Projekt realizowany przez Muzeum Zamek w Oświęcimiu w ramach Programu Dotacyjnego „Niepodległa”. W czasie tego przedsięwzięcia od 2 września do 13 listopada 2023 roku zrealizowane zostaną liczne działania aktywizujące takie jak m.in.: warsztaty kreatywne dla najmłodszych „Wyprawy w głąb wystawy”, warsztaty dla dorosłych „Kreatywni historycznie”, konkurs wiedzy historycznej „Igrzyska historyczne”, wykłady tematyczne czy oprowadzania kuratorskie.
Najważniejszym wydarzeniem projektu będzie jednak otwarcie wystawy czasowej „Topografia miasta Oświęcimia za czasów austriackich”. To właśnie w przestrzeni tej wystawy odbywać się będą wszystkie zajęcia i spotkania podczas realizacji całego projektu.
Poprzez wystawę opowiedziana zostanie historia miasta Oświęcimia i ziemi oświęcimskiej pod blisko stupięćdziesięcioletnim zaborem austriackim. Długi okres panowania cesarzy austriackich to czas, kiedy w mieście zaszło wiele zmian - Cesarzowa Maria Teresa wprowadziła nową monetę na terenie byłego księstwa oświęcimskiego, w 1793 roku cesarz Franciszek II zmienił herb miasta, który obowiązywał do 1918 roku. Na wystawie nowi władcy austriaccy zostaną wyeksponowani w galerii cesarskiej wzbogaconej o medale i grafiki z Muzeum Śląska Cieszyńskiego. Szczególną uwagę zwracać będą portrety Marii Teresy i jej męża cesarza Franciszka I Lotaryńskiego w strojach koronacyjnych.
W czasie zaboru austriackiego Oświęcim uzyskał również połączenie kolejowe z Warszawą, Wiedniem oraz Berlinem. Na wystawie zaprezentujemy historię powstania kolei żelaznej w Oświęcimiu i dworca kolejowego, a ciekawostką będzie opis wizyty cesarza Józefa II w naszym mieście w 1880 roku. Dzięki kolei żelaznej Oświęcim stanowił ważny punkt strategiczny ze względów wojskowych, czego dowodem był atak wojsk pruskich na dworzec kolejowy w 1866r. Doszło wtedy do starcia prusko - austriackiego, w wyniku którego Austriacy obronili miasto, a ich dowódca został obdarowany przez władze miejskie specjalnym tytułem.
W mieście powstało także wiele organizacji społecznych, i dobroczynnych. Wzrosło poczucie lokalnej historii i polskości, a na terenie miasta wyrośli społecznicy i patrioci, którzy poprzez edukację i kształtowanie odpowiednich prospołecznych postaw budowali przyszłą niepodległą Polskę. Na wystawie przedstawimy także historie lokalnych społeczników, patriotów, którzy poprzez swoje działania przyczyniali się do rozbudowy i rozwoju miasta, dążąc do wolnej, niepodległej Ojczyzny. Już 2 września 2023 roku o godz. 16:00 będzie miał miejsce uroczysty wernisaż wystawy „Topografia miasta Oświęcimia za czasów austriackich”. Wówczas odbędzie się także pierwsze oprowadzanie kuratorskie po wystawie, a otwarciu towarzyszyć będzie pokaz mody z epoki XVIII-XIX wieku.
Poniżej kalendarz wszystkich wydarzeń realizowanych przez Muzeum Zamek w Oświęcimiu w czasie trwania projektu:
WRZESIEŃ
02.09 | sobota
ZAMEK
g. 16.00 OTWARCIE WYSTAWY „Topografia miasta Oświęcimia za czasów austriackich”
g. 17.00 OPROWADZANIE Z KURATOREM wystawy czasowej
g. 18.00 POKAZ MODY Z EPOKI „Mme Chantberry” Kostiumologia i Krawiectwo Artystyczne
Imprezy towarzyszące:
g. 10.00 – 15.00 Zwiedzanie Muzeum Zamek i Ratusza
03.09 | niedziela
RATUSZ
g. 12.00 KREATYWNI HISTORYCZNIE „Władcy Austrii” – spotkanie historyczne z Quizem
ZAMEK
g. 14.00 OPROWADZANIE Z KURATOREM wystawa czasowa
g. 15.00 WYKŁAD, „Bitwa 1866” – prof. dr hab. Dariusz Nawrot, UŚ, PTH oddz. zagłębiowski
Imprezy towarzyszące:
g. 10.00 – 18.00 Zwiedzanie Muzeum Zamek, Ratusza
g. 10.00 – 17.00 X Targowisko Staroci (dziedziniec zamkowy)
g. 12.00 – 16.00 Rodzinna Ścieżka Historyczna – warsztaty w ramach Święta Miasta Historycznie
14.09 | czwartek
RATUSZ
g. 11.00 KREATYWNI HISTORYCZNIE „Pieczęć miasta Oświęcimia w czasie zaboru austriackiego” – warsztat odlewania pieczęci lakowej
20–21.09 | środa-czwartek
ZAMEK
g. 09.00 – 12.00 IGRZYSKA HISTORYCZNE KONKURS – Eliminacje
24.09 | niedziela
ZAMEK
g. 14.00 OPROWADZANIE Z KURATOREM wystawa czasowa
29.09 | piątek
ZAMEK
g. 10.00 – 14.00 IGRZYSKA HISTORYCZNE – FINAŁ KONKURSU
PAŹDZIERNIK
05.10 | czwartek
ZAMEK
g. 16.00 OPROWADZANIE Z KURATOREM „Lokalni społecznicy”
g. 17.00 KREATYWNI HISTORYCZNIE „Pokaz fotografii”, technika mokrego kolodionu, prowadzenie Mirosław Miranowicz
16 – 20.10 | poniedziałek – piątek
ZAMEK | RATUSZ
WYPRAWY W GŁĄB WYSTAWY
Cykl zajęć edukacyjnych skierowanych do dzieci przedszkolnych, uczniów szkół podstawowych, grup z niepełnosprawnością oraz uczniów z Ukrainy. W ofercie zwiedzanie wystawy czasowej z kartą pracy oraz krótki warsztat plastyczny.
