To choroba, której przyczyn nie znamy. Nie jest groźna, bo nie prowadzi do śmierci, ale bardzo utrudnia życie. Co ciekawe - można leczyć ją dietą i sportem. Mowa o tajemniczej chorobie kobiecej. Rozmawiają dr Robert Jach - kierownik kliniki endokrynologii ginekologicznej ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie i Wiola Gawlik.
- Jeśli kobieta tyje z nie wiadomo jakich powodów, jeśli pojawia się trądzik, nadmierne owłosienie na twarzy, nieregularne miesiączki, to spada poziom atrakcyjności. Przyczyną może być zespół policystycznych jajników. Co to takiego i po jakich jeszcze objawach można go rozpoznać?
Chciałbym wiedzieć, co to takiego, bo ile lekarzy, tyle definicji skąd ta choroba się bierze. Zespół policystycznych jajników to najczęstsze zaburzenie endokrynologiczne u kobiet w wieku rozrodczym. Mamy dwie definicje zespołu policystycznych jajników. Definicja Narodowego Instytutu Zdrowia mówi, że zespół policystycznych jajników możemy rozpoznać, gdy mamy nadmiar androgenów, czyli hormonów męskich u kobiet oraz kobieta cierpi na rzadkie owulacje. Kryteria rotterdamskie dołączają do tego objaw, który polega na charakterystycznej budowie jajników - wielopęcherzykowej, policystycznej. Z tego wynikają poważniejsze zaburzenia. Zespół policystycznych jajników jest jedną z najczęstszych przyczyn niepłodności u pań.
- Dlaczego zespół policystycznych jajników może być przyczyną niepłodności?
W przypadku PCOS nie dochodzi do owulacji. Warto ustalić to rozpoznanie, aby kobieta w przyszłości mogła mieć dzieci i by uniknęła poważniejszych schorzeń, typu cukrzyca, nadciśnienie, zawał serca, nowotwór trzonu macicy.
- Do jakiego specjalisty: ginekologa, czy endokrynologa pacjentka z takimi objawami powinna się udać?
Do ginekologa endokrynologa.
- Kiedyś lekarze usuwali część jajnika, by wyleczyć kobietę z zespołu policystycznych jajników. Dziś stosuje się mniej drastyczne metody, choć leczenie bywa trudne.
Okazuje się, że nasze działania, leki, zabiegi operacyjne to jest profilaktyka trzeciorzędowa, najmniej skuteczna. Należy się diagnozować, udać do lekarza specjalisty, który zaleci modyfikację stylu życia. Polega ona na obniżeniu masy ciała, na wprowadzeniu wysiłku fizycznego min. 30 minut dziennie, na stosowaniu odpowiednio zbilansowanej diety.
- Lekarze oceniają, że na PCOS cierpi około 12% młodych kobiet, a u około 40% z nich zespół policystycznych jajników jest powodem niepłodności. Zgodzi się pan?
Zgadzam się. Statystyki WHO mówią, że na PCOS choruje od 10% do 15% kobiet. W Polsce jest to ponad 10% kobiet. Możemy mówić o chorobie dość poważnej, dlatego nie zalecałbym odkładania myśli o macierzyństwie.
