Muzeum Fotografii w Krakowie zakończyło kompleksową konserwację i digitalizację 100 szklanych negatywów autorstwa Walerego Rzewuskiego, pioniera polskiej fotografii i jednego z najwybitniejszych jej twórców XIX w. Cyfrowe odwzorowania eksponatów zostały udostępnione on-line w katalogu zbiorów MuFo.
Kierownik projektu dr Dominik Kuryłek poinformował, że projekt Muzeum Fotografii w Krakowie, realizowany w latach 2024–2025, połączył badania, ochronę i popularyzację bezcennego dziedzictwa fotograficznego.
Prace Walerego Rzewuskiego (1837–1888) to jedna z największych kolekcji XIX-wiecznej fotografii jednego autora w polskich zbiorach jaką może pochwalić się MuFo. Liczba tych obiektów stale rośnie dzięki włączaniu do kolekcji materiałów pochodzących m.in. z zasobów Krakowskiego Towarzystwa Fotograficznego. Oprócz licznych odbitek w muzeum przechowywanych jest ponad 200 cennych i unikatowych szklanych negatywów Rzewuskiego.
Bezpieczne światło błyskowe
Projekt dotyczący konserwacji, digitalizacji i upowszechnienia negatywów Walerego Rzewuskiego objął 100 płyt wykonanych w technikach kolodionowej i żelatynowo-srebrowej. Było to pierwsze tak kompleksowe przedsięwzięcie poświęcone spuściźnie patrona Muzeum Fotografii w Krakowie. Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotą 72 tys. zł przy całkowitej wartości blisko 116 tys.
Negatywy zostały poddane pełnemu procesowi konserwacji. Z powodu wielu uszkodzeń część z nich wymagała pilnej interwencji. Konserwatorzy oczyścili je mechanicznie i chemicznie, podkleili odspajającą się emulsję, zabezpieczyli oryginalne koperty, a następnie przygotowali nowe, bezkwasowe, czteroskrzydłowe opakowania oraz pudła do bezpiecznego, pionowego przechowywania.
Ważnym elementem projektu były specjalistyczne badania przeprowadzone we współpracy z Laboratorium Analiz i Nieniszczących Badań Obiektów Zabytkowych Muzeum Narodowego w Krakowie (LANBOZ), które dostarczyły kluczowych danych dla decyzji konserwatorskich i opracowania metodyki dalszych prac.
Równolegle z pracami konserwatorskimi wykonano wierne odwzorowania cyfrowe, wykorzystując bezpieczne światło błyskowe. Każdy negatyw sfotografowano w świetle przechodzącym i mieszanym, tworząc dwa obrazy: przejściowy i odbity. Na koniec pliki zarchiwizowano na serwerach Muzeum Fotografii w Krakowie i Narodowego Instytutu Muzeów, zapewniając im trwałość i bezpieczeństwo.
Od zdjęć Mandżurii po szklane negatywy. Muzeum Fotografii w Krakowie opisało 160 tysięcy obiektów
Rzewuski już online
Rezultaty projektu są już dostępne online. Zdigitalizowane fotografie, opatrzone szczegółowymi opisami, można oglądać w katalogu zbiorów MuFo, a wybrane wizerunki prezentowane są również w mediach społecznościowych muzeum. Zbiory są dostępne TUTAJ.
W katalogu dostępnych jest także dziesięć tekstów popularnonaukowych poświęconych Waleremu Rzewuskiemu i jego warsztatowi. Dodatkowo przygotowano dwa filmy popularyzatorskie oraz pokaz towarzyszący wystawie głównej „Co robi zdjęcie?” w siedzibie MuFo przy ul. Rakowickiej. Na ekspozycji można zobaczyć dwa oryginalne negatywy po konserwacji oraz pełny zestaw ich cyfrowych odwzorowań.
Zgodnie z zapowiedziami zwieńczeniem projektu będzie listopadowa konferencja naukowa „Fotografia dawna. Gromadzenie, badania, konserwacja, digitalizacja, upowszechnianie”.
Robiła wrażenie 25 lat temu, porusza też dzisiaj. Markę Radia Kraków za czerwiec wybraliśmy jednomyślnie
Mistrz portretu
Walery Rzewuski (1837–1888), patron MuFo, był jednym z pionierów polskiej fotografii i jednym z najwybitniejszych jej twórców XIX wieku. Działał głównie w Krakowie, gdzie prowadził renomowane atelier fotograficzne, mieszczące się kolejno przy ulicach Grodzkiej, Krupniczej, Wesołej (obecnie Kopernika) i Podwale (obecnie Westerplatte). Jego zakład odwiedzały najważniejsze osobistości życia kulturalnego i naukowego, a także przedstawiciele arystokracji, urzędnicy i przedsiębiorcy.
Rzewuski zasłynął jako mistrz portretu – jego fotografie łączyły techniczną precyzję z artystyczną wrażliwością, ukazując nie tylko wygląd, lecz także charakter portretowanych osób. Był pionierem fotografii teatralnej, przedstawiał aktorów w dynamicznych pozach, często w scenach inspirowanych konkretnymi rolami. Jako jeden z pierwszych utrwalił na zdjęciach Tatry, a ponadto dokumentował krakowskie zabytki i tworzył reprodukcje dzieł sztuki, w tym obrazów Jana Matejki
