Niedziela, 22 lis 0 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Skarby z  Montrealu

Kilkadziesiat godzin nagrań, kilka tysięcy kopii dokumentów, dziesiątki pamiętników, dzienników, zdjęć - to plon kanadyjskiej misji naukowej Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.

Skarby z  Montrealu
mat.prasowe Centrum Dokumentacji UP

Posłuchaj mówi Hubert Chudzio dyrektor Centum Dokumentacji UP w Krakowie

Skarby z Montrealu (mat.prasowe Centrum Dokumentacji UP w Krakowie)
%gallery_31972%

Misja naukowa Centrum Dokumentacji UP w Krakowie dotyczyła dokumentacji losów Polaków wywiezionych w głąb Związku Radzieckiego w czasie II wojny światowej, a którym udało się opuścić "nieludzką ziemię" w wyniku układu Sikorski-Majski z 1941 roku.

- Te skarby, które przywieźliśmy to przede wszystkim 25 godzin nagrań relacji świadków tamtych wydarzeń - mówi dr Hubert Chudzio, dyrektor Centrum Dokumentacji.

Wśród przywiezionych relacji znalazły się m.in. wspomnienia krakowianki, pani Joanny Korwin-Łopuszańskiej, która przed wojną pracowała w Bibliotece Czartoryskich. 1 września 1939 roku wraz z innym pracownikami pakowała zbiory Muzeum Etnograficznego, aby ratować je przed niemieckim okupantem. Gdy znalazła się na Kresach II RP Sowieci wywieźli ją na Syberię. Po układzie Sikorski–Majski z 1941 roku, zwolniona z zesłania, pracowała w polskich delegaturach wojskowych.

Oprócz wywiadów szczególnym sukcesem misji do Montrealu - jak podkreślają jej uczestnicy było dotarcie do archiwów domowych polskich emigrantów, które zawierają bezcenne dokumenty, dzienniki, pamiętniki, listy. Część oryginałów, a także tysiące kopii zostały przywiezione do Polski. Na szczególną uwagę zasługują zbiory:

- kilkudziesięciu fotografii z wodowania w Holandii okrętu podwodnego „ORP Sęp”, bliźniaka słynnego „ORP Orzeł” (archiwum ambasadora Wacława Babińskiego, jego żona była matką chrzestną jednostki),
- Nieznane fotografie z 1 września 1939 roku,
- Przedwojenne fotografie ze szkoły lotniczej w Dęblinie,
- Album ze zdjęciami podarowany przez polską młodzież szkolną w Palestynie 17 listopada 1943 roku naczelnemu wodzowi gen. Kazimierzowi Sosnkowskiemu (w tym część nieznanych fotografii gen. Sikorskiego, gen. Andersa i innych).

- To jest olbrzymi dokument archiwalny, który można wykorzystać w wielu publikacjach naukowych - podkreśla dr Hubert Chudzio.

Kanadyjska misja naukowa Uniwersytetu Pedagogicznego odbyła się w ramach IV Kongresu Polskich Towarzystw Naukowych na Obczyźnie Polskiej Akademii Umiejętności , poświęconego losom Polaków zesłanych na Syberię w XIX i XX w. Finał Kongresu z udziałem naukowców z Polski i zagranicy, i ponad 300 "sybiraków" z całego świata odbędzie się w Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie od 4 do 7 września br.


jdruzynska/mat.pras

Najpopularniejsze

  • Rodzina zamachowca odebrała jego ciało

    Julia Kawa

  • News Radia Kraków

    News Radia KrakówŚlady zamachu w Krakowie mają pozostać? Konserwator zabytków zabrał głos

    Ola Sobczak

  • Śmiertelny wypadek w Gdowie. Jedna z ulic była zablokowana

    Marcin Śliwa

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Śmierć rowerzysty w Krakowie. Biegły zbada, czy rower elektryczny był zgodny z przepisami

    Ola Sobczak

Najnowsze

  • Miłość w dwóch językach. Jak budować relację z osobą w spektrum autyzmu?

  • Audycja z 22.11.2026 r.

  • Pewne zwycięstwo Cracovii w Jastrzębiu. „Pasy” strzeliły pięć goli

  • Koszykarki z Bochni przegrały w Gorzowie. 32 punkty Laury Stockton nie wystarczyły

  • Tylko jeden Polak w drugiej serii. Kacper Tomasiak najlepszy z naszych w Lillehammer

  • Prokuratura: w Nowym Lipowcu, Rudniku i Mołodyczu znaleziono szczątki rosyjskich pocisków Ch-101