Wtorek, 27 paź 12 °C Jakość powietrza: Dostateczna Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

10 najważniejszych wydarzeń na Boskiej Komedii: rekomenduje Justyna Nowicka

Wielkie i małe sceny, monodram i rozszerzona rzeczywistość VR. Tytani polskiego teatru, triumfatorzy poprzedniej edycji Festiwalu. Spektakle o wojnie i przemocy, gejowskie farsy, portret dekadenckiej Europy, bezsilnej wobec zbliżającego się końca. W kasach biletowych wciąż jeszcze wszystko może się zdarzyć! Boska Komedia rozpoczyna się w piątek 6 grudnia i potrwa do przyszłej niedzieli, 15 grudnia. Wybrane spektakle i wydarzenia rekomenduje Justyna Nowicka.

10 najważniejszych wydarzeń na Boskiej Komedii: rekomenduje Justyna Nowicka
Fot. Dmitrij Matvejev

- "Quanta" w reżyserii Łukasza Twarkowskiego, który jest najgorętszym polskim nazwiskiem światowego teatru. Dwa lata temu największym wydarzeniem Boskiej Komedii był Rohtko, przygotowany w koprodukcji Dailes Teātris w Rydze i opolskiego Teatru Kochanowskiego. Tym razem na Boskiej Komedii odbywają się pierwsze polskie pokazy najnowszej wielkiej produkcji reżysera – Quanta. "Życie składa się z kwantów zdarzeń, układających w przecinające się historie i zmienne ludzkie losy" – zdają się mówić Twarkowski i autorka scenariusza Joanna Bednarczyk. Jesteśmy w 1938 roku, gdzieś w szwajcarskich Alpach, z dala od turystycznych szlaków. I wraz z hotelowymi gośćmi, wśród których jest twórca zasady nieoznaczoności Werner Heisenberg, doświadczamy zakłócenia właściwości czasu i przestrzeni. Twarkowski buduje na scenie bezkompromisowe wizje korzystając z warsztatu nowoczesnych technologii, połączonych z wrażliwością na wewnętrzny pejzaż aktora.

- Najnowsze przedstawienie Krzysztofa Warlikowskiego trafia na Boską Komedię po sukcesach na festiwalach w Awinionie, Barcelonie i Atenach. Inscenizacja cieszy się zasłużoną sławą najważniejszej od lat, a zapewne i najbardziej osobistej inscenizacji wybitnego reżysera. Pięć aktorek (Maja Komorowska, Maja Ostaszewska, Jadwiga Jankowska-Cieślak, Ewa Dałkowska, Małgorzata Hajewska-Krzysztofik) oraz Andrzej Chyra wcielają się w tytułową Elizabeth Costello, stałą postać w twórczości J.M. Coetzeego, alter ego południowoafrykańskiego noblisty. Od (A)pollonii, pierwszego przedstawienia zrealizowanego pod szyldem Nowego Teatru (wówczas jeszcze bez stałej siedziby), Costello jest jedną z bohaterek teatru Krzysztofa Warlikowskiego. Dotychczas pojawiała się na drugim planie, choćby w przejmujących monologach o eksterminacji zwierząt, którą porównywał autor do nowego Holokaustu. Teraz jednak twórca poświęcił jej całą inscenizację.

- W "Fobii", nowym spektaklu Markusa Öhrna, jednego z najciekawszych szwedzkich artystów pogranicza sceny i sztuk wizualnych, trzecim zrealizowanym w warszawskim Nowym Teatrze, ożywa różowa gejowska bojówka Fag Fighters znana z dzieł Karola Radziszewskiego. Jej znakiem są różowe kominiarki, a pierwszą uszyła artyście jego babcia. Ale aktorzy w rękach mają bejsbolowe kije i skrzynkę z narzędziami służącymi do zadawania najbardziej wymyślnych tortur. W trzech upiornie śmiesznych, ale ociekających hektolitrami krwi epizodach Fag Fightersi dają srogą lekcję zadowolonym z siebie korpoludkom, mieszczanom i artystom (prześmiewczy i okrutny autoportret samego Öhrna), przedstawiając własną homoseksualną wizję naszego społeczeństwa.

