukrainie i jej stabilizacji Polska rzadko albo wcale nie była uwzględniana.

A przypomnę, że Polska wykonuje najważniejsze zadania, obciążone przy tym najwyższym poziomem ryzyka, jeśli chodzi o działania hybrydowe i nie tylko hybrydowe ze strony Federacji Rosyjskiej.

Polska jest potężnym, jedynym tak ważnym hubem logistycznym, bez którego zaopatrywanie walczącej Ukrainy w sprzęt, amunicję, różnego rodzaju towary oraz środki humanitarne i medyczne byłoby po prostu niemożliwe. To pierwsze zadanie.

Drugie, o którym nie zawsze pamięta się w europejskiej przestrzeni publicznej, polega na tym, że Polska przyjęła, zapewnia ochronę i opiekę ponad milionowi uchodźców wojennych z Ukrainy. Najczęściej są to kobiety, dzieci i osoby starsze.

Wykonujemy więc najtrudniejsze zadania i pokazaliśmy bardzo wiele dobrego. Jednak kolejne polskie rządy, zarówno Zjednoczonej Prawicy, jak i obecnej koalicji, nie potrafiły wystarczająco skutecznie przekonać naszych sojuszników i partnerów w Unii Europejskiej, żebyśmy uczestniczyli w tych najważniejszych rozmowach.

 

Panie profesorze, ale tak czy inaczej Rosja na pewno będzie chciała w jakiś sposób wykorzystać polską obecność w tych negocjacjach.

Dla Rosji to nie jest dobra wiadomość, że Polska bierze udział w negocjacjach, ponieważ będzie reprezentowała twarde stanowisko, co zresztą podkreślił premier.

Co więcej, Polska dobrze odczytuje rosyjską politykę. Poza naprawdę skrajnymi prawicowymi siłami politycznymi polskie elity zgadzają się, że Federacja Rosyjska stanowi zagrożenie. Jej ekspansywna polityka jest niebezpieczna nie tylko dla Polski, ale dla całej Europy Centralnej i całej wschodniej flanki NATO.

Dlatego obecność Polski w tej grupie nie musi być dla Federacji Rosyjskiej korzystna.

Studziłbym jednak wszelkiego rodzaju prognozy, jakoby te rozmowy i zaangażowanie europejskiej grupy negocjacyjnej miały zmienić sytuację na teatrze rosyjsko-ukraińskich działań wojennych.

Twierdzę, że w obecnej sytuacji geopolitycznej i geostrategicznej, zarówno na świecie, jak i w naszym regionie, tego typu rozmowy są kolejną zasłoną dymną dla Władimira Putina, który po prostu realizuje swoje najważniejsze cele strategiczne w Ukrainie i poprzez Ukrainę.

 

Rosyjskie żądania i polityka Donalda Trumpa

Tymczasem Rosja po raz kolejny wraca do swoich żądań, czyli do kształtu NATO sprzed 1997 roku. Mówi też o wyjściu Finlandii z Sojuszu. Z drugiej strony prezydent Stanów Zjednoczonych mówi o Ukrainie w NATO, ale w zamian za wycofanie się z Donbasu. Jak pan odbiera te żądania z jednej i drugiej strony?

Niestety, poziom wiarygodności wszelkiego rodzaju komunikatów wygłaszanych w środowisku międzynarodowym zarówno przez Władimira Putina, jak i Donalda Trumpa nie jest wysoki.

Oczywiście przyjmujemy te komunikaty, ponieważ wygłaszają je przywódcy globalnych mocarstw. Jednak do gwarancji dawanych z jednej strony przez Władimira Putina, a z drugiej przez prezydenta Stanów Zjednoczonych, prowadzącego politykę bardzo korzystną dla Kremla, podchodziłbym z ogromną ostrożnością i dystansem.

Co jest szczególnie znamienne dla nas, Europejczyków? Proszę pamiętać, że mają się jeszcze odbyć rozmowy nad tym, co nazwano „nową architekturą europejskiego bezpieczeństwa”. Wspominali o tym Marco Rubio i Donald Trump.

