Poniedziałek, 16 lis 5 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Woda, ścieki, szpitale. Co naprawdę jest infrastrukturą krytyczną i jak ją chronić?

Każdy coś słyszał o infrastrukturze krytycznej, ale czy to "coś" wystarczy? Wiemy, jakie są elementy tej infrastruktury? Czego nie robić w pobliżu obiektów ważnych dla funkcjonowania naszych miast i państwa? No właśnie, wiedzę mamy mizerną. "Nie możemy robić zdjęć infrastruktury i wrzucać ich do mediów społecznościowych, bo to jest zagrożenie, a czasem robimy to z niewiedzy. Edukacja jest konieczna, i to od szkoły podstawowej" - tłumaczy prof. Piotr Małka z Politechniki Krakowskiej, który był gościem Radia Kraków.

Woda, ścieki, szpitale. Co naprawdę jest infrastrukturą krytyczną i jak ją chronić?
Zdjęcie ilustracyjne/ Fot. Pexels.
  • Infrastruktura krytyczna obejmuje systemy fizyczne i cyfrowe kluczowe dla funkcjonowania państwa; woda i ścieki są jej integralną częścią.

  • Edukacja społeczna jest najsłabszym elementem: mało kto wie, czego nie wolno przy obiektach wrażliwych (loty dronów, zdjęcia, publikacje).

  • Ochrona przed dronami to pilna potrzeba: brakuje krajowych systemów przeciwdziałania i standardów dla obiektów wrażliwych.

  • Skala cyberzagrożeń wobec Polski jest wysoka; receptą jest rozwój kadr i specjalistycznych studiów oraz szybkie wdrożenie ustawy o KSC.

  • Człowiek to najsłabsze ogniwo: codzienna cyberhigiena i ciągłe szkolenia pracowników są krytyczne dla odporności instytucji i firm.

Posłuchaj rozmowy Patryka Kubiaka z  prof. Piotrem Małką.

Czym jest infrastruktura krytyczna i dlaczego to pojęcie jest szerokie

Infrastruktura krytyczna obejmuje zarówno systemy materialne, jak i cyfrowe, bez których państwo, gospodarka i społeczeństwo nie są w stanie funkcjonować nawet na podstawowym poziomie. To nie tylko energetyka czy transport, ale też woda, ścieki, żywność czy ochrona zdrowia.

Infrastruktura krytyczna to bardzo szerokie pojęcie. Mówimy o rzeczywistych i cybernetycznych systemach, które są niezbędne do minimalnego funkcjonowania naszej gospodarki, państwa i społeczeństwa

- mówi prof. Piotr Małka.

Incydent z dronem nad oczyszczalnią w Nowej Wsi pod Krakowem pokazuje, jak wrażliwe są takie obiekty. Status infrastruktury krytycznej dla wody i ścieków wynika wprost z ustawy o zarządzaniu kryzysowym (2007).

Dron spadł na teren oczyszczalni ścieków w Nowej Wsi. Skąd tam się wziął?

Magdalena Zbylut-Wiśniewska

W ustawie jest wyraźnie napisane, które obszary wchodzą w przestrzeń infrastruktury krytycznej. Wodociągi i oczyszczalnie są newralgicznym i istotnym punktem

- dodaje gość Radia Kraków.

Policja nie potwierdza, że w krakowskich wodociągach doszło do próby sabotażu

Elżbieta Raczyńska

Strefy zakazu lotów i luka świadomości społecznej

Formalne zakazy istnieją, ale społeczeństwo często o nich nie wie. Brakuje czytelnej, systemowej edukacji – od mediów po szkołę i rodziców – tłumaczącej, czym jest infrastruktura krytyczna i jak się przy niej zachowywać.

Społeczeństwo musi się dowiedzieć, co jest tą infrastrukturą krytyczną i jak powinniśmy się zachowywać w jej pobliżu, czego nie wolno robić

- tłumaczy Piotr Małka.

Szczegóły zabezpieczeń są niejawne, ale potrzeba realnych systemów przeciwdronowych. W wielu miejscach to wciąż luka – i to pilna do wypełnienia:

Nie mamy systemów do eliminacji zagrożeń dronowych, trzeba je w Polsce zbudować i chronić nimi infrastrukturę krytyczną

"System skuteczny przeciwko dronom to taki, który kosztuje mniej niż sam dron. My tego nie mamy"

Bartłomiej Ziaja

Nawet jeśli prawo ogranicza fotografowanie obiektów wrażliwych i publikację takich materiałów, nawyki społeczne idą w poprzek przepisów. Tu znów kluczowa jest edukacja od najmłodszych lat. Piotr Małka tłumaczy:

Nie możemy robić zdjęć i wrzucać ich do mediów społecznościowych, bo to jest zagrożenie, a czasem robimy to z niewiedzy. Edukacja jest konieczna, i to od szkoły podstawowej.

Dezinformacja wokół dronów: jak odróżnić fakty od fake newsów?

Kamil Wszołek

Skala cyberataków i potrzeba specjalistów

Polska jest intensywnie atakowana w cyberprzestrzeni. Odpowiedzią jest rozwój odporności, kadr i kształcenia – także na Politechnice Krakowskiej, która uruchamia dedykowane studia.

Jesteśmy na trzecim miejscu w Europie, na siódmym w świecie pod względem ilości ataków, więc musimy inwestować w ekspertów. Otworzyliśmy kierunek dla specjalistów, którzy będą chronić naszą infrastrukturę krytyczną

- opowiada prof. Małka.

Odporność w terenie bywa nierówna. Dużo zależy od planów ciągłości działania i inwestycji. Przełomem ma być ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa, która przypisze konkretne zadania samorządom i podmiotom kluczowym.

Drony nad Polską: Rosja sprawdza odporność Polski i NATO. Co dalej?

Rafał Nowak-Bończa

Ekspert zwraca uwagę, że podstawą bezpieczeństwa jest dyscyplina użytkownika: nie otwierać podejrzanych plików, weryfikować nadawców i adresy stron. Szkolenia muszą być ciągłe, bo techniki ataków szybko ewoluują.

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

Najnowsze

  • Dlaczego dzieci nie rozmawiają z rodzicami?

  • News Radia Kraków
    News Radia Kraków

    Władze Krakowa zawiadomiły prokuraturę w sprawie ZIS. Chodzi o umowy z agencją PR

  • USA, Chiny i Rosja mogą podzielić świat? „Europa przez lata jechała na plecach Ameryki”

  • "Nie sztuką jest napisać piękną muzykę filmową. Sztuką jest znaleźć reżysera, który tę muzykę pokocha"

  • Ziemia pochłonęła tam kilkadziesiąt grobów. Teraz wiadomo, co dzieje się pod cmentarzem w Trzebini

  • PKP buduje chodnik w Zatorze, ale spór o zamknięty przejazd trwa. Burmistrz nie odpuszcza