Pięć lat temu, 10 kwietnia 2010 roku, na lotnisku Siewiernyj pod Smoleńskiem rozbił się rządowy tupolew 154M. Na pokładzie samolotu znajdowało się 96 osób - 88 członków oficjalnej delegacji państwowej i 8 członków załogi. Nikt nie przeżył. Wśród ofiar byli między innymi prezydent RP Lech Kaczyński, jego małżonka - Maria Kaczyńska, ostatni prezydent RP na uchodźstwie - Ryszard Kaczorowski, szefowie polskich instytucji państwowych, przedstawiciele Sejmu, Senatu, Kancelarii Prezydenta, duchowieństwa, organizacji społecznych i Sił Zbrojnych RP. Jak co roku w Krakowie, w miejscu pochówku prezydenckiej pary, odbyły się obchody rocznicy tej katastrofy.
Posłuchaj o obchodach rocznicy katastrofy smoleńskiej
20:00 W Krakowie zakończyły się obchody 5. rocznicy katastrofy smoleńskiej. Podczas uroczystej Mszy Świętej w intencji ofiar, kardynał Stanisław Dziwisz mówił: "Tragedia smoleńska nie może nas, rodaków dzielić. W piątą rocznicę tych trudnych chwil potrzeba zadumy, modlitwy i podziękowania Bogu za dar życia tych, którzy do końca służyli swojej ojczyźnie. Obserwując na całym świecie coraz więcej niepokojów, w tym także za naszą wschodnią granicą, potrzeba nam teraz jedności i poczucia narodowej tożsamości".
18:00 - W Katedrze na Wawelu trwa Msza Święta upamiętniająca ofiary katastrofy. Jak informuje reporterka Radia Kraków uroczystości mają dostojny charakter a zgromadziły kilkaset osób, nie tylko krakowian. Uczestnicy przynieśli biało - czerwone flagi i fotografie pary prezydenckiej. Po mszy świętej, której przewodniczy kard. Stanisław Dziwisz, przemaszerują pod Krzyż Katyński, gdzie zapalą 96 zniczy.
16:51 - Krakowskie uroczystości zakończą się Mszą Świętą na Wawelu w intencji ofiar tragedii. Nabożeństwo rozpocznie się za pół godziny. Potem jego uczestnicy przejdą pod Krzyż Katyński, gdzie zapalą 96 zniczy dla 96 ofiar katastrofy.
15:38 - Już w niedzielę o 16:00 na antenie Radia Kraków będzie można posłuchać reportażu Ewy Szkurłat "Zostawił dwie róże". Wspomnienie o o gen. Bronisławie Kwiatkowskim - jednej z 96 ofiar katastrofy smoleńskiej.
Więcej: "Zostawił dwie róże" - reportaż Ewy Szkurłat
14.32 - Podhale także upamiętniło ofiary Katynia jak i tych, którzy przed pięciu laty zginęli w katastrofie smoleńskiej. Główne uroczystości odbyły się w Poroninie, gdzie po Mszy Świętej złożono kwiaty przy pamiątkowej mogile pułkownika Franiszka Orawca, zamordowanego w Katyniu, oraz na grobie Bronisławy Orawiec-Loffler, która zginęła 10 kwietnia 2010 roku w katastrofie samolotu prezydenckiego w Smoleńsku.
Pułkonik Orawiec był jej stryjem a ona działała w Federacji Rodziń Katyńskich, stąd jej obecność na pokładzie rządowego Tupolewa. Podczas uroczystości przypominano, że Katyń był jednym z punktów planu likwidacji elity polskiego społeczeństwa. Co ważne, niektórzy historyczy twierdzą, że właśnie w Zakopanem na jesieni 1939 roku i potem na wiosnę 1940, Gestapo i NKWD wspólnie ustalało plan eksterminacji narodu polskiego.
Piotr Bąk, starosta tatrzański, ale jednocześnie historyk przypomina, że delegacje Gestapo i NKWD spotykały się m.in w restauracji na Gubałówce jak i w schronisku na Kalatówkach. Oprócz tego wiadomo, że rozmowy prowadzono również w jednym z ówczesnych domów wczasowych. Do dzisiaj jednak nie ustalono czy podczas rozmów rozmawiano o masowych egzekucjach oficerów Wojska Polskiego internowanych przez Sowietów.
12.08 - "10 kwietnia to tragiczna data dla całej Polski, szczególny dzień także dla sądeczan. Zarówno prezydent Kaczyński i ostatni prezydent na uchodźstwie, Ryszard Kaczorowski, byli honorowymi obywatelami Nowego Sącza. Chcieliśmy ich uhonorować także po śmierci" - mówił prezydent Nowego Sącza, Ryszard Nowak.