I teraz proszę sobie wyobrazić, że w takich rozmowach uczestniczy sprzyjający Federacji Rosyjskiej Donald Trump albo jego przedstawiciele, których nazwałbym politycznymi akwizytorami. Mam na myśli grupę negocjacyjną, w której są Kushner i Witkoff.

Zresztą zauważmy, że odsuwają się od nich już nawet republikańscy kongresmeni, nie mówiąc o zmasowanej krytyce ze strony przedstawicieli Partii Demokratycznej.

Widzimy, że rosyjskie żądania to podbijanie politycznego bębenka. Przypomnę, że podobne postulaty Władimir Putin wysuwał w 2021 roku i już wtedy kierował je do ówczesnego prezydenta Stanów Zjednoczonych.

Mamy jednak świadomość, że wówczas Stany Zjednoczone absolutnie nie podjęły tego tematu. Definitywnie uznały, że takie żądania należy włożyć między bajki, i twardo stanęły po stronie Sojuszu oraz Europy.

A dzisiaj okazuje się, że to temat jak każdy inny, o którym można dyskutować.

Myślę, że ważny jest tutaj kontekst trójstronnego spotkania Stanów Zjednoczonych, Chin i Rosji. Jeśli będziemy mieli chwilę, chciałbym jeszcze powiedzieć o tym dwa słowa.

 

„To nie Jałta, a raczej Monachium z 1938 roku”

No właśnie. To spotkanie nazywane jest już Jałtą 2.0. Zgadza się pan z taką opinią?

To żadna Jałta. To bardziej Monachium z 1938 roku. W Jałcie spotkali się sojusznicy, bo cokolwiek by o nich mówić, byli sojusznikami. Spotkali się, żeby spróbować uporządkować sytuację po zwycięskiej dla nich wojnie. A tutaj nie przesadzajmy. Ani Chin, ani Rosji, ani Stanów Zjednoczonych nie można posądzać o to, że są sojusznikami czy choćby bliskimi, przyjaznymi partnerami. Donald Trump oczywiście dążył do tego, żeby takie spotkanie się odbyło.

Zwróćmy uwagę na komunikaty dotyczące jego ustaleń i tematów, które miałyby zostać poruszone. Słyszymy o kwestiach rozbrojenia jądrowego, o tłumaczeniu, dlaczego Stany Zjednoczone zaatakowały Iran, ponieważ nie chcą dopuścić do tego, żeby stał się on posiadaczem broni jądrowej.

Ale tak naprawdę podczas tego spotkania w najtrudniejszej sytuacji będzie Donald Trump, ponieważ przegrał, podkreślam, przegrał wybory do Kongresu.

Oczywiście startowali kandydaci Partii Republikańskiej, ale nie znamy wcześniejszej sytuacji, w której prezydent Stanów Zjednoczonych aż tak mocno osobiście angażowałby się w kampanię wyborczą.

Pamiętamy przecież te obrazki z wielu miejsc. To wyglądało bardziej jak kampania prezydencka Donalda Trumpa niż kampania Republikanów przed wyborami połówkowymi do Kongresu. I Trump, i Republikanie te wybory z kretesem przegrali.

Dlaczego o tym mówię? Ponieważ zarówno przewodniczący Xi Jinping, jak i Władimir Putin doskonale wiedzą, że siadają do rozmów z Trumpem znacznie słabszym politycznie. Z Trumpem, od którego odsuwa się już nawet ruch MAGA, i któremu pozostały tylko dwa lata rządów. Nie wiemy też, jak sytuacja będzie wyglądała po 2029 roku.

To oczywiście bardzo ważne spotkanie. Nie sądzę jednak, żeby Trump osiągnął podczas niego więcej niż Xi Jinping i Władimir Putin. To doświadczeni politycy i przywódcy, którzy bardzo dobrze odczytują politykę międzynarodową.

Nie pozwolą Trumpowi osiągnąć więcej, niż będzie im się to strategicznie i politycznie opłacało.

