Na terenie Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie odsłonięto w piątek pomnik Tajnej Organizacji Nauczycielskiej. Upamiętnia on nauczycieli prowadzących w czasie okupacji hitlerowskiej tajne nauczanie, przyczyniając się do podtrzymania polskiej kultury i tożsamości narodowej.
Pomnik składa się z dwóch granitowych skał. Na jednej z nich widnieje brązowa tablica z napisem: „W hołdzie działaczom Tajnej Organizacji Nauczycielskiej Związku Nauczycielstwa Polskiego 1939-1945”.
Monument został odsłonięty z okazji 80-lecia ZNP w AGH i 120-lecia ZNP. Zlokalizowany jest przy budynku C2 przy ul. Czarnowiejskiej, w rejonie skrzyżowania z al. Mickiewicza.
„W tych najciemniejszych, najbardziej mrocznych czasach okupacji prowadzili edukację na każdym poziomie. To jest rzecz niebywała w skali Europy. To było wydarzenie bez precedensu w tych latach 1939-1945, że młodzież, uczniowie, studenci nie zostali pozostawieni sami” – powiedział prezes ZNP Sławomir Broniarz. Wyraził także nadzieję, że w rejonie pomnika odbywać się będą lekcje historii, patriotyzmu dla uczniów.
Rektor AGH prof. Jerzy Lis określił tajne nauczanie w czasie II wojny światowej „jedną z najwspanialszych, a zarazem najbardziej heroicznych kart w dziejach polskiej edukacji”.
„W 1939 r., kiedy Polska znalazła się pod brutalną okupacją, to właśnie nauczyciele, członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego, pierwsi zrozumieli, że to nie tylko wojna militarna o terytorium, ale przede wszystkim o dusze, umysły, a zwłaszcza umysły młode” – powiedział rektor AGH. Podkreślił, że AGH również prowadziła tajne nauczanie.
Tajną Organizację Nauczycielską (TON) założył 26 października 1939 r. Zygmunt Nowicki. Jej bohaterowie mają pomnik w Warszawie na Wybrzeżu Kościuszkowskim, a także patronują skwerom: w Katowicach u zbiegu ulic Kościuszki i Brynowskiej oraz w Poznaniu u zbiegu ulic Królowej Jadwigi i Drogi Dębińskiej. W Słubicach zaś ich imię nosi rondo w rejonie ulicy Obozowej i drogi wojewódzkiej nr 137.
Galeria zdjęć