- "Piękna Zośka" z Gdańska to dla wielu krytyków najistotniejsze polskie przedstawienie sezonu. Kilka lat po zwycięskim na Boskiej Komedii Sekretnym życiu Friedmanów z krakowskiego Teatru Ludowego, Marcin Wierzchowski proponuje opartą na faktach historię o domu złym i złej, chociaż potężnej miłości. Scenariusz przenosi nas do wsi Dłubnia koło Krakowa w latach dwudziestych poprzedniego wieku. Tytułowa bohaterka chętnie jeździ do miasta, aby pozować młodopolskim malarzom. Ma to porzucić, biorąc ślub z miejscowym szewcem Maciejem Paluchem. Początkowa miłość umiera pod ciężarem dramatycznych zdarzeń i szarej codzienności. Z Palucha wychodzi potwór, który katuje żonę, ale ta – wbrew ówczesnemu obyczajowi – postanawia walczyć o siebie. Sześć dni przed sprawą rozwodową zostaje jednak zamordowana. Gdański Teatr Wybrzeże rzadko gości na Boskiej Komedii, tymczasem Piękna Zośka to jedno z jego szczytowych osiągnięć, widowisko kameralne, a jednak potężne poprzez intensywność i siłę oddziaływania. Emocjonalna gęstość opowieści sprawia, że spektakl Wierzchowskiego bywa porównywany do najlepszych filmów Wojciecha Smarzowskiego.

- "Neurony lustrzane" - legendarny zespół taneczny Sasha Waltz & Guests spotyka Rimini Protokoll; reżyserem i autorem koncepcji jest Stefan Kaegi. "Spiegelneuronen" jest projektem z pogranicza sztuki i nauki, łączy teatr dokumentalny z teatrem tańca. Szczególną rolę w spektaklu pełni sama publiczność reprezentując mózg, składający się z komunikacyjnych synaps.

- "Księgi Jakubowe". Najnowszy multimedialny, wykorzystujący technologię VR projekt Krzysztofa Garbaczewskiego. W tym kwantowym i kabalistycznym przedstawieniu teatralnym historia Jakuba Franka ożywa jednocześnie w sześciu miejscach na świecie, w symultanicznym performansie dziejącym się w Nowym Jorku, Kolumbii, Polsce, Ukrainie, w Gruzji i Grecji. Ta postać z połowy XVIII wieku, młody Żyd o tajemniczym pochodzeniu, przybywa do polskiej wioski w czasie narastających niepokojów w Europie. Doświadczając ekstatycznych wizji, Frank urzeka swoją charyzmą. W ciągu dekady on i jego gorliwi wyznawcy podróżują przez imperia Habsburgów i Ottomanów, przechodząc na islam, a następnie na katolicyzm, w jednej chwili spotykając się z heretyckim potępieniem, a w następnej z mesjanistycznym uznaniem. Aktorzy występują zarówno na fizycznych scenach w tych krajach, jak i na cyfrowej scenie w wirtualnej rzeczywistości, rejestrując świat na krawędzi zmian. Wśród wielu światowych adaptacji sztandarowego dzieła Olgi Tokarczuk, tej nie da się porównać z jakąkolwiek inną.

- Agnieszka Przepiórska, aktorka Teatru im. Słowackiego, powraca w monodramie zat. "Ocalone". To opowieść o Irence K. z ulicy Opaczewskiej na warszawskiej Ochocie. Jako sędziwa kobieta, po osiemdziesięciu latach od strasznych wydarzeń, Irena odzyskuje głos, by zdać świadectwo tego, co działo się na Zieleniaku i w jego okolicach. Zorganizowano tam obóz przejściowy zarządzany przez krwawe hordy z oddziału SS RONA. Ich ofiary zapamiętały funkcjonariuszy jako najbardziej bezwzględne potwory. Wiecznie pijane, lubujące się w najbardziej wymyślnej przemocy, a nocami masowo gwałcące kobiety i małe dziewczynki. Ocalone przynoszą życiową kreację Przepiórskiej, wspartą mocną reżyserią Kleczewskiej i niezwykłymi wizualizacjami Krzysztofa Garbaczewskiego.

- Każdego roku w AST odbywa się Forum Młodej Reżyserii, przegląd spektakli autorstwa studentek i studentów reżyserii z całej Polski. Tegorocznego wyboru dokonała festiwalowa selekcjonerka Magda Piekarska. Nie zabraknie również spektakli młodych twórczyń i twórców w sekcji PARADISO. Absolwenci szkół poszukują nowego języka, przynoszą do teatru nowe tematy. To sekcja pełna zaskoczeń, tygiel, w którym kształtuje się przyszłość naszej polskiej sceny. Spektakle studenckie Akademii Sztuk Teatralnych z Krakowa, Wydziału Tańca w Bytomiu, pokazy egzaminów reżyserskich oraz debiutanckie spektakle Anny Obszańskiej, Tadeusza Pyrczaka, Barbary Bendyk i Hany Umedy.