Dlatego byłbym ostrożny w ocenach, jakoby te rozmowy miały ustawić światową politykę i geostrategię na najbliższe dekady. Zachowajmy ostrożność.

Klęska Trumpa w USA. Demokraci zdobyli większość w obu izbach Kongresu

Radio Kraków


Rosyjskie działania hybrydowe. „To już sytuacja permanentnego zagrożenia”

Panie profesorze, na koniec wróćmy do dwóch spotkań, o których rozmawiamy: trójstronnego oraz negocjacji pokojowych z udziałem Polski. Wszyscy wiemy jednak, że Rosja nie chce ani zakończenia wojny, ani pokoju. Komisja ds. Badania Wypadków na Kolei opublikowała raport, z którego wynika, że to, co wydarzyło się w zeszłym roku na linii Warszawa–Lublin, było aktem dywersji, aktem terrorystycznym. Mamy też zatrzymania kolejnych osób, które przygotowywały ataki hybrydowe czy wręcz zamachy terrorystyczne. Czy z takimi aktami terrorystycznymi i dywersją przyjdzie nam już żyć, bez względu na wynik tych kolejnych, niby pokojowych rozmów?

Federacja Rosyjska ma dwa strategiczne cele. Jeden realizuje skutecznie, a drugi chce zrealizować.

Ten pierwszy, o czym wielokrotnie mówiłem, to destabilizacja Ukrainy jako państwa. I to się udaje, ponieważ poprzez tę destabilizację Federacja Rosyjska chce uniemożliwić integrację Ukrainy ze strukturami polityczno-militarnymi i polityczno-gospodarczymi Zachodu, czyli z NATO i Unią Europejską.

To się dzieje. Federacja Rosyjska skutecznie osiągnęła ten cel, a od blisko dwóch lat ma wsparcie Białego Domu i administracji Donalda Trumpa.

Drugi cel strategiczny jest ściśle związany z tym, o czym teraz rozmawiamy. To przede wszystkim próba demilitaryzacji wschodniej flanki NATO, a także destabilizacji państw, które do niej należą.

I na to nakładają się akty sabotażu oraz dywersji. Pan redaktor mówi o aktach terrorystycznych. Odpowiednie służby mają zapewne na ten temat znacznie głębszą wiedzę niż my. I tak powinno być.

Myślę jednak, że co najmniej od 2022 roku bierzemy udział w wojnie hybrydowej, którą Federacja Rosyjska wytoczyła Europie, wschodniej flance NATO, w tym Polsce. Powody już wcześniej wskazałem.

Federacja Rosyjska prowadzi tego rodzaju działania z różnym natężeniem, sprawdzając i testując, na ile państwa wschodniej flanki oraz cała Europa są w stanie skutecznie sobie z tymi zagrożeniami radzić. Przecież mieliśmy również do czynienia z działaniami hybrydowymi na lotniskach w głębi Europy.

Myślę, że polskie służby mają świadomość, iż jest to już sytuacja permanentnego zagrożenia, a intensywność takich działań może tylko wzrastać.

W tym kontekście pojawia się również rok 2029. Wiele ośrodków analitycznych wskazuje, że właśnie do tego czasu należy spodziewać się poważniejszej eskalacji ze strony Rosji.

Nieprzypadkowo rok 2029 to także koniec prezydentury Donalda Trumpa. Dlaczego o tym mówię? Ponieważ tak przychylnego ekspansywnej polityce Federacji Rosyjskiej prezydenta Stanów Zjednoczonych nie mieliśmy od dekad.

To bardzo ważne ostrzeżenie dla naszych służb, żeby odpowiednio reagowały na tego rodzaju zagrożenia.

 

Czy wojsko powinno pilnować torów? Krytyka działań polskich władz

Wspomniał pan redaktor o wydarzeniach z listopada 2025 roku. Uważam, że reakcja polskich władz była wówczas nieadekwatna. Będę to podkreślał. Wysłano tysiące żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej na tory kolejowe, podczas gdy jest to przede wszystkim zakres odpowiedzialności Straży Ochrony Kolei, policji, służb specjalnych, a w rejonach przygranicznych również Straży Granicznej.

