Krakowscy szopkarze odznaczeni Krzyżami Zasługi przyznawanymi przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Łącznie medal otrzymało 21 osób za popularyzację szopkarstwa krakowskiego w Polsce, ale i na świecie. Sztuka ta wpisana jest na listę Niematerialnego Dziedzictwa UNESCO.
Mówią odznaczeni szopkarze
Uroczystość wręczenia odznaczeń państwowych zasłużonym szopkarzom odbyła się we wtorek w Muzeum Krakowa. Krzyże Zasługi wręczył wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar.
Są takie obrazy, które raz przez nas zobaczone, pozostają w naszej pamięci. Kiedy jako młody chłopak, spoza Krakowa, wiele lat temu, po raz pierwszy miałem okazję zobaczyć, czym są krakowskie szopki, zapamiętałem je jako symbol tego miasta, jego tradycji, potęgi, kultury, ale też otwartości. I tak do dziś krakowska szopka jest dla mnie wyrazem tego, co w tym naszym mieście jest najważniejsze, jest stałe
– powiedział podczas uroczystości Krzysztof Jan Klęczar.
Wojewoda dodał, że jedna z krakowskich szopek zdobi jego gabinet i wzbudza zainteresowanie odwiedzających go gości, w tym zagranicznych dyplomatów, którzy dopytują o misternie wykonane konstrukcje. "Wielu gości dzięki waszej twórczości takie wspomnienia wywozi z Krakowa. Kolejne pokolenia szopkarzy tę tradycję kultywują i pozwalają kolejnym pokoleniom mieszkańców cieszyć się pięknem szopek" – zwrócił się do odznaczonych.
Złotym Krzyżem Zasługi zostali odznaczeni: Wiesław Barczewski, Zbigniew Grzech, Jan Kirsz, Anna Malik, Stanisław Malik, Kazimierz Stopiński, Roman Woźniak i Leszek Zarzycki. Srebrny Krzyż Zasługi otrzymali Dariusz Czyż i Zbigniew Gillert. Natomiast Brązowym Krzyżem Zasługi zostali uhonorowani Marzena Dłużniewska, Filip Fotomajczyk, Marek Głuch, Andrzej Malik, Rozalia Malik, Renata Markowska, Marek Markowski, Paweł Nawała, Katarzyna Racka, Andrzej Wróbel i Jakub Zawadziński.
Podczas uroczystości dyrektor Muzeum Krakowa Michał Niezabitowski określił szopkarzy krakowskich bohaterami. "Trzeba mieć bohaterstwo w sobie, żeby każdego roku wiele tysięcy godzin pracy poświęcić po to, żebyśmy mogli doznać wzruszeń i spotkać się pod szopką, w szopce, poczuć się w istocie krakowianami czy też zrozumieć, czym jest Kraków, nasza tradycja, nasze wartości, kim jesteśmy, skąd idziemy i dokąd idziemy. To niezwykłe mistrzostwo, że w Krakowie powstało takie dzieło sztuki i niezwykłe dobrodziejstwo, że są w Krakowie ludzie, którzy tę sztukę chcą uprawiać" – powiedział dyrektor MK.
Tradycja szopki krakowskiej wywodzi się z jasełek, które organizowano w okresie Bożego Narodzenia w kościołach. Najstarsze figurki jasełkowe przechowywane w Krakowie pochodzą z XIV w. i znajdują się w kościele św. Andrzeja. Do końca XIX wieku wyrobem szopek zajmowali się murarze z krakowskich przedmieść. W czasie świąt chodzili oni z szopkami po domach. Od 1937 roku w Krakowie organizowany jest Konkurs Najpiękniejszych Szopek, który z roku na rok cieszy się rosnącą liczbą zgłaszanych prac.
Tradycja szopkarstwa krakowskiego została w 2018 roku potwierdzona pierwszym polskim wpisem na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.
