Muzeum Zamek w Oświęcimiu realizuje to ciekawe przedsięwzięcie w ramach Programu Dotacyjnego „Niepodległa” od czerwca 2023 roku. Partnerami projektu są: Polskie Towarzystwo Historyczne oddz. Dąbrowa Górnicza, Regionalne Stowarzyszenie Twórców Kultury „Grupa na Zamku”.
Najwięcej wydarzeń odbyło się we wrześniu oraz październiku. Inaugurację projektu stanowił wernisaż wystawy czasowej „Topografia miasta Oświęcimia za czasów austriackich” w dniu 2 września br. Następnie stopniowo realizowane były spotkania w ramach: warsztatów dla dorosłych „Kreatywni historycznie”, historycznych wykładów, warsztatów dla grup przedszkolnych, uczniów szkół podstawowych „Wyprawy w głąb wystawy” (z uwzględnieniem dzieci z Ukrainy oraz dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi). Nie zabrakło także oprowadzania kuratorskiego po wystawie oraz konkursu historycznego „Igrzyska Historyczne”. Uczestnicy spotkań mieli wyjątkową okazję, by poznać historię Oświęcimia i ziemi oświęcimskiej z okresu panowania cesarzy austriackich. To czas, gdy cesarzowa Maria Teresa wprowadziła nową monetę na terenie byłego księstwa oświęcimskiego, Oświęcim uzyskał połączenie kolejowe z Wiedniem, Warszawą czy Berlinem. Rozegrał się tutaj także epizod wojny prusko-austriackiej w 1866 roku. Podczas zajęć nie zabrakło także opowieści o najważniejszych lokalnych patriotach i społecznikach, którzy budując swą działalnością przyszłe niepodległe państwo polskie, zapisali się wielkimi literami na kartach historii. To m.in. Aleksander Orłowski, ks. Andrzej Knycz, Leon i Awit Szubertowie oraz Antoni Ślosarczyk.
9 listopada o godzinie 11:00 odbędzie się już ostatnie spotkanie w ramach zajęć dla dorosłych - Kreatywni historycznie zatytułowane „Bitwa połączone z projekcją filmu tematycznego i zwiedzaniem tuneli pod wzgórzem zamkowym. Zapraszamy do zapisów – wstęp bezpłatny ( zgłoszenia przyjmuje Sekretariat pod numerem tel.: 33-842-44-27). Tego samego dnia o godz. 17:00 prof. dr hab. Dariusz Nawrot (Uniwersytet Śląski, PTH oddział zagłębiowski) oraz dr Aleksander Babiński (Muzeum Zamek w Oświęcimiu) wygłoszą wykład zatytułowany „Układ urbanistyczny miasta w XIX wieku” w Sali reprezentacyjnej w Zamku.
Zwieńczeniem całego projektu będzie koncert patriotyczny w wykonaniu zespołu Nivel organizowany z okazji Święta Niepodległości w dniu 11 listopada 2023 roku o godz. 17:00 w Zamku. Ich muzyka cechuje się własną interpretacją tradycyjnych pieśni różnych krajów. W swej twórczości chcą tworzyć alternatywę dla muzyki komercyjnej i radiowej tworząc unikalne, osobiste brzmienia. Bezpłatne wejściówki można uzyskać w Muzeum Zamek oraz w Ratuszu.