W ramach festiwalu do niedzieli odbędzie się kilkadziesiąt wydarzeń popularnonaukowych. Wykłady, dyskusje a także pokazy filmowe. Wszystko ukierunkowane na poszukiwanie odpowiedzi na najtrudniejsze pytania świata. Hasłem tegorocznej edycji festiwalu jest TAJEMNICA.
Błądzić jest rzeczą… wszelkiej inteligencji? Gdyby czterdzieści lat temu naukowcy nie dali maszynom przyzwolenia na popełnianie błędów, dziś moglibyśmy nie mieć takiego pomocnika jak ChatGPT. W tamtych czasach wielu naukowców wątpiło, czy sztuczna inteligencja może stać się czymś więcej niż systemem sprawnie postępującym według sztywnych reguł – w dziedzinie nie pojawiały się przełomy, a to podważało wiarę w sens kontynuowania badań.
Copernicus Festival 2025: Tajemnica jako impuls poznania
Gość specjalny tegorocznej edycji Copernicus Festival – Terry Sejnowski – uznał jednak, że maszynom po prostu brakuje trochę… wolności. Więcej korzyści niż odtwarzanie struktury ludzkiego mózgu miało przynieść oddanie w sieciach neuronowych mechanizmów uczenia się naturalnych systemów – a więc zastąpienie sztywnych reguł możliwością eksploracji i tym samym zdolnością uczenia się na własnych błędach i sukcesach. Chociaż początek swojej ścieżki naukowej Terry Sejnowski związał z fizyką, to zrezygnował z niej na rzecz badań „równie tajemniczego co kwazary” mózgu – widział w nich większe szanse na dokonanie rychłych i znaczących postępów. Obie te dziedziny znalazły odbicie w koncepcji maszyny Boltzmanna współtworzonej wraz z zeszłorocznym noblistą Geoffreyem Hintonem – sieci neuronowej, która odzwierciedla ideę „ludzkiej nauki”. Sztuczne systemy miały być jak niemowlak, który uczy się chodzić – a to pozwoliło całej dziedzinie rozwinąć skrzydła. Zaczęły powstawać kolejne algorytmy o coraz większych możliwościach.
W 1997 roku komputer wygrał w szachy z mistrzem świata, po kolejnych dziewiętnastu latach pokonał jednego z najlepszych graczy w wywodzącej się z Dalekiego Wschodu grze go, a od 2017 roku ogrywa profesjonalnych pokerzystów. Które bastiony ludzkiej działalności mogą być w najbliższym czasie zagrożone? Czy dynamiczny rozwój dużych modeli językowych, który obserwujemy w ostatnich latach, to wynik wyczekiwanego przełomu? I czy umysł można opisać jak maszynę obliczeniową? Te pytania będzie można zadać po wykładzie na Copernicus Festival samemu Terry’emu Sejnowskiemu. Na niektóre z nich będą starali się też odpowiedzieć inni zaproszeni naukowcy, m.in. Włodzisław Duch (kognitywista, informatyk i filozof umysłu) oraz Piotr Durka (fizyk i twórca interfejsów mózg-komputer). Swoją perspektywę na uczenie się przedstawi Stanislas Dehaene – jeden z najwybitniejszych współczesnych neurobiologów, którego celem jest opracowanie systemu edukacji zgodnego z obecnym stanem wiedzy o mózgu. Poza tym w programie znajdą się wykłady poświęcone komunikacji zwierząt, pochodzeniu człowieka czy zagadkom z zakresu fizyki.
Copernicus Festival: Tajemnica potrwa od 20 do 25 maja w Krakowie.Wszystkie wydarzenia odbywają się w Muzeum Inżynierii i Techniki przy ul. św. Wawrzyńca 15. Udział w festiwalu jest bezpłatny, a szczegółowy program wydarzenia można znaleźć na www.copernicusfestival.com.
