Odwołuje się do Thomasa Manna, do „Fausta” Goethego, do mitu człowieka, który zaprzedaje duszę i to w czasach, kiedy nikt już w duszę nie wierzy. Mowa o Krzysztofie Zanussim, który w swym najnowszym filmie zatytułowanym „Eter” eksploruje obecne w jego kinie od lat tematy. Poszukuje prawdy o świecie, doświadczenia Boga i przygląda się odwiecznej walce dobra ze złem.
Przenosimy się do początku XX wieku, na Podole. Lekarz (Jacek Poniedziałek) pasjonuje się eterem – substancją uśmierzającą ból i odbierającą świadomość, tajemniczą i śmiertelnie niebezpieczną. Gdy jego ofiarą pada młoda dziewczyna, bohater zostaje skazany na śmierć, ale – w wyniku niespodziewanych okoliczności – unika stryczka. Znajduje pracę w zaborze austriackim, w wojskowej twierdzy dowodzonej przez pewnego komendanta (Andrzej Chyra). Poza oficjalną praktyką, na własną rękę ponownie zaczyna prowadzić coraz dziwniejsze eksperymenty: na żywych i na umarłych. Obsesyjnie poszerza swoją wiedzę o eterze, co prowadzi go do manipulowania bólem, pożądaniem i wolą poddanych mu ludzi. Reżyser pyta: jaką cenę przyjdzie mu zapłacić za próbę zawładnięcia ludzkim umysłem?
Jedno jest pewne; wszystko musi mieć swój sens, dlatego Zanussi tak silnie akcentuję w „Eterze” istnienie metafizycznej nadziei: „Bo dla mnie to nadzieja na to, że świat ma sens, że ktoś za tą rzeczywistością stoi. A wszystko to nie jest grą ślepych przypadków” – powiedział Zanussi. Warto jednak zobaczyć najnowsze dzieło twórcy Kina Moralnego Niepokoju nie tylko z pobudek filozoficznych, ale także dlatego, że „Eter” to trzymający w napięciu dreszczowiec sprawnie realizujący wymogi gatunku.
Dziś o godz. 18.30 w Kinowyprawach Radia Kraków gościem Uli Wolak będzie Piotr Zdybał, który opowie o filmie „Eter” i spotkaniu z Krzysztofem Zanussim.
Urszula Wolak
