Trzy wydarzenia, dwa spektakle i instalacja artystyczna. W niedzielę 30 marca o godz. 17.30 w Willi Decjusza w Krakowie odbył się interaktywny performance MINIMUM DECAY |POWSTRZYMAĆ ROZPAD kenijskiej artystki Ondiso Madete. To efekt trzymiesięcznej pracy artystki w Willi Decjusza w ramach programu rezydencjalnego ARTS IN EXILE. 45-minutowy występ rozgrywał się w trzech przestrzeniach Willi Decjusza. Każda przestrzeń była powiązana z konkretną emocją, która opisuje i bada doświadczenie migracji i budowania więzi.
Przymusowe przesiedlenie jako egzystencjalne źródło rozpadu stanowi centralny temat mojego projektu, który bada więzi tworzone przez osoby przesiedlone. Sama jestem taką osobą, a Willa Decjusza jako przestrzeń do zgłębiania tego doświadczenia jest dla mnie miejscem komfortowym, bezpiecznym, wolnym od nadmiernych rozproszeń, a jednocześnie pełnym nowych przyjaźni
- mówi Ondiso Madete.
- Chcę, aby publiczność doświadczyła świata poprzez moją więź z Krakowem, jego mieszkańcami i przestrzenią. Wykorzystuję pieśni, pętle gitarowe, śpiew, taniec, poezję, wizualizację i rzeźby, by stworzyć multisensoryczny i interaktywny performance, z którego chciałabym, aby uczestnicy wyszli z nowymi narzędziami do łączenia się ze światem, naturą, innymi ludźmi i samymi sobą - dodaje.
Ondiso Madete to pochodząca z Kenii artystka multidyscyplinarna. Obecnie na stałe mieszka w Finlandii. W centrum jej artystycznych poszukiwań znajduje się opowieść. Jako środków wyrazu używa muzyki, słowa mówionego i pisanego, a także tańca, filmu i teatru. Interesują ją tematy związane z miłością, stratą, więzią i tożsamością.
Tego samego dnia można było obejrzeć również w Willi instalację artystyczną NIEZNANE DROGI, nad którą przez trzy miesiące także w ramach programu Arts in Exile pracowała albańska artystka multidyscyplinarna Redina Qose. Każdego dnia artystka pracowała na krośnie w przestrzeni Willi, angażując się w powolny, medytacyjny proces tworzenia pięciometrowego dywanu i reflektując nad tematem migracji. Pięciometrowy dywan z wełny, umieszczony bezpośrednio na podłodze w Willi Decjusza ma symbolizować drogę, którą migranci pokonują, aby dotrzeć do Europy – jedną z wielu niebezpiecznych ścieżek. Praca zaprasza widzów do odbycia tej podróży, doświadczając fizycznych i symbolicznych tekstur przesiedlenia, nadziei i przetrwania. Utkany w naturalnych odcieniach wełny dywan zawiera warstwy interwencji – przerwy, zmiany faktury i różnice w kolorze – odzwierciedlające nieprzewidywalność i fragmentację wymuszonej migracji.
Obiekt - dywan będzie prezentowany w przestrzeniach Willi przez cały kwiecień. Na wydarzenie wstęp wolny.
Kto chce mojej ziemi? Immersyjny spektakl
Natomiast we wtorek 1 kwietnia o godz. 19.00 oraz w niedzielę 6 kwietnia o godz. 19.00 w Willi Decjusza zaplanowano immersyjny spektakl teatralny KTO CHCE MOJEJ ZIEMI? w reżyserii Butrinta Pashy, który również jest efektem trzymiesięcznej pracy artysty w Willi Decjusza w ramach programu rezydencjalnego ARTS IN EXILE.
KTO CHCE MOJEJ ZIEMI? to poruszające przedstawienie teatralne, które bada fundamentalną ludzką potrzebę pokoju – lub przynajmniej godnej śmierci. Spektakl skłania do refleksji nad tym, jak doświadczenia kształtują nasze myśli i jak wojna może rodzić traumę, nienawiść oraz pragnienie zemsty. Inspiracją do powstania dramatu były rozmowy z ukraińskimi uchodźcami w Bukareszcie i Krakowie oraz osobiste doświadczenia autora, który dorastał w ogarniętych wojną Bałkanach lat 90. Główną bohaterką spektaklu jest ukraińska uchodźczyni, która wraca do swojego domu, aby zmierzyć się z bolesną przeszłością dnia, w którym straciła swoją rodzinę.
W sztuce, nad którą pracę zacząłem rok temu przeprowadzając wywiady z ukraińskimi uchodźcami, a Willi Decjusza ją kończyłem, staram się zwrócić uwagę na zagrożenie wyginięcia narodu ukraińskiego i jego języka. Wojna w Ukrainie opiera się przede wszystkim na rasizmie, systematycznej nienawiści i próbie wymazania historii tego wielowiekowego narodu. 1 i 6 kwietnia pokażę w Krakowie immersyjny spektakl KTO CHCE MOJEJ ZMIEMI?, który będzie wyjątkowym doświadczeniem rozgrywającym się w przestrzeniach Willi Decjusza i jej okolicy
– mówi Butrint Pasha.
W spektaklu zagrają młodzi krakowscy aktorzy: Karolina Baster, Maria Poproch, Jakub Ormaniec.
BUTRINT PASHA to pochodzący z Kosowa reżyser i dramatopisarz, urodzony w 1992 roku. Ukończył reżyserię teatralną na Akademii Sztuk Pięknych w Pristinie. Wyreżyserował szereg spektakli poruszających tematykę spraw społecznych, rodziny i tematów wrażliwych. Pracuje jako aktywista na rzecz praw człowieka i praw grup marginalizowanych, uczestnicząc w programach integracyjnych. Laureat Nagrody Specjalnej na FTF Festival 2003 za spektakl „Sober”. W swojej twórczości inspiruje się nurtem nowego brutalizmu, a głównymi bohaterkami jego spektakli są kobiety. Zajmował się także tłumaczeniem dramatów z języka angielskiego – ‘’Bull’’ Mike’a Bartletta (nominacja do EURODRAM 2023). Autor dramatów „Ping Pong & Love” (2023) oraz „Red Light on Sunday” (2023). Aktualnie pisze swoją pierwszą powieść, opartą na własnym doświadczeniu dzieciństwa w cieniu wojny.
Z koordynatorkami projektu Aleksandrą Szymańską- Niekłań i Anną Słupek z Willi Decjusza rozmawia Katarzyna Fortuna