Żołnierze wszystkich formacji, szczególnie służby czynnej, w tym także żołnierze WOT, powinni przede wszystkim intensywnie szkolić się na poligonach.

O ile można wysłać żołnierzy, żeby zastępowali funkcjonariuszy innych służb, chociaż nie jest to ich zakres odpowiedzialności, o tyle funkcjonariusze tych formacji nie są w stanie zastąpić żołnierzy w wykonywaniu ich zadań bojowych i konstytucyjnych.

Tego rodzaju działania podejmowali zarówno ci, którzy rządzili przed 2023 rokiem, jak i ci, którzy rządzą obecnie.

Dlatego do tych, którzy będą sprawować władzę po przyszłorocznych wyborach, apelowałbym, żeby wykorzystywali potencjał, jaki mamy, zgodnie z jego przeznaczeniem, a nie tylko dlatego, że w danym momencie dobrze wygląda to pod względem PR-owym.

Będziemy teraz mieli wysyp tego rodzaju działań, ponieważ zbliżają się wybory. Niestety, nie każda aktywność poszczególnych służb wynika z przesłanek merytorycznych. Często są to po prostu cele przedwyborcze i wizerunkowe.

Ubolewam nad tym i apeluję, żeby z takich działań zrezygnować, ponieważ zagrożenia nie są przedwyborcze ani PR-owe. Są rzeczywiste i bardzo poważne.

Nasz ekspert

Dariusz Kozerawski

Dariusz Kozerawski

Płk rez. prof. zw. dr hab. Dariusz Kozerawski — pracownik Katedry Bezpieczeństwa Narodowego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pułkownik rezerwy Wojska Polskiego, były rektor-komendant Akademii Obrony Narodowej, kierownik Katedry Strategii i Geostrategii, członek Bractwa Weteranów w Polsce oraz Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ. Prowadził seminaria i wykłady z zakresu strategii i bezpieczeństwa w Parlamencie Europejskim, Sztabie Wojskowym UE, NATO Defense College w Rzymie oraz Baltic Defense College w Tartu. Uczestniczył w operacjach międzynarodowych, prowadził badania w strefach działań wojennych i stabilizacyjnych w: Bośni i Hercegowinie, Kosowie, Iraku, Afganistanie, Mołdawii, Jordanii, Armenii. Kierował misjami szkoleniowymi NATO w Bagdadzie i Kijowie. Badacz/ekspert zajmujący się bezpieczeństwem międzynarodowym, narodowym, strategią bezpieczeństwa, studiami nad konfliktami zbrojnymi, edukacją dla bezpieczeństwa oraz najnowszymi systemami uzbrojenia. Uczestnik Strategicznego Przeglądu Bezpieczeństwa Narodowego RP, doradca społeczny ds. bezpieczeństwa państwa koła w Senacie RP, współpracuje z Kwaterą Główną NATO, RAND Corporation, doradca społeczny ds. bezpieczeństwa państwa koła senackiego.

Powiązane

  • Gen. Bogusław Pacek: Polityka Trumpa służy interesom ekonomicznym Rosji

    Łukasz Sobieszkoda

  • Spotkanie Grupy Bergen w Krakowie. Czy Amerykanie dzielą Europę? Prof. Kozerawski ostrzega przed osłabieniem NATO

    Piotr Łęgowski

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • O krok od tragedii na A4. Kierowca miał 3,5 promila alkoholu

    Jakub Sajdak

Najnowsze

  • Polska przy stole negocjacyjnym. „Dla Rosji to nie jest dobra wiadomość”

  • Zderzenie tramwaju z samochodem w Krakowie. Jedna osoba ranna

  • "Wiślacki orzeł", czyli książka o Antonim Szymanowskim... jakiej nie było dotąd

  • Miał być w tym roku, będzie w przyszłym. Tarnów czeka na kolejny zdrój z wodą pitną

  • "In the Hall Tonight" - Phil Collins drugi raz wśród legend

  • Po zamachu na Rynku Głównym w krakowskich szpitalach pozostaje 9 osób