Druga edycja konkursu Fundacji imienia Janusza Kurtyki odbywała się pod hasłem "Dwie niepodległości 1918-1989". Przewodniczący Rady Programowej Fundacji, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej profesor Krzysztof Szwagrzyk wyjaśniał, że książka Andrzeja Chwalby "Wielka Wojna Polaków 1914-1918", spośród wszystkich zakwalifikowanych do finału prac , "ma największe szanse zainteresować zagranicznych czytelników", bowiem głównym celem konkursu jest promocja polskiej historii za granicą. Umożliwia to tłumaczenie nagrodzonych książek.
"Wielka wojna Polaków 1914 -1918" w przestępny i niezwykle ciekawy sposób przedstawia całościowy obraz zmagań i losów Polaków w latach 1914–1918. Autor prezentuje losy milionów mieszkańców dawnej Rzeczypospolitej od dnia wybuchu I wojny światowej do 11 listopada 1918 roku, daty symbolicznej, gdy na froncie zachodnim doszło do zawieszenia broni i zakończenia wojny, a w Polsce do przekazania władzy wojskowej przez Radę Regencyjną Józefowi Piłsudskiemu. Opowiada o losach trzech zaborów i trzech obszarów okupowanych, praktykach okupantów, które później zostały powtórzone w większej skali i w brutalniejszej formie podczas II wojny światowej, o aktywności najwybitniejszych polskich polityków i wojskowych, wysiłku politycznym i militarnym, który doprowadził do „polskiego listopada” 1918 roku i odzyskania niepodległości, a także o umęczonych przez wojnę bezimiennych świadkach i uczestnikach historii.
Opowieść nie koncentruje się tylko na dziejach militarnych i politycznych, znajdziemy tu także obrazki z życia codziennego: problemy z aprowizacją, higieną, demoralizacją zawsze towarzyszącą okresom wojennym. Do tej pory brakowało tak wielostronnej syntezy. Przez prawie 100 lat historycy w swoich badaniach nad ziemiami polskimi w Wielkiej Wojnie ograniczali się najczęściej do kwestii politycznych i wojskowych, a z ujęciami całościowymi mogliśmy się zapoznać jedynie w podręcznikach akademickich i syntezach historii Polski. Wielka Wojna Polaków z powodzeniem zapełnia tę lukę.
O wielkiej wojnie Polaków z prof. Andrzejem Chwalba rozmawiała w Kole Kultury Jolanta Drużyńska
Andrzej Chwalba – profesor historii, pracownik naukowy Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, kieruje Zakładem Antropologii Historycznej. Wybitny znawca XIX i XX wieku, przede wszystkim historii społecznej, kulturowej i politycznej, relacji polsko-rosyjskich, dziejów Krakowa i Uniwersytetu Jagiellońskiego. Członek kilkunastu rad naukowych komitetów naukowych, instytucji społecznych i kulturalnych, rad muzealnych, krajowych i zagranicznych. Obecnie m.in wiceprezes Polskiego Towarzystwa Historycznego, wiceprezes Kopca Kościuszki, członek rady programowej Międzynarodowego Centrum Kultury, Muzeum Historii Polski, członek Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa; członek kilku rad naukowych redakcji czasopism. Jest pomysłodawcą kongresów Zagranicznych Badaczy Dziejów Polski.
mat.pras. PWN/IAR/Jdruzynska