- Krakowska premiera książki Agnieszki Berlińskiej "Szajna, Szajnisko. Portret zakulisowy". Berlińska przygląda sie jak artysta i reżyser najpierw w miejscu "zwykłego" Teatru Klasycznego powołał do istnienia otwarty na eksperyment artystyczny Teatr Studio, a potem doprowadził do powstania Centrum Sztuki, nowoczesnej, multiartystycznej instytucji, porównywanej z paryskim Centre Pompidou. Autorka nie proponuje jednak rocznicowej monografii czy historycznego kom- pendium, ale reporterską opowieść o Szajnie i Studio, tkaną z rozmów przeprowadzonych z artystami, krytykami, widzami i uczestnikami życia kulturalnego Warszawy lat siedem- dziesiątych.

- Premiera "Notatnika Teatralnego" wydanego z okazji 20-lecia Łaźni Nowej. Wśród najciekawszych materiałów tego Notatnika m.in. rozmowa z Jerzym Stuhrem z czasów jego pracy nad rolą Wałęsy w spektaklu, Janem Peszkiem wspominającym wiele teatralnych ról w tym miejscu i unikalny tekst z udziałem Krzysztofa Globisza. Będzie też szereg wywiadów z pracownikami i aktorami niezawodowymi związanymi przez lata z Łaźnią. To te wszystkie osoby – jak i oczywiście twórcy teatru, Bartosz i Małgorzata Szydłowscy – będą bohaterami i bohaterkami festiwalowej premiery wydawnictwa na jubileusz Łaźni Nowej.

(opisy spektakli na podstawie materiałów prasowych festiwalu)

- "Quanta" w reżyserii Łukasza Twarkowskiego, który jest najgorętszym polskim nazwiskiem światowego teatru. Dwa lata temu największym wydarzeniem Boskiej Komedii był Rohtko, przygotowany w koprodukcji Dailes Teātris w Rydze i opolskiego Teatru Kochanowskiego. Tym razem na Boskiej Komedii odbywają się pierwsze polskie pokazy najnowszej wielkiej produkcji reżysera – Quanta. "Życie składa się z kwantów zdarzeń, układających w przecinające się historie i zmienne ludzkie losy" – zdają się mówić Twarkowski i autorka scenariusza Joanna Bednarczyk. Jesteśmy w 1938 roku, gdzieś w szwajcarskich Alpach, z dala od turystycznych szlaków. I wraz z hotelowymi gośćmi, wśród których jest twórca zasady nieoznaczoności Werner Heisenberg, doświadczamy zakłócenia właściwości czasu i przestrzeni. Twarkowski buduje na scenie bezkompromisowe wizje korzystając z warsztatu nowoczesnych technologii, połączonych z wrażliwością na wewnętrzny pejzaż aktora.

- Najnowsze przedstawienie Krzysztofa Warlikowskiego trafia na Boską Komedię po sukcesach na festiwalach w Awinionie, Barcelonie i Atenach. Inscenizacja cieszy się zasłużoną sławą najważniejszej od lat, a zapewne i najbardziej osobistej inscenizacji wybitnego reżysera. Pięć aktorek (Maja Komorowska, Maja Ostaszewska, Jadwiga Jankowska-Cieślak, Ewa Dałkowska, Małgorzata Hajewska-Krzysztofik) oraz Andrzej Chyra wcielają się w tytułową Elizabeth Costello, stałą postać w twórczości J.M. Coetzeego, alter ego południowoafrykańskiego noblisty. Od (A)pollonii, pierwszego przedstawienia zrealizowanego pod szyldem Nowego Teatru (wówczas jeszcze bez stałej siedziby), Costello jest jedną z bohaterek teatru Krzysztofa Warlikowskiego. Dotychczas pojawiała się na drugim planie, choćby w przejmujących monologach o eksterminacji zwierząt, którą porównywał autor do nowego Holokaustu. Teraz jednak twórca poświęcił jej całą inscenizację.

