Rudy. Zośka. Alek. Bohaterowie Szarych Szeregów. Byli młodzi, spragnieni życia. Nie było dla nich rzeczy niemożliwych. Pewnego dnia obudzili się w świecie, w którym nie było już miejsca na marzenia. Stanęli przed wyborem: pochylić pokornie głowy albo zaryzykować własne życie. Nie mieli doświadczenia ani broni, ale znaleźli w sobie odwagę i siłę, by sprzeciwić się hitlerowskiej machinie. Wierzyli w przyjaźń, wolność, w Polskę. Mieli ideały. Weszli na drogę, z której nie było odwrotu. Byli jak kamienie rzucane na szaniec…
Film nie jest tradycyjną adaptacją książki „Kamienie na szaniec”. W swojej powieści Aleksander Kamiński zbudował zmitologizowaną historię polskiego harcerstwa. Pokazał wyidealizowane postaci i wydarzenia, które zyskały rangę heroicznych czynów. Ten film proponuje współczesne, filmowe spojrzenie na tą literacką powieść. Dąży do odbrązowienia pomników. Stara się odnaleźć autentyzm w swoich bohaterach wykorzystując wizualną siłę kina.
Kluczem do zrozumienia filmowej adaptacji jest geneza oraz interpretacja tytułu. „Kamienie na szaniec” to cytat z „Testamentu mojego”, jednego z najbardziej znanych wierszy Juliusza Słowackiego:
„ Niech żywi nie tracą nadziei,
I przed narodem niosą oświaty kaganiec,
A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei,
Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec!”
Wiersz ten był tematem częstych dyskusji wśród harcerzy Szarych Szeregów. Rozmawiali o książce Karola Koźmińskiego, „Kamienie na szaniec” napisanej w 1937 roku, która opowiadała o losach żołnierzy Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego, poległych w walkach o niepodległość Polski. Harcerze dyskutowali o pokoleniach swoich ojców i dziadów, skazanych na śmierć przez historię na barykadach i w okopach. Spierali się o sens i ideę tej ofiary. Oni, urodzeni w wolnej i niepodległej Polsce, nie zdawali sobie sprawy, że staną wobec podobnego wyroku Historii – los ciśnie nimi jak kamieniami na szaniec.
Najważniejsze problemy, które podejmuje film dotyczą postawy młodych bohaterów wobec walki zbrojnej. Czy warto budować szańce z tak cennego budulca, jakim jest ludzkie życie? Czy lepiej "nieść oświaty kaganiec", niż "na śmierć iść po kolei"? Czy kamienie na szańcu głazy niepotrzebne, porzucone? A może stanowią element nadziei i ochrony, bo taką właśnie rolę pełni szaniec?
Rudy
Tomasz Ziętek
Ambitny, uparty, czasem postrzelony. Jego największym kłopotem były…dwie lewe nogi do tańca. Jeśli coś sobie postanowił, musiał doprowadzić do końca.
Zośka
Marcel Sabat
Poważny, zdecydowany, lojalny. Może mógłby mieć większe poczucie humoru, ale za to na nikim nie można polegać tak jak na nim.
Alek
Kamil Szeptycki
Konsekwentny, opanowany, błyskotliwy. Czasami skłonny do nadmiernej brawury, która skutkowała bohaterskimi czynami.
Hala
Sandra Staniszewska
Mądra, odważna, lojalna. Ponad wszystko oddana ukochanemu Zośce i wspólnej walce, na co dzień potrafi mimo wszystko cieszyć się życiem.
Monia
Magdalena Koleśnik
Piękna, kobieca, czasem lekkomyślna. Kocha kino i świetnie tańczy. Dzięki niej Rudy odnajdzie się wreszcie na parkiecie.
Reżyseria - Robert Gliński
Scenariusz - Dominik W. Rettinger i Wojtek Pałys
Zdjęcia - Paweł Edelman
Premiera - 07.03.2014.
(w.m./mat. prasowe)
