Jak wyglądała wojna widziana oczami dziecka? Muzeum Fabryka Emalia Oskara Schindlera otwiera wystawę „Wojenne dzieci”, która opowiada o losach najmłodszych w czasie okupacji. To historie 16 indywidualnych bohaterów i całych grup dzieci – różniących się pochodzeniem, religią i losem – pokazane przez ich wspomnienia, rysunki, zdjęcia i osobiste pamiątki. Ekspozycja będzie czynna do 30 sierpnia 2026 roku.
Posłuchaj wypowiedzi
Muzeum Fabryka Emalia Oskara Schindlera udostępnia wystawę "Wojenne dzieci". To próba pokazania wojny i okupacji z perspektywy najmłodszych - dzieci, które w chwili wybuchu wojny 1 września 1939 miały nie więcej niż 11 lat. Wystawa ukazuje nie tylko „mikrohistorie” 16 bohaterów indywidualnych, ale również bohaterów zbiorowych.
"Chcemy przedstawić dzieci - nie jako ofiary, ale jako podmioty. Bohaterowie różnią się bagażem kulturowym, przynależnością narodową, religią, statusem społecznym i ekonomicznym. Większość przeżyła wojnę. Wśród nich jest m.in. Bronisława (Niusia) Horowitz-Karakulska – ocalona z Holokaustu przez Oskara Schindlera. Chcemy ukazać ich rolę w tamtych okrutnych czasach, ich sprawczość - nawet jeśli była ona zależna od sprawczości dorosłych. Naświetlimy relacje z dorosłymi, bliższą i dalszą rodziną, a wreszcie z osobami obcymi" - mówi Beata Łabno, kuratorka wystawy
Wystawa jest podzielona na części: Od zabawy do konspiracji; Normalne życie; Dom schronienie, dom zagrożenie; Po aryjskiej stronie; Więźniowie obozów; Deportowani; Ślady życia i pamięci (część poświęcona dzieciom, które nie przeżyły wojny). Ostatnia cześć wystawy nosi nazwę Dzieci dokumentują i przedstawia wstrząsający obraz wojny i okupacji oparty na relacjach i rysunkach dzieci.
Twórcy wystawy zadają pytanie: Czy naprawdę dziś dajemy dzieciom wszystko co najlepsze? Czy wszystkim dzieciom? Pytania te są parafrazą zapisu z Deklaracji Praw Dziecka z 1924 r. Zgromadzenia Ogólnego Ligi Narodów, gdzie czytamy „(...) ludzkość powinna dać dziecku wszystko, co posiada najlepszego (...) bez względu na narodowość i wyznanie”.
Wystawa ma charakter wielowątkowy i opiera się na szerokim spektrum źródeł tekstowych i graficznych, począwszy od zdjęć, rysunków, relacji po wspomnienia zarejestrowane w formie audiowizualnej, tworzone tuż po wojnie i później, w czasach nam współczesnych. Zaprezentowane zostały przedmioty należące do bohaterów oraz artefakty z epoki ilustrujące losy bohaterów. Materiały archiwalne i artefakty pochodzą z archiwów państwowych i ze zbiorów prywatnych z Polski, Anglii oraz Izraela.
Wystawie towarzyszy publikacja dla dzieci "Szkatułka. Pierrot. Piłeczka". Składa się z trzech opowiadań, napisanych przez Joannę Rudniańską, autorkę specjalizującą się w literaturze dziecięcej. Opowiadania, którym towarzyszą ilustracje autorstwa Igora Kubika, oparte są na losach dwóch bohaterów wystawy "Wojenne dzieci". Zachęcamy rodziców i dzieci do wspólnego czytania książki lub do jej wysłuchania w formie słuchowiska na wystawie.
Wystawa czynna do 30 sierpnia 2026 roku.
Galeria zdjęć