- W "Fobii", nowym spektaklu Markusa Öhrna, jednego z najciekawszych szwedzkich artystów pogranicza sceny i sztuk wizualnych, trzecim zrealizowanym w warszawskim Nowym Teatrze, ożywa różowa gejowska bojówka Fag Fighters znana z dzieł Karola Radziszewskiego. Jej znakiem są różowe kominiarki, a pierwszą uszyła artyście jego babcia. Ale aktorzy w rękach mają bejsbolowe kije i skrzynkę z narzędziami służącymi do zadawania najbardziej wymyślnych tortur. W trzech upiornie śmiesznych, ale ociekających hektolitrami krwi epizodach Fag Fightersi dają srogą lekcję zadowolonym z siebie korpoludkom, mieszczanom i artystom (prześmiewczy i okrutny autoportret samego Öhrna), przedstawiając własną homoseksualną wizję naszego społeczeństwa.

- "Piękna Zośka" z Gdańska to dla wielu krytyków najistotniejsze polskie przedstawienie sezonu. Kilka lat po zwycięskim na Boskiej Komedii Sekretnym życiu Friedmanów z krakowskiego Teatru Ludowego, Marcin Wierzchowski proponuje opartą na faktach historię o domu złym i złej, chociaż potężnej miłości. Scenariusz przenosi nas do wsi Dłubnia koło Krakowa w latach dwudziestych poprzedniego wieku. Tytułowa bohaterka chętnie jeździ do miasta, aby pozować młodopolskim malarzom. Ma to porzucić, biorąc ślub z miejscowym szewcem Maciejem Paluchem. Początkowa miłość umiera pod ciężarem dramatycznych zdarzeń i szarej codzienności. Z Palucha wychodzi potwór, który katuje żonę, ale ta – wbrew ówczesnemu obyczajowi – postanawia walczyć o siebie. Sześć dni przed sprawą rozwodową zostaje jednak zamordowana. Gdański Teatr Wybrzeże rzadko gości na Boskiej Komedii, tymczasem Piękna Zośka to jedno z jego szczytowych osiągnięć, widowisko kameralne, a jednak potężne poprzez intensywność i siłę oddziaływania. Emocjonalna gęstość opowieści sprawia, że spektakl Wierzchowskiego bywa porównywany do najlepszych filmów Wojciecha Smarzowskiego.

- "Neurony lustrzane" - legendarny zespół taneczny Sasha Waltz & Guests spotyka Rimini Protokoll; reżyserem i autorem koncepcji jest Stefan Kaegi. "Spiegelneuronen" jest projektem z pogranicza sztuki i nauki, łączy teatr dokumentalny z teatrem tańca. Szczególną rolę w spektaklu pełni sama publiczność reprezentując mózg, składający się z komunikacyjnych synaps.

- "Księgi Jakubowe". Najnowszy multimedialny, wykorzystujący technologię VR projekt Krzysztofa Garbaczewskiego. W tym kwantowym i kabalistycznym przedstawieniu teatralnym historia Jakuba Franka ożywa jednocześnie w sześciu miejscach na świecie, w symultanicznym performansie dziejącym się w Nowym Jorku, Kolumbii, Polsce, Ukrainie, w Gruzji i Grecji. Ta postać z połowy XVIII wieku, młody Żyd o tajemniczym pochodzeniu, przybywa do polskiej wioski w czasie narastających niepokojów w Europie. Doświadczając ekstatycznych wizji, Frank urzeka swoją charyzmą. W ciągu dekady on i jego gorliwi wyznawcy podróżują przez imperia Habsburgów i Ottomanów, przechodząc na islam, a następnie na katolicyzm, w jednej chwili spotykając się z heretyckim potępieniem, a w następnej z mesjanistycznym uznaniem. Aktorzy występują zarówno na fizycznych scenach w tych krajach, jak i na cyfrowej scenie w wirtualnej rzeczywistości, rejestrując świat na krawędzi zmian. Wśród wielu światowych adaptacji sztandarowego dzieła Olgi Tokarczuk, tej nie da się porównać z jakąkolwiek inną.

