Planowana przebudowa ulicy Starowiślnej w Krakowie po raz kolejny wywołuje protesty mieszkańców i lokalnych przedsiębiorców. Po remoncie jedna z głównych arterii łączących okolice Rynku z Kazimierzem i Podgórzem ma stać się jednokierunkowa – przejezdna wyłącznie od ulicy Dietla w stronę mostu Powstańców Śląskich. Zdaniem dr. Łukasza Fiedenia z Uniwersytetu Jagiellońskiego źródłem konfliktu nie jest sama zmiana organizacji ruchu, lecz głęboki brak zaufania do miejskich deklaracji.
Posłuchaj rozmowy Aleksandry Sobczak z Łukaszem Fiedeniem (UJ) w audycji Radiostrada
W audycji Radiostrada dr Łukasz Fiedeń (geograf transportu, UJ) zwracał uwagę, że uspokojenie ruchu na Starowiślnej ma służyć przede wszystkim poprawie funkcjonowania komunikacji zbiorowej, zwłaszcza tramwajów.
„To świadczy o tym, że kompletnie nie ufamy władzom. Jest jasna obietnica, poparta danymi: ruch ma być uspokojony po to, żeby tramwaje mogły tamtędy przejeżdżać sprawniej” – mówił w Radiu Kraków Łukasz Fiedeń.
Protesty mieszkańców i argument o „paraliżu”
Radni dzielnicy Stare Miasto oraz część przedsiębiorców od miesięcy domagają się zmiany projektu. Ich zdaniem jednokierunkowa Starowiślna doprowadzi do przeciążenia ulic sąsiednich i utrudni codzienne funkcjonowanie tej części miasta. „To paraliż ulicy Halickiej, ponadnormatywne obciążenie okolicznych dróg i likwidacja drobnych przedsiębiorców” – przekonywał Jan Hoffman, przewodniczący rady dzielnicy.
Miasto odpowiada, że zmiana projektu na obecnym etapie jest niemożliwa. Wymagałaby ponownych konsultacji społecznych i nowej decyzji środowiskowej, co oznaczałoby wielomiesięczne opóźnienie inwestycji i utratę ponad 80 milionów złotych unijnego dofinansowania.
Łukasz Fiedeń studził obawy o komunikacyjny chaos. Jego zdaniem zmiana organizacji ruchu na jednej ulicy nie jest w stanie sparaliżować miasta wielkości Krakowa. Gość "Radiostrady" przypominał, że podobne obawy towarzyszyły wcześniejszym inwestycjom, m.in. zamknięciu mostu Grunwaldzkiego czy wprowadzeniu ruchu jednokierunkowego na pierwszej obwodnicy wzdłuż Plant. Choć protesty były głośne, miasto ostatecznie dostosowało się do zmian.
„Organizm miejski nie działa zero-jedynkowo. Po kilku dniach zaczynamy się przyzwyczajać i ruch się usprawnia. Centrum miasta nie padło” – zaznaczył.
Krupnicza i europejskie przykłady
Gość Radia Kraków przywołał także wcześniejsze krakowskie doświadczenia. Jednym z nich jest ulica Krupnicza, która po przekształceniu w zielony deptak również wzbudzała silny sprzeciw. Dziś – jak zauważają urbaniści – funkcjonuje jako popularna przestrzeń piesza i gastronomiczna.
Podobne wnioski płyną z zagranicy. Rektor Politechniki Krakowskiej prof. Andrzej Szarata w lipcu 2025 roku wskazywał w Radiu Kraków, że reorganizacja ruchu w centrach miast to trend obecny w całej Europie. W belgijskiej Gandawie po wprowadzeniu jednokierunkowych ulic ruch samochodowy spadł, a liczba rowerzystów i bezpieczeństwo wzrosły.
Starowiślna jednokierunkowa i zazieleniona. „To trend, którego już nie odwrócimy” – mówi prof. Andrzej Szarata
Zdaniem prof. Szaraty układ drogowy przypomina raczej system naczyń połączonych niż sztywną sieć – ruch nie znika, ale się rozprasza, a część osób decyduje się na inne formy transportu. Jednocześnie zwracał uwagę, że brak skutecznej komunikacji i przekonywania mieszkańców osłabia społeczną akceptację zmian.
Łukasz Fiedeń podsumował dyskusję jednoznacznie. Zapytany wprost, czy samochody powinny być wypychane z centrum Krakowa, odpowiedział krótko:
„Tak. Z każdego.”
Torowisko w złym stanie - doraźny remont jest konieczny
Od 31 stycznia na Starowiślnej ruszy doraźny remont torowiska. Prace na odcinku od ul. Dietla do mostu Powstańców Śląskich potrwają około trzech tygodni i mają charakter podtrzymujący do czasu rozpoczęcia przebudowy. Tramwaje pojadą objazdami, uruchomiona zostanie linia zastępcza, a ruch samochodowy będzie możliwy tylko w kierunku mostu.
