Wbrew powszechnej opinii leki psychotropowe nie uzależniają - twierdzi dr Paweł Brudkiewicz, psychiatra, psychoterapeuta. Skąd więc krążąca w społeczeństwie plotka o działaniu uzależniającym leków psychotropowych? Jak działają leki psychotropowe i co kryje się pod tą nazwą? O to pyta Wiola Gawlik.
- Istnieje w naszym społeczeństwie przekonanie, że leki psychotropowe uzależniają.
Prawdą jest, że takie przekonanie istnieje. Mamy grupę leków, które uzależniają. Te leki stosujemy rzadko i na tyle krótko, by potencjał uzależniający się nie ujawnił. To jest niewielka grupa leków.
- Jeśli zwiększymy dawkę albo będziemy je stosować ze zwiększoną częstotliwością, to wtedy prawdopodobieństwo uzależnienia jest większe.
Te leki charakteryzują się tym, że z czasem tracą swoją efektywność i żeby uzyskać ten sam efekt trzeba zwiększać dawkę. Poza tym te leki poprawiają samopoczucie, co po czterech tygodniach stosowania staje się niebezpieczne, bo ryzyko uzależnienia się zwiększa.
- Mówimy o lekach psychotropowych. Co pan konkretnie ma na myśli, używając tej nazwy? Na pewno zmieniają one stan psychiczny człowieka, ale czy do tych leków zaliczymy też leki hormonalne i nasenne?
Przez leki psychotropowe rozumiemy takie leki, które przechodzą przez barierę krew, mózg i wywołują swoisty wpływ na zachowanie, psychikę człowieka. Będą tutaj leki przeciwlękowe, czy przeciwdepresyjne, ale trudno za takie leki uznać hormony, które mogą wpływać na samopoczucie psychiczne, lecz w sposób pośredni.
- I na pewno one nie uzależniają.
Na pewno nie uzależniają, podobnie jak nie uzależnia większość leków psychotropowych.
- Czyli?
Leki przeciwdepresyjne, przeciwlękowe, przeciwpsychotyczne - one nie uzależniają. Opinia o ich uzależniającym potencjale wynika głównie z tego, że po ich odstawieniu u części pacjentów objawy nawracają. Te objawy nawracają nie dlatego, że lek jest uzależniający, tylko dlatego że podstawowy problem nie został wyleczony i wracają objawy.
- A jak działają leki psychotropowe? Substancje psychoaktywne są zażywane w celu uzyskania efektów euforyzujących, stymulujących, czy halucynogennych. Prawda to?
Leki psychotropowe możemy podzielić na trzy grupy. Leki, które aktywizują - jeśli ktoś w przebiegu depresji jest ospały, zmęczony, to wtedy stosujemy leki aktywizujące. Są leki, które mają działanie uspokajające, które stosujemy w sytuacji, kiedy ktoś jest pobudzony, na przykład w przebiegu lęku lub psychozy. Mamy też leki o neutralnym wpływie, czyli nie pobudzają, ani nie uspokajają, natomiast redukują lęki, poprawiają nastrój, poprawiają samopoczucie.
- Rozumiem, że te leki, o których dzisiaj mówimy, są dostępne tylko na receptę.
Tak, nieprawidłowo zastosowane leki psychotropowe mogą być niebezpieczne.