11.32 - W kościele Ojców Reformatów trwa Msza Święta w intencji Janusza Kurtyki, byłego szefa IPN
10.42 - "Medialna burza po raz kolejny przyćmiła istotę rocznicy katastrofy smoleńskiej" - tak uważa Zuzanna Kurtyka. Wdowa po zmarłym pod Smoleńskiem byłym szefie IPN-u wzięła udział w krakowskim, "Biało-czerwonym marszu pamięci". Co roku, w rocznicę katastrofy sprawuje nad tym wydarzeniem honorowy patronat. "Śledztwo w sprawie przyczyn katastrofy powinno się już dawno skończyć" - uważa Kurtyka.
10.26 - "Nie ma żadnych nowych przyczyn katastrofy. Od początku było wiadomo, że przyczyną tej tragedii było nieprzestrzeganie zasad zachowania w powietrzu. Ze względu na pogodę prezydencki tupolew nie powinien lądować" - mówił na antenie Radia Kraków wojewoda Małopolski Jerzy Miller, były szef komisji badającej przyczyny katastrofy smoleńskiej. Zapis całej rozmowy można przeczytać TUTAJ.
10.00 - Uroczystości także odbywają się w Nowym Sączu. Władze miasta oraz poszczególne delegacje złożyły wieńce pod tablicą upamiętniającą prezydentów Kaczyńskiego i Kaczorowskiego - honorowych obywateli Nowego Sącza. O godzinie 8.41 na minutę symbolicznie włączone zostały syreny alarmowe. O 9.15 natomiast w kościele pw. św. Kazimierza odprawiona została uroczysta Msza Święta. Po nabożeństwie władze samorządowe miasta i powiatu oraz delegacja Związku Sybiraków złożyły wiązanki kwiatów pod Tablicami Katyńskimi, w związku z 75. rocznicą zbrodni katyńskiej.
9.40 - O nieżyjących pasażerach lotu rządowego tupolewa do Smoleńska pamiętają także w Tarnowie. Msza w intencji zmarłych rozpocznie się w kościele bernardynów o godz. 18, po niej uczestnicy przejdą pod Grób Nieznanego Żołnierza, gdzie odbędzie się apel pamięci. Ostatnim akcentem uroczystości będzie pokaz spektaklu „Kreon 2010” w wykonaniu aktorów Teatru Nie Teraz. Początek przedstawienia o godz. 20 w Gimnazjum nr 4 w Tarnowie.
5 lat temu w Smoleńsku zginęły dwie osoby związane z ziemią tarnowską. Poseł PSL Wiesław Woda oraz artysta rzeźbiarz Wojciech Seweryn, autor m.in. pomnika katyńskiego stojącego w Chicago.
9.00 - O piątej rocznicy katastrofy smoleńskiej pamiętają także poza Krakowem. Rocznicowe uroczystości odbędą się m.in. w Brzesku oraz Tarnowie. W Regionalnym Centrum Kulturalno-Bibliotecznym w Brzesku zostanie otwarta wystawa zatytułowana „pozostaną w naszej pamięci”. Początek wernisażu o godz. 17. Dwie godziny później w brzeskim kościele św. Jakuba zostanie odprawiona msza św. w intencji ofiar tragedii.
8.41 - Uczestnicy marszu doszli pod Krzyż Katyński. Odbył się tam apel pamięci, pod krzyżem złożono kwiaty. Uczestników marszu było kilkudziesięciu.
8.00 - Z Rynku Głównego ruszył biało-czerwony marsz pamięci. Marsz odbywa się w każdą rocznice katastrofy smoleńskiej. Mniej więcej w tym samym czasie Marta Kaczyńska złożyła w obecnosci Andrzeja Dudy kwiaty na grobie rodziców. Wczoraj na grobie kwiaty złożył prezydent Bronisław Komorowski.
W tym roku oficjalne uroczystości w Krakowie rozpoczęły się około godziny 8 rano. Na Wawelu, przy grobie prezydenckiej pary, są Marta Kaczyńska i Andrzej Duda. Składają oni kwiaty na grobie a następnie udadzą sie na centralne uroczystości do Warszawy.
Około godziny 8.00 z Rynku Głównego wyruszył biało-czerwony marsz pamięci. Uczestnicy dojdą pod Krzyż Katyński u stóp Wawelu, gdzie punktualnie o 8.41, w godzinę katastrofy, odbył się apel pamięci.
O godzinie 11.00 w kościele Ojców Reformatów odbędzie się także Msza Święta w intencji Janusza Kurtyki, byłego szefa IPN.
Obchody zakończą się o 17.30 na Wawelu Mszą Świętą w intencji ofiar katastrofy. Następnie uczestnicy nabożeństwa przejdą pod Krzyż Katyński, gdzie zapalą 96 zniczy dla 96 ofiar katastrofy.
Krakowskie obchody nie będą się zbytnio różniły od tych, które mamy co roku. Być może będzie więcej osób. Na pewno nie zabraknie jednak haseł związanych z ostatnimi wydarzeniami, czyli z wyciekiem stenogramów z kokpitu TU-154M.
RK
