Poniedziałek, 16 lis -2 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

KL Plaszow. Jak dziś buduje się pamięć o obozie?

– „Każde świadectwo to symboliczna cegiełka do gmachu pamięci” – mówi w Radiu Kraków prof. Łukasz Tomasz Sroka. Budowa Muzeum KL Plaszow wchodzi w decydującą fazę, a równolegle trwa dokumentowanie relacji byłych więźniów.

KL Plaszow. Jak dziś buduje się pamięć o obozie?
Wizualizacja Muzeum KL Plaszow. Planowane otwarcie - w 2027 roku

Posłuchaj podcastu

Muzeum KL Plaszow w decydującej fazie

Budowa Muzeum KL Plaszow wchodzi w etap prac infrastrukturalnych – powstaje memoriał, trwają działania w Szarym Domu. Równolegle prowadzona jest intensywna praca nad dokumentowaniem relacji byłych więźniów.

Prof. Łukasz Tomasz Sroka przypomina, że przez obóz przeszło ponad 35 tysięcy osób – Żydów, Polaków i przedstawicieli innych narodowości, a kilka tysięcy zostało tam zamordowanych. Jak podkreśla, o godne upamiętnienie miejsca od lat zabiegali ocaleni i ich potomkowie rozsiani po świecie.

– „Każde ich świadectwo to symboliczna cegiełka do gmachu pamięci, który budujemy” – mówi historyk.

Zwraca uwagę, że czas działa nieubłaganie, dlatego tak ważne było dotarcie do jak największej liczby świadków historii. Relacje zbierane są w Polsce, Izraelu, Stanach Zjednoczonych i innych krajach. Oprócz emocji zawierają konkretne informacje, które będą służyć kolejnym pokoleniom.

Jak zaznacza rozmówca Radia Kraków, w tych opowieściach obok dramatycznych doświadczeń obecna jest nostalgia i przywiązanie do miasta.

– „Na pierwszym miejscu wciąż jest miłość do Krakowa, dopiero potem żal wobec tego, co się wydarzyło” – podkreśla.

Przywołuje rozmowę z córką Marcela Goldmana, która wspominała, że jej ojciec każde odwiedzane na świecie miejsce porównywał z Krakowem – i żadne nie dorównywało temu miastu.

Ziemia jałowa, posępna i pełna chaosu … KL Plaszow w świadectwach więźniów

Jolanta Drużyńska

Kraków pamiętany i dziedziczony

Prof. Sroka opowiada także o osobistym doświadczeniu sprzed lat, kiedy oprowadzał znajomych po niezagospodarowanym jeszcze terenie dawnego obozu. Wówczas do rozmowy włączył się mężczyzna z amerykańskim akcentem – potomek osób, które przeżyły wojnę i wyemigrowały do Stanów Zjednoczonych.

Był poruszony stanem miejsca i brakiem wyraźnego upamiętnienia. Dziś – jak mówi historyk – z satysfakcją mógłby mu pokazać ścieżki edukacyjne, tablice informacyjne i zabezpieczone punkty pamięci.

To doświadczenie pokazuje, jak silne są więzi łączące potomków więźniów z Krakowem. Pytany, czy można mówić o „małym Krakowie” rozsianym po świecie, odpowiada, że to określenie może być nawet zbyt wąskie.

W Izraelu spotykał ludzi, którzy – jak mówi – „szczerze zazdrościli”, że może żyć w Krakowie na co dzień. Wielu z nich pozostaje z tym miastem emocjonalnie związanych mimo upływu dekad.

Nowe technologie a świadectwa

Muzeum staje dziś również wobec wyzwań związanych z przyszłością pamięci. Coraz mniej jest wśród nas bezpośrednich świadków wydarzeń.

Prof. Sroka przyznaje, że prowadzone są rozmowy dotyczące możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji, hologramów i nowoczesnych narzędzi cyfrowych do opracowywania i udostępniania relacji.

Pojawia się jednak pytanie o granice takich działań. Jak zachować najwyższe standardy etyczne? Jak nie naruszyć czci należnej ofiarom? Jak wykorzystać technologię w sposób odpowiedzialny?

Zasługuje na ciągłą pamięć… - Kl Plaszow to historia Krakowa

Jolanta Drużyńska

Historyk zaznacza, że dyskusje toczą się nie tylko w gronie badaczy, ale również z udziałem rodzin byłych więźniów oraz etyków. Nowoczesne rozwiązania mogą pomóc w przekazywaniu pamięci kolejnym pokoleniom, ale wymagają szczególnej rozwagi.

– Trzeba będzie to robić – mówi – pytanie tylko, jak robić to mądrze.

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, skcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • O krok od tragedii na A4. Kierowca miał 3,5 promila alkoholu

    Jakub Sajdak

  • Wójt pozostał, radni stracili mandaty. Dziś wybory w gminie Mszana Dolna

    Krystyna Pasek

  • Koniec marzeń o wschodniej obwodnicy Tarnowa? Drogowcy nie widzą szans, miasto nie odpuszcza

    Bartłomiej Maziarz

Najnowsze

  • Małanka wraca do Krakowa! / Маланка повертається до Кракова!

  • Audycja z 15.11.2026 r.

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

  • Autyzm bez stereotypów. Co naprawdę wiemy o spektrum?

  • Turysta zginął pod lawiną w rejonie Żółtej Turni w Tatrach

  • O "sowach" i "skowronkach"... Także wśród ssaków i owadów