Nietolerancja laktozy, czyli cukru występującego w mleku, to jeden z najczęściej spotykanych problemów żołądkowych u dorosłych. Czy dieta bezmleczna jest tutaj najlepszym rozwiązaniem? O tym rozmawiali Maria Przyborowska-Sapek, dietetyk z Ośrodka Dietetyki Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie i Wiola Gawlik.
Jak objawia się nietolerancja laktozy?
- To są bardzo typowe objawy. Najczęściej występują wzdęcia i bóle brzucha, uporczywe gazy. Dzieje się tak dlatego, że jeśli u pacjenta występuje nietolerancja laktozy, czyli cukru mlecznego, dochodzi do nadmiernej fermentacji dopiero w jelicie grubym. Laktoza powinna być strawiona w jelicie cienkim.
Jak długo muszą utrzymywać się te objawy, by pacjent mógł zgłosić się do specjalisty?
- Jeśli występują po każdym spożyciu produktów mlecznych, to powinien być dla nas charakterystyczny znak. Dobrze jest wtedy skontaktować się ze specjalistą, żeby ustalić kierunek działań.
To schorzenie rzadko występuje u niemowląt i dzieci. Dopiero w wieku dojrzewania i u osób dorosłych się uaktywnia. Dlaczego? Jaka jest przyczyna nietolerancji laktozy?
- Przyczyną może być brak enzymu, bądź niska zawartość enzymu laktazy. Ten brak może być spowodowany wadami genetycznymi, bądź może wystąpić po infekcjach przewodu pokarmowego.
Gdy zauważymy spójność pojawiania się objawów po spożywaniu produktów mlecznych, to często je odstawiamy. Czy dieta bezmleczna - całkowita eliminacja mleka, jest tutaj skuteczna, czy potęguje nietolerancję laktozy?
- Dieta bezmleczna powinna być wprowadzona, ale nie eliminujemy od razu wszystkich produktów mlecznych. Najwięcej laktozy jest zawarte w pełnym mleku, w mleku w proszku. Produkty fermentowane, czyli kefiry, maślanki, jogurty są lepiej trawione przez organizm. Jeśli po takich produktach też występują dolegliwości, to można się wspomóc farmakologią, czyli włączyć do diety enzymy. Sery podpuszczkowe mają minimalną zawartość laktozy, więc warto je uwzględnić w takiej diecie ze względu na dużą zawartość wapnia. Mamy jeszcze do dyspozycji produkty roślinne, np jarmuż, brokuły, orzechy, nasiona.
Czy stosując się do tych wskazówek możemy całkowicie wyeliminować nietolerancję laktozy, czy jest to cichy wróg, który czai się za rogiem i w każdej chwili może zaatakować, gdy przesadzimy z ilością produktów mlecznych?
- Te objawy mogą nawracać ze względu na stan jelit u pacjenta. Jeżeli pacjent jest przewlekle chory, zażywa dużo leków, to wtedy te dolegliwości mogą nawracać.
Czy stopniowo, powoli, w małej ilości możemy wprowadzać produkty mleczne do swojej diety?
- Tak, po kilku miesiącach eliminacji powinniśmy na nowo wprowadzić te produkty i obserwować objawy.