- Agnieszka Przepiórska, aktorka Teatru im. Słowackiego, powraca w monodramie zat. "Ocalone". To opowieść o Irence K. z ulicy Opaczewskiej na warszawskiej Ochocie. Jako sędziwa kobieta, po osiemdziesięciu latach od strasznych wydarzeń, Irena odzyskuje głos, by zdać świadectwo tego, co działo się na Zieleniaku i w jego okolicach. Zorganizowano tam obóz przejściowy zarządzany przez krwawe hordy z oddziału SS RONA. Ich ofiary zapamiętały funkcjonariuszy jako najbardziej bezwzględne potwory. Wiecznie pijane, lubujące się w najbardziej wymyślnej przemocy, a nocami masowo gwałcące kobiety i małe dziewczynki. Ocalone przynoszą życiową kreację Przepiórskiej, wspartą mocną reżyserią Kleczewskiej i niezwykłymi wizualizacjami Krzysztofa Garbaczewskiego.

- Każdego roku w AST odbywa się Forum Młodej Reżyserii, przegląd spektakli autorstwa studentek i studentów reżyserii z całej Polski. Tegorocznego wyboru dokonała festiwalowa selekcjonerka Magda Piekarska. Nie zabraknie również spektakli młodych twórczyń i twórców w sekcji PARADISO. Absolwenci szkół poszukują nowego języka, przynoszą do teatru nowe tematy. To sekcja pełna zaskoczeń, tygiel, w którym kształtuje się przyszłość naszej polskiej sceny. Spektakle studenckie Akademii Sztuk Teatralnych z Krakowa, Wydziału Tańca w Bytomiu, pokazy egzaminów reżyserskich oraz debiutanckie spektakle Anny Obszańskiej, Tadeusza Pyrczaka, Barbary Bendyk i Hany Umedy.

- Krakowska premiera książki Agnieszki Berlińskiej "Szajna, Szajnisko. Portret zakulisowy". Berlińska przygląda sie jak artysta i reżyser najpierw w miejscu "zwykłego" Teatru Klasycznego powołał do istnienia otwarty na eksperyment artystyczny Teatr Studio, a potem doprowadził do powstania Centrum Sztuki, nowoczesnej, multiartystycznej instytucji, porównywanej z paryskim Centre Pompidou. Autorka nie proponuje jednak rocznicowej monografii czy historycznego kom- pendium, ale reporterską opowieść o Szajnie i Studio, tkaną z rozmów przeprowadzonych z artystami, krytykami, widzami i uczestnikami życia kulturalnego Warszawy lat siedem- dziesiątych.

- Premiera "Notatnika Teatralnego" wydanego z okazji 20-lecia Łaźni Nowej. Wśród najciekawszych materiałów tego Notatnika m.in. rozmowa z Jerzym Stuhrem z czasów jego pracy nad rolą Wałęsy w spektaklu, Janem Peszkiem wspominającym wiele teatralnych ról w tym miejscu i unikalny tekst z udziałem Krzysztofa Globisza. Będzie też szereg wywiadów z pracownikami i aktorami niezawodowymi związanymi przez lata z Łaźnią. To te wszystkie osoby – jak i oczywiście twórcy teatru, Bartosz i Małgorzata Szydłowscy – będą bohaterami i bohaterkami festiwalowej premiery wydawnictwa na jubileusz Łaźni Nowej.

Najpopularniejsze

  • Tatry Zachodnie: polski turysta ranny podczas ucieczki przed niedźwiedzicą

    Radio Kraków

  • Śmiertelny wypadek w Januszowicach. Nie żyje 33-letni kierowca

    Jan Pająk

  • Tragiczne odkrycie w lesie pod Tarnowem. Biegacz znalazł ciało 37-latka

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Z Żabna do Krakowa w godzinę? Samorządowcy zdradzają plany dla „Szczucinki"

    Agnieszka Wrońska-Bęben

  • Sześć departamentów do likwidacji. Łukasz Gibała podpisał zarządzenie

    Radio Kraków

  • Wichury nad Polską, alerty także w Małopolsce. W Tatrach możliwe zamiecie

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Prezydent Gibała zwolnił dyrektora ZIS w trybie natychmiastowym. W tle ponad 300 tys. zł dla firmy PR

  • Hanna Bieluszko wraca na scenę mimo choroby. "Nie czuję się spełniona. Mam kilka marzeń"

  • Urząd czekał na konserwatora, konserwator na urząd. Remont Placu Drzewnego w Tarnowie w końcu się rozpocznie?

  • Zaduszki Organowe 2026. Muzyczny maraton w krakowskich świątyniach

  • Mieszkańcy chcą tego wjazdu, drogowcy go zamknęli. Ktoś wyłamał bariery

  • Nocne utrudnienia na obwodnicy Brzeska. Kierowcy jadący w stronę Krakowa pojadą objazdem