To nie zdarza się często. Dzieło sztuki na wyciągnięcie ręki – przejrzymy się w nim, dotkniemy go, a dzięki formalnym zabiegom zobaczymy zabytkowe otoczenie w niecodziennych barwach. Zamek Królewski na Wawelu nie przestaje zaskakiwać w 2023 roku. Już 26 stycznia na dziedzińcu zewnętrznym stanie Wyspia.
To współczesna instalacja artystyczna Kingi Nowak inspirowana twórczością Stanisława Wyspiańskiego, która w symboliczny sposób spełnia jedno z jego największych marzeń – pozostawienia swojego śladu w tym wyjątkowym miejscu.
– Autorką rzeźby jest profesor ASP, Kinga Nowak, uznana artystka, której dzieła znajdują się w kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Fotografii w Krakowie, Muzeum Narodowego w Gdańsku, oraz w wielu kolekcjach prywatnych. Zarówno Wyspia jak i inne wawelskie inicjatywy, w tym bogaty program edukacyjny i wydawnictwa, poświęcone Stanisławowi Wyspiańskiemu – artyście totalnemu – świadomie zapowiadają wielkie wydarzenia (także wystawiennicze), jakie planujemy w kolejnym roku. Będą one upamiętniać wydane przezeń w 1904 roku „Akropolis”, w którym Autor zawarł kompleksowy projekt aranżacji wzgórza. Wpisując dziś Wyspię w wyjątkowy krajobraz naszego bezcennego dziedzictwa, chcemy twórczo prowokować do rozmów o sztuce, która wymyka się schematom, idzie pod prąd jak Wyspiański, ale też w interesujący sposób nawiązuje do przeszłości, prowadząc z nią dialog – mówi prof. Andrzej Betlej, Dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu.
AKTYWNY ODBIÓR WIELOZNACZNEGO DZIEŁA
Dr Agnieszka Jankowska-Marzec, kuratorka instalacji zwraca uwagę, że autorka Wyspii podąża tropem wawelskich fascynacji Wyspiańskiego, równocześnie czerpiąc inspirację z jego witraży i malarstwa ściennego znajdującego się w krakowskim kościele oo. Franciszkanów. – Kolorystyka witraży, o głębokich, nasyconych barwach, rozświetlonych przez przenikające przez nie światło, sprzymierzona z geometrycznymi motywami, kratownicą obecną w malarstwie ściennym wpłynęła na ostateczną formę instalacji o wieloznacznym tytule Wyspia – stwierdza Agnieszka Jankowska-Marzec.
– Wyspia to Wyspiański – otwarty, bezgraniczny, nieskończony. Ale też „wyspa” – fragment, odrębne miejsce, które, mam nadzieję, zmienia naszą optykę i pozwala na zobaczenie świata w zdecydowanych, intensywnych kolorach – mówi Kinga Nowak, autorka instalacji.
Zwiedzający Zamek będą mogli podejść do instalacji, dotknąć jej, a za sprawą wyjątkowej konstrukcji, poczują się niemal częścią dzieła sztuki.
– Integralną częścią instalacji jest światło i cień pozwalające na wykreowanie zamkniętej, choć równocześnie zapraszającej widza do wnętrza przestrzeni – opowiada dr Jankowska-Marzec, dodając: Możliwość wejścia „do środka” instalacji, pozwala widzom na aktywny odbiór tej pracy, umożliwiając podjęcie różnych działań, w zależności od preferencji i zainteresowań: np. praktyk medytacyjnych czy wykonanie własnej sesji fotograficznej. Pracując nad instalacją artystka spędziła wiele godzin, obserwując działanie światła z różnych punktów widzenia
i o różnych porach dnia na miejsce w jakim znajduje się instalacja. Doszła do wniosku, że jest ono optymalne ze względu na duże nasłonecznienie (zwłaszcza w okresie wiosenno-letnim), co zapewnia spektakularne efekty wizualne, wrażenie, że kolorowe tafle szkła świecą, emitując różnobarwne światło.
Kuratorka zwraca również uwagę, że poszczególne elementy instalacji (panele), zbudowane z różnokolorowych tafli szkła, przywodzą na myśl z jednej strony sposoby tworzenia witraży, z drugiej układającą się w znak, literę „W”, przypominają o zaangażowaniu Stanisława Wyspiańskiego w projektowanie typografii.
SPACER Z WYSPIAŃSKIM I PICTURE BOOK
Instalacji towarzyszy ciekawy program edukacyjny przygotowany przez Zamek Królewski na Wawelu. Do pobrania na blogu edukacyjnym www.wawel.krakow.pl/blog-edukacyjny będą karty pracy, a także podcasty. Weźmiemy też udział w spacerach* szlakiem Wyspiańskiego:
- „Wyspiański monumentalnie” przeprowadzi nas przez wybrane miejsca na wzgórzu wawelskim, kościół Franciszkanów oraz kościół Mariacki aż po Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Podążymy śladami przełomowych wizji Wyspiańskiego, które miały zrewolucjonizować miasto.
- „Wyspiański prywatnie” pokaże intymne oblicze artysty. Przybliżymy dzieciństwo spędzone u stóp wzgórza i wczesną młodość autora „Akropolis”. Zwiedzający dowiedzą się również, co Wyspiański widział za oknem swoich mieszkań i pracowni.
Wyspia to niejedyny akcent na Zamku nawiązujący do życia i sztuki autora „Wesela”. Prezentujemy dziś Państwu również wydanie ilustrowanej publikacji poświęconej Stanisławowi Wyspiańskiemu Wyspiański o Wawelu autorstwa Piera Gajewskiego i Artura Wabika. Dowiadujemy się z niej m.in. o związkach Wyspiańskiego z Wawelem, a także poznajemy jego dokonania zarówno jako artysty, jak i patrioty zaangażowanego społecznie
i politycznie w problemy i wyzwania przełomu wieków XIX i XX w Krakowie. Książka do kupienia od stycznia 2023 roku w sklepie stacjonarnym i internetowym Zamku. Wydawnictwo powstało dzięki Mecenasowi Tygodnia Patriotycznego – firmie TAURON.
*Czas trwania: 90 minut
Dla kogo: grupy szkolne (od 12. roku życia), grupy dorosłych
Maksymalna liczba osób w grupie: 25
Możliwość zamawiania: poniedziałek-sobota, godzina rozpoczęcia: 10:00-14:30
Miejsce rozpoczęcia: makieta wzgórza wawelskiego przy kasach biletowych
Możliwość przeprowadzenia lekcji w języku ukraińskim.
REZERWACJA I INFORMACJA
poniedziałek godz. 9:00-14:00, wtorek-niedziela godz. 9:00-16:00
tel.: 12 422 16 97 e-mail: rezerwacja@wawelzamek.pl www.wawel.krakow.pl