g. 08.30 – 10.00 WYPRAWY W GŁĄB WYSTAWY
g. 10.30 – 12.00 WYPRAWY W GŁĄB WYSTAWY
(Zapisy grup przyjmuje sekretariat muzeum: tel. 33 842 44 27)
12.10 | czwartek
ZAMEK
g. 17.00 WYKŁAD, „Naleciałości galicyjskie w języku polskim” – dr hab. Katarzyna Wyrwas, UŚ, PTH oddz. Zagłębiowski
23 – 27.10 | poniedziałek – piątek
ZAMEK | RATUSZ
g. 08.30 – 10.00 WYPRAWY W GŁĄB WYSTAWY
g. 10.30 – 12.00 WYPRAWY W GŁĄB WYSTAWY
(Zapisy grup przyjmuje sekretariat muzeum: tel. 33 842 44 27)
26.10 | czwartek
ZAMEK
g. 16.00 OPROWADZANIE Z KURATOREM wystawa czasowa, spotkanie z tłumaczem w języku ukraińskim.
g. 17.00 KREATYWNI HISTORYCZNIE Kolekcjonerskie monety, zabezpieczanie zabiorów, warsztat – karta inwentarzowa, spotkanie z tłumaczem w języku ukraińskim.
LISTOPAD
09.11 | czwartek
ZAMEK
g. 11.00 KREATYWNI HISTORYCZNIE „BITWA 1866” Projekcja filmy „Oświęcimskie zmagania”, udział w interaktywnej trasie historycznej „Gra o Niepodległą” w Tunelach pod zamkiem.
g. 17.00 WYKŁAD, „Układ urbanistyczny miasta w XIX w.” prof. dr hab. Dariusz Nawrot, UŚ, PTH oddz. zagłębiowski, dr Aleksander Babiński, MZ
11.11 | sobota
Święto Niepodległości
ZAMEK | RATUSZ | RATUSZ
Imprezy towarzyszące:
g. 12.00 – 16.00 ZWIEDZANIE MUZEUM ZAMEK
ekspozycje: W królewskim mieście Oświęcimiu, Archeologia, wystawa czasowa „Topografia miasta Oświęcimia za czasów austriackich”, wieża zamkowa
g. 12.00 – 16.00 ZWIEDZANIE MUZEUM RATUSZ
ekspozycja stała: „W przestrzeniach historii. Dzieje miasta Oświęcimia”
g. 12.00 – 16.00 TUNELE – Gra o Niepodległą
g. 15.00 OPROWADZANIE Z KURATOREM wystawa czasowa
g. 17.00 KONCERT PATRIOTYCZNY – zespół NIVEL (bezpłatne zaproszenia do odbioru w sekretariacie muzeum bliżej terminu wydarzenia)
Zwieńczeniem projektu „Topografia miasta Oświęcimia za czasów austriackich” będzie koncert z okazji Święta Niepodległości, który odbędzie się w zamku oświęcimskim. W trakcie wydarzeń związanych z projektem będą odbywać się również imprezy towarzyszące: zwiedzanie muzeum Zamek, Ratusza i Tuneli, X Targowisko Staroci, Święto Miasta Historycznie z Rodzinną Ścieżką Historyczną.
Na wszystkie wydarzenia w ramach projektu „Topografia miasta Oświęcimia za czasów austriackich” obowiązuje wstęp wolny.
