Wyjeżdzali na misje, ryzykowali życiem i zdrowiem - dziś mają swoje święto. Dzień Weterana wprowadziła ustawa, która weszła w życie pod koniec marca 2011 roku. Na nowe regulacje prawne, uwzględniające skutki naszego zaangażowania na misjach, środowiska wojskowe czekały ponad 8 lat.
Posłuchaj wypowiedzi kpt. Marcina Gila z 6 Brygady Powietrznodesantowej w Krakowie
Weterani misji zagranicznych (fot. dzięki uprzejmości Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych/ Adam Roik / Combat Camera)
%gallery_29046%
Jednostką najbardziej doświadczoną w służbie poza granicami kraju jest krakowska 6 Brygada Powietrznodesantowa . To właśnie spadochroniarze zostali wyznaczeni po raz pierwszy do wykonywania misji w Egipcie w 1973. Przez dziesięciolecia żołnierze w bordowych beretach wyjeżdżali do Bośni i Hercegowiny, Kosowa, Libanu, Syrii, Iraku czy Afganistanu, stanowiąc trzon Polskich Kontyngentów Wojskowych. W Iraku i w Afganistanie zginęło 64 polskich żołnierzy, rannych i poszkodowanych zostało ponad 1200.
- Dzień weterana przypomina również żołnierzy, którzy nie wrócili "cali i zdrowi" - mówi kapitan Marcin Gil z 6 Brygady Powietrznodesantowej w Krakowie. - Zwraca uwagę opinii publicznej, że ktoś robi coś ważnego dla ojczyzny. W przeszłości nadawano, kiedyś taki pierścien "Ojczyzna obrońcy swemu".
Ustawa o weteranach działań poza granicami państwa przyznaje byłym uczestnikom misji zagranicznych m.in. dodatki do rent i emerytur, ulgi na przejazdy komunikacją, dopłaty do nauki oraz bezpłatną pomoc psychologiczną. Status weterana oraz weterana poszkodowanego przyznaje, na wniosek zainteresowanego Minister Obrony Narodowej. Do chwili obecnej wydano ponad 9, 5 tysiąca legitymacji potwierdzających status weterana (w tym 314 kobiet) oraz 503 weterana poszkodowanego (w tym 7 kobiet).
Centralne uroczystości Dnia Weterana Działań poza Granicami Państwa z udziałem ministra obrony narodowej Tomasza Siemoniaka odbędą się w Szczecinie.
Ponadto 30 maja w ramach Krakowskiego Festiwalu Filmowego będzie można zobaczyć wyjątkowy dokument o polskich żołnierzach powracających z misji w Afganistanie i Iraku. "Weterani wojny" zostaną pokazani w paśmie pozakonkursowym. "Film pokazuje straszliwą cenę, jaką przyszło zapłacić żołnierzom po powrocie. Wsłuchujemy się w przejmujące historie, oglądamy materiały filmowe z ich służby i obserwujemy, jak radzą sobie z nową sytuacją" - tłumaczy reżyser Marek Mucha.
[Posłuchaj: ]
Łącznie w misjach w Afganistanie i Iraku wzięło udział ponad 3 tysiące żołnierzy z Małopolski. Początek seansu o godzinie 14:45 w Kinie Pod Baranami.
Trailer filmu:
(Ewa Szkurłat/Ewa Ostapowicz/ew/ko)
