Środa, 18 lis 5 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Przestępca gabinetowy - kim był Josef Bühler?

Czy był tylko zwykłym urzędnikiem uwikłanym w nazistowski system czy świadomym uczestnikiem zbrodni? Jego głównym zadaniem było sprawne funkcjonowanie okupacyjnej administracji niemieckiej w Generalnym Gubernatorstwie. Josef Bühler, szef rządu Generalnego Gubernatorstwa , druga po Hansie Franku najważniejsza osoba w GG. Był jednym z niewielu urzędników, bezwzględnie posłusznych obowiązującym zbrodniczym ustawom, którzy po wojnie stanęli przed sądem. Kim był Josef Bühler ? O "przestępcach gabinetowych" i biurokratyzacji terroru mówi dr hab. Joanna Lubecka, UP JP II / Biuro Badań Historycznych IPN w Krakowie, m.in. autorka monografii „Niemiecki zbrodniarz przed polskim sądem. Krakowskie procesy przed Najwyższym Trybunałem Narodowym” oraz wielu publikacji naukowych i popularno–naukowych dotyczących historii Trzeciej Rzeszy, stosunków polsko-niemieckich, niemieckiej pamięci i polityki historycznej. Program prowadzi Jolanta Drużyńska. Środa 18 listopada g. 21.05. Program dostępny także na kanale YouTube RK.

Josef Friedrich Bühler, szef rządu GG  przemawia podczas uroczystości otwarcia Filharmonii Generalnego Gubernatorstwa. /NAC
Josef Friedrich Bühler, szef rządu GG przemawia podczas uroczystości otwarcia Filharmonii Generalnego Gubernatorstwa. /NAC

W ostatnim procesie przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Krakowie stanął urzędnik Generalnego Gubernatorstwa Josef Bühler, w czasie okupacji odpowiedzialny za tworzenie prawa okupacyjnego. […]

Bühler był najwyższym w hierarchii urzędnikiem GG, który stanął przed polskim wymiarem sprawiedliwości. W toku procesu oskarżyciele udowadniali, że mimo iż sam bezpośrednio nie brał udziału w zbrodniach, to jednak świadomie współtworzył system, który te zbrodnie realizował.

[…] Proces w Krakowie koncentrował się wokół odpowiedzi na pytanie, czy był on człowiekiem niefortunnie uwikłanym w system okupacyjny, któremu nie był w stanie się sprzeciwić, mimo dylematów moralnych? Człowiekiem o słabym charakterze, zależnym od Hansa Franka i całkowicie mu uległym, który jednak w miarę swoich możliwości próbował pomagać Polakom i hamować „machinę” okupacyjną? Czy jednak obraz ten był jedynie kreacją na potrzeby procesu, a okolicznością sprzyjającą Bühlerowi miała być niewielka ilość dowodów obciążających go bezpośrednimi zbrodniami? […]

Obraz bezwolnego urzędnika, który z rozterkami moralnymi wykonuje polecenia przełożonych, nie przekonał jednak sędziów NTN. Ich doświadczenia zbierane w poprzednich procesach, materiał dowodowy dostarczony przez prokuratorów pozwolił osądzić urzędnika, który być może bez większego zapału i inicjatywy, ale jednak wykonywał wszystkie polecenia własnych przełożonych, a zajmując bardzo wysokie stanowisko w hierarchii władz okupacyjnych, brał udział w kreowaniu quasi-legalnego systemu okupacji. Uznanie Bühlera za winnego udziału w organizacji przestępczej, jaką był rząd GG, pozwoliło obarczyć go odpowiedzialnością za czyny, których nie popełnił bezpośrednio. Sąd również uznał, że Bühler był świadomy faktu, iż jego działania umożliwiają popełnienie zbrodni i choć sam nie przejawiał zbrodniczej inicjatywy, to jednak godził się na popełnianie tych czynów. Odpowiedź na pytanie, czy Bühler był urzędnikiem uwikłanym w system przez słabość własnego charakteru, uległość wobec Franka, brak odwagi, aby zrezygnować z funkcji wbrew przełożonym, czy może jedynie na takiego kreował się w trakcie procesu, musi pozostać bez jednoznacznej odpowiedzi. Być może sam oskarżony był przekonany o własnej niewinności albo przynajmniej o znacznie mniejszym ciężarze własnych win. Sędziowie uznali ostatecznie, że postawa Bühlera przed sądem to jedynie „maska”, dzięki której próbuje uniknąć najwyższego wymiaru kary”

 

Joanna Lubecka, „Joseph Bühler – urzędnik uwikłany czy świadomy uczestnik zbrodni? Rozważania w świetle procesu Josepha Bühlera (17 czerwca – 10 lipca 1948 r.)” w : „Pamięć i Sprawiedliwość” 2020 nr 1 (36)

Heinrich Himmler z wizytą w Krakowie.  Od lewej widoczni Friedrich Wilhelm Krüger, Heinrich Himmler, Hans Frank, Josef Bühler, 1942/ NAC
Heinrich Himmler z wizytą w Krakowie. Od lewej widoczni Friedrich Wilhelm Krüger, Heinrich Himmler, Hans Frank, Josef Bühler, 1942/ NAC

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Nowe informacje o stanie zdrowia strażaka, który osłonił żonę przed kulą. Strażacy zbierają na leczenie

    Magdalena Zbylut-Wiśniewska

  • Zwrot w sprawie pochówku zamachowca z Krakowa. Zgłosił się ktoś z rodziny

    Ola Sobczak

  • News Radia Kraków

    News Radia KrakówWładze Krakowa zawiadomiły prokuraturę w sprawie ZIS. Chodzi o umowy z agencją PR

    Ola Sobczak

Najnowsze

  • Przestępca gabinetowy - kim był Josef Bühler?

  • Obwodnica Oświęcimia będzie rozbudowana. Jest 11 chętnych do przygotowania projektu

  • Deszczowa środa w Małopolsce. Nawet 11 stopni, a w nocy ochłodzenie i śnieg w Tatrach

  • Obwodnica Tarnowa bez odcinkowego pomiaru prędkości. Czy wrócą wyścigi kierowców?

  • Nerwowe utrzymanie Polski w Lidze Narodów. Cenny remis ze Szwecją (1:1)

  • Organizator „dyskotek” na Rynku chce upamiętnić ofiary zamachu. Miasto stawia warunki