Pamięta zwycięstwo pod Grunwaldem, przegrała z grafficiarzami - XV-wieczną bramę przy ul Szpitalnej 8 w Krakowie zdewastował wandal, który pod wątpliwym dziełem umieścił swój podpis.
Żelazna brama kamienicy przy ul. Szpitalnej 8 może pamiętać triumf z 1410 roku. Połączone szpągami deski średniowieczni mistrzowie obili blachą, wzmocnili żalaznymi płaskownikami i nitami o ozdobnych główkach. Co prawda na jej wewnętrznej strony wyryto w drewnie AD 1796, ale typ materiału, technika wykonania i sposób mocowania świadcz
ą, że jest to tylko pamiątka jednej z wielu konserwacji, jakiej poddawano bramę w jej długiej historii. Specjaliści badający ten zabytek w latach 80. zeszłego stulecia orzekli, że ościeże jest najpewniej rówieśnikiem gotyckiej elewacji, a ta powstała bez wątpienia w pierwszej ćwierci XV wieku.
Całkiem dobry do niedawna stan bramy to zasługa prac sfinansowanych przez SKOZK konserwatorskich z lat 1985–1986. Nad przywróceniem portalowi blasku konserwatorki Lidia Bryndal i Ewa Smok z krakowskich PKZ-ów pracowały ponad 10 miesięcy. Po demontażu bramy wykonano szczegółowe szkice układu desek i elementów metalowych, a następnie całość rozłożono na pojedyncze elementy drewniane i metalowe. Metal oczyszczono z korozji, drewno zaimpregnowano i uzupełniono. Techniką kowalską dorobiono z żelaza brakujące lub uszkodzone przy demontażu płaskowniki, zawiasy, blachy, gwoździe i nity. Powierzchnie metalowe dwukrotnie pomalowano antykorozyjną minią, a następnie nałożono barwną powłokę.
Brama przy ul Szpitalnej 8 w Krakowie przetrwała szwedzkie okupacje, powstania i rozbiory, dwie wojny światowe i komunizm. Zniszczył ja dopiero domorosły graficiarz. Wystarczyła chwila i puszka białej farby. O akcie wandalizmu poinformował Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa na swojej stronie na jednym z portali społecznościowych.
Zdaniem konserwatorów zabytków usunięcie białych bohomazów z żelaznej bramy nie będzie ani proste ani tanie.
Sprawcy na razie nie ujęto. Być może w identyfikacji wandala pomogą internuaci.
(Marta Szostkiewicz/jg)
