Festiwal Copernicus to wyjątkowe wydarzenie, oferujące uczestnikom okazję do zgłębienia najważniejszych zagadnień współczesnej nauki. Tegoroczna edycja festiwalu koncentruje się wokół motywu tajemnicy – granicy wiedzy, za którą kryją się nowe wyzwania, mogące przeobrazić nasze rozumienie świata. W programie tegorocznej edycji wydarzenia znalazły się wykłady i dyskusje z udziałem gigantów współczesnej nauki, w tym takich postaci jak Terry Sejnowski, współtwórca fundamentów sztucznej inteligencji. Sylwia Paszkowska rozmawiała o festiwalu z Dianą Sałacką i dr Jan Argasińskim.
Międzynarodowe gwiazdy nauki w Krakowie
Wydarzenia festiwalowe, skierowane do szerokiego grona odbiorców – od dzieci i młodzieży po dorosłych pasjonatów nauki – będą miały miejsce przede wszystkim w Muzeum Inżynierii i Techniki przy ul. Wawrzyńca 15 w Krakowie. Organizatorzy, jak co roku, zaprosili wybitnych naukowców z całego świata, by dzielili się swoją wiedzą i wynikami badań w przystępnej, inspirującej formie.
Ta edycja festiwalu poświęcona jest tajemnicy, bo uważamy, że to jest granica naszej wiedzy, naszego poznania i naszej ciekawości, za którą kryją się kolejne odkrycia. Być może to one spowodują, że przeformujemy zupełnie świat naukowy, który dzisiaj znamy – mówi Diana Sałacka.
Jedną z głównych prelegentek będzie prof. Ruth Durrer, badaczka mikrofalowego promieniowania tła, która przybliży uczestnikom tajemnice rozszerzającego się wszechświata. Podczas swojego wykładu opowie o istocie ciemnej energii oraz współczesnych próbach zrozumienia tego zjawiska. Wśród zaproszonych naukowców znalazł się również prof. Stanislas Dehaene, który bada procesy uczenia się w mózgu – zwłaszcza u najmłodszych dzieci. Prof. Dehaene analizuje, w jaki sposób niemowlęta są w stanie rozpoznawać anomalie i przewidywać zachowania obiektów w otoczeniu. Podczas swojego wystąpienia naukowiec odsłonił przed nami tajemnice tego, jak mózg przetwarza liczby i pojęcia matematyczne i w jaki sposób uczymy się czytać. Te odkrycia inspirują prof. Dehaene do stawiania fundamentalnych pytań: czym jest mózg i jak działa na najbardziej podstawowym poziomie?
AI jako partner, nie zagrożenie
Jednym z kluczowych tematów tegorocznej edycji jest humanocentryczna sztuczna inteligencja, o której mówił dr Jan Argasiński, naukowiec z Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UJ:
Idea humanocentrycznej sztucznej inteligencji opiera się na założeniu, że powinniśmy tworzyć taką AI, która zarówno pod względem celów, jak i sposobów ich realizacji będzie współgrała z tym, czego my, jako ludzie, oczekujemy od istot, które mają z nami koegzystować w tym świecie.
Jak wyjaśnia dr Argasiński, AI w coraz większym stopniu przypomina nasze własne odbicie – posługuje się naszym językiem, wartościami, a nawet wykazuje cechy osobowości. Ta uczłowieczona forma komunikacji otwiera zupełnie nowe pola interakcji między człowiekiem a maszyną – od medycyny po edukację. W ramach festiwalu odbędzie się szereg wydarzeń związanych z AI. Na szczególną uwagę zasługuje wykład prof. Terry'ego Sejnowskiego, pioniera w dziedzinie sztucznych sieci neuronowych:
Terry Sejnowski, wspólnie z Geoffreyem Hintonem – tegorocznym laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki, przyznanej za osiągnięcia w dziedzinie sztucznej inteligencji – opracował jeden z fundamentalnych, wczesnych modeli, które otworzyły przed AI nowe możliwości, pozwalając jej wydostać się z tzw. zimy i przybrać kształt, jaki znamy współcześnie – mówi dr Jan Argasiński.
W programie tegorocznej edycji festiwalu znalazły się również wydarzenia towarzyszące – m.in. sense filmowe w Kinie Mikro, a także performatywny finisaż w Cricotece, który udowodni, że nauka i sztuka nie tylko mogą, ale wręcz powinny ze sobą współpracować.
Organizatorzy podkreślają, że wszystkie wydarzenia są darmowe, a udział w festiwalu możliwy jest zarówno stacjonarnie, jak i częściowo online. Wszystkie informacje o programie festiwalu dostępne są na stronie www.copernicusfestival.com
(Cała rozmowa do posłuchania)
