Poniedziałek, 16 lis -3 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

100 lat temu Łemkowie powołali w Beskidzie Niskim własne państwo

Łemkowskie państwo zostało utworzone w wyniku rozpadu Austro-Węgier. Rządzony przez nich kraj - składający się z kilkunastu wsi - nie został jednak przez nikogo uznany. Rusińska Narodowa Republika Łemków - zwana też Republiką Floryńską - przetrwała zaledwie dwa lata.

100 lat temu Łemkowie powołali w Beskidzie Niskim własne państwo
Dawna cerkiew. By Henryk Bielamowicz - Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=69550178

To była pierwsza próba stania się narodem - mówi prof. Andrzej Zięba historyk z Uniwersytetu Jagiellońskiego. "Nie mogła się udać, bo inne były interesy Łemków i Polaków. Jednak to, co zaistniało w 1918 roku we Florynce, czyli Rada Narodowa Rusinów to faktycznie był dowód na to, że dojrzeli do czegoś więcej, niż posiadanie tylko własnej kultury. Chcieli mieć także własną osobność polityczną" - dodaje historyk.

Istnienie republiki proklamowano 5 grudnia 1918 we Florynce. "Dziś to wydarzenia powinno być wspólnym dziedzictwem. Wtedy pozornie tylko były to dwa różne projekty polityczne. Historia nie zawsze toczyła się tak jak chcieli Łemkowie i ich polscy sąsiedzi. Czasami pewne wydarzenia polityczne przesądzały o ich wspólnych relacjach. A my dzisiaj z własnej woli możemy uczynić tę przeszłość czymś co nas łączy, a nie dzieli" - dodaje w rozmowie z Radiem Kraków prof. Andrzej Zięba.

Republika Floryncka została zlikwidowana przez wojsko polskie. Jej władze Jarosław Kaczmarczyk, Dmytro Chylak i Mikołaj Gromasiak zostali aresztowani. W 1921 roku stanęli przed polskim sądem pod zarzutem zdrady stanu. Ostatecznie zostali uniewinnieni. Dla mniejszości łemkowskiej w Polsce Republika Floryncka ma dziś znaczenie symboliczne.

“Kermesz, kermesz, Boh tia stworyw dawno ja sia na tia strojiw”

Również Wy, drodzy przyjaciele, nastrójcie swoje radioodbiorniki i przygotujcie się na niedzielne spotkanie z Ukraińcami i Łemkami, z ich piosenką, mową i kulturą. Nasi redaktorzy przyniosą dla Was najnowsze wiadomości, zaglądną tam, gdzie nie każdy może zaglądnąć i przeniosą na radiowe fale życie ukraińskiej i łemkowskiej mniejszości. Będzie jak podczas prawdziwego łemkowskiego kermeszu – wesoło, ciekawie i „po naszomu”!

Słuchajcie nas w każdą niedzielę o godzinie 22.30!

(Anna Kluz- Łoś/ew)

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, skcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • O krok od tragedii na A4. Kierowca miał 3,5 promila alkoholu

    Jakub Sajdak

  • Wójt pozostał, radni stracili mandaty. Dziś wybory w gminie Mszana Dolna

    Krystyna Pasek

  • Koniec marzeń o wschodniej obwodnicy Tarnowa? Drogowcy nie widzą szans, miasto nie odpuszcza

    Bartłomiej Maziarz

Najnowsze

  • Małanka wraca do Krakowa! / Маланка повертається до Кракова!

  • Audycja z 15.11.2026 r.

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

  • Autyzm bez stereotypów. Co naprawdę wiemy o spektrum?

  • Turysta zginął pod lawiną w rejonie Żółtej Turni w Tatrach

  • O "sowach" i "skowronkach"... Także wśród ssaków i owadów