Zamek Królewski na Wawelu prezentuje siedemnastowieczny turecki namiot z wawelskiej kolekcji, największej w Polsce i jednej z największych na świecie.
Posłuchaj Jana Holca, szefa zespołu krakowskich konserwatorów
Namiot na Wawelu
%gallery_14962%
Namiot został wykonany w Turcji i zdobyty 12 września 1683 roku, kiedy wojska króla Jana III Sobieskiego pokonały oblegającą Wiedeń armię turecką pod wodzą wielkiego wezyra Kara Mustafy.
Wystawa „ Namiot turecki w zbiorach wawelskich” pokazuje dwumasztowy, wielki namiot - jeden z najcenniejszych w wawelskiej kolekcji. Jego wymiary (18 m. długości płotu, 27,5 m. obwodu dachu)
i bogata dekoracja z użyciem kosztownych materiałów (część aplikacji jest wykonana z jedwabiu) świadczą o tym, że mógł być przeznaczony dla któregoś z wysokich dowódców armii tureckiej, która
w 1683 wyruszyła pod Wiedeń. Z odsieczą stolicy cesarstwa pospieszył król Jan III Sobieski, polskie wojska pokonały Turków 12 września. Na placu boju pozostały namioty wypełnione nieprzebranymi skarbami.
Wśród zdobytych wtedy trofeów znajdowały się liczne namioty, także obecnie pokazywany. Następca Sobieskiego na polskim tronie, August II Mocny, wywiózł je do Drezna. Tam były przechowywane w zbiorach Wettinów, aż do lat 30-tych wieku XX. W roku 1934 polski antykwariusz Szymon Szwarc kupił i ofiarował na Wawel ten i pozostałe namioty, tworzące dziś znaczącą większość kolekcji Zamku Królewskiego.
Zbiór wawelski liczy pięć całych i fragmenty ośmiu dalszych namiotów (płoty i pojedyncze dachy) i jest jednym z największych i najważniejszych na świecie. Najcenniejsze z nich zostały zdobyte w bitwie wiedeńskiej w roku 1683, inne prawdopodobnie były nabytkami, bądź pokojowymi darami. Różnią się rozmiarami, budową, ornamentyką, funkcją i rangą. W wawelskiej kolekcji znajdują się namioty paradne, a także seywany służące celom reprezentacyjnym (w nich przyjmowano posłów) lub parkowej rekreacji, skromniejszych rozmiarów „szopy” dla wojska oraz fragment namiotu kuchennego. Zwyczajowo pełniły one funkcje izb stołowych, pomieszczeń sztabowych, skarbców, sypialni, miejsc modlitewnych, kancelarii, łaźni, stajni oraz kuchni.
Eksponowany namiot owalny, niebieski, dwumasztowy został wykonany z płótna lnianego (strona zewnętrzna) i bawełny (wnętrze), ozdobiony techniką aplikacji. W smukłych arkadach umieszczone są większe i mniejsze arabeskowe medaliony, które otacza kwitnąca wić roślinna. Wśród kwiatów rozpoznać można goździki i tulipany, ulubione kwiaty Wschodu. Wyjątkowy charakter nadają tkaninie mniejsze medaliony z arabskimi tekstami błogosławieństw, które w tłumaczeniu brzmią: Niech będzie szczęście i Bądź błogosławiony. Litery napisu zostały wykonane ze skóry, pierwotnie złoconej; podobnie złocone były skórzane cekiny, gęsto naszyte na płoty i dach.
Namiot wspierał się na dwóch masztach, a do ich mocowania służyły wzmocnione skórą gniazda, system kołków i lin, napinających tkaninę. Strona zewnętrzna jest impregnowana (malowana) związkami miedzi, co nadaje jej charakterystyczny chłodny, jasnozielony kolor. To wyjątkowe dzieło sztuki pokazujące kunszt tureckich rzemieślników należy do najcenniejszych pamiątek historycznych w kraju.
Wystawa będzie czynna do 12 września – w tym dniu mija 330 rocznica Odsieczy Wiedeńskiej.
