Niedziela, 22 lis -1 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Barok w sercu Spisza. Muzyka dawna zabrzmi w zabytkowych kościołach

Barokowa muzyka w zabytkowych kościołach, odkrywanie zapomnianego repertuaru, oprowadzania po świątyniach, miniwykłady i spotkania wokół lokalnych tradycji. Od 15 do 23 sierpnia na Spiszu odbędzie się XIV Festiwal Barok na Spiszu. Tegoroczna edycja nosi hasło „Tradycjonalia”. O wydarzeniu Wioletta Gawlik rozmawiała z Katarzyną Wiwer, dyrektor artystyczną festiwalu.

Barok w sercu Spisza. Muzyka dawna zabrzmi w zabytkowych kościołach
Fot. Jacek Daczyński / Wikimedia Commons, CC BY 3.0

Posłuchaj rozmowy

Muzyka wpisana w miejsce

Festiwal Barok na Spiszu od lat udowadnia, że muzyki dawnej można słuchać nie tylko w salach koncertowych. Jego scenami są zabytkowe kościoły Spisza – miejsca o wyjątkowej historii, architekturze i akustyce.

To właśnie połączenie muzyki i miejsca jest jednym z najważniejszych założeń festiwalu. Wiele spiskich kościołów ma gotycką metrykę, ale ich wnętrza zostały później wzbogacone o barokowe wyposażenie. Dzięki temu muzyka epoki baroku otrzymuje szczególną oprawę.

Festiwal wykorzystuje dziewięć historycznych wnętrz. Nie wszystkie pojawiają się w programie każdego roku – organizatorzy starają się stopniowo odwiedzać kolejne miejscowości. Koncert staje się dzięki temu nie tylko wydarzeniem muzycznym, ale również okazją do poznania lokalnego dziedzictwa.

„Tradycjonalia”, czyli powrót do źródeł

Tegoroczne hasło – „Tradycjonalia” – kieruje uwagę w stronę korzeni, początków i tradycji. Program pokazuje muzykę dawną z wielu perspektyw: poprzez muzykę polską, tradycje cerkiewne, muzykę wokalną dawnej Rzeczypospolitej czy kompozycje inspirowane modlitwą.

Festiwal rozpocznie się 15 sierpnia w Orawce, od prologu na Orawie. W kościele św. Jana Chrzciciela odbędzie się koncert „Jam jest Pasterz Dobry”. W programie znalazły się utwory Adama Jarzębskiego, Wacława z Szamotuł, Mikołaja Gomółki i Tarquinia Meruli. Koncert poprzedzi zwiedzanie kościoła z przewodnikiem, a Katarzyna Wiwer poprowadzi również miniwykład poświęcony biblijnym radom o dobrym królowaniu.

16 sierpnia festiwal przeniesie się do Łapsz Wyżnych. W kościele św. Piotra i Pawła zabrzmią sonaty Georga Philippa Telemanna w programie „Polskie inspiracje Telemanna”. Koncertowi będzie towarzyszyć opowieść o muzycznych podróżach kompozytora i jego zainteresowaniu polską muzyką.

Kolejne wydarzenia zaplanowano na następny weekend. 21 sierpnia w Jurgowie publiczność usłyszy „Muzykę cerkiewną Rzeczypospolitej” w wykonaniu Męskiego Zespołu Muzyki Cerkiewnej „Katapetasma” pod kierownictwem artystycznym Łukasza Hajduczeni. Będzie to spotkanie z tradycją muzyki cerkiewnej dawnej Rzeczypospolitej.

22 sierpnia w Łapszach Niżnych zabrzmi muzyka wokalna dawnej Rzeczypospolitej. Program „Tradycje muzyki wokalnej w dawnej Rzeczypospolitej” przypomni twórczość między innymi Mikołaja Gomółki, Mikołaja Zieleńskiego, Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego i Wacława z Szamotuł.

Finał odbędzie się 23 sierpnia w Niedzicy. Koncert „Pater Noster – muzyka inspirowana modlitwą Ojcze nasz” pokaże różne muzyczne opracowania Modlitwy Pańskiej. W programie znalazły się utwory między innymi Michaela Praetoriusa, Gaspara Casatiego, Cypriana Bazylika, Salomona Kleina i Dietericha Buxtehudego.

Nie tylko koncerty

Jedną z cech wyróżniających Festiwal Barok na Spiszu jest jego formuła. Koncerty są częścią większego spotkania z miejscem i kulturą.

Przed wydarzeniami publiczność może zwiedzać zabytkowe kościoły z przewodnikami. Koncertom towarzyszą również krótkie wykłady wprowadzające w tematykę prezentowanej muzyki. Dzięki temu słuchacze mogą nie tylko słuchać, ale również lepiej zrozumieć kontekst powstania utworów i tradycji, z których wyrastają.

W programie znalazły się także spotkania kulinarne wokół kuchni spiskiej i orawskiej. W wybranych miejscowościach festiwalowe wydarzenia rozpoczynają się od specjalnych kawiarenek i poczęstunków przygotowywanych przez lokalne koła gospodyń wiejskich.

To sprawia, że festiwal można potraktować jako propozycję na cały dzień. Najpierw spacer i zwiedzanie, później poznawanie historii konkretnego kościoła, spotkanie z lokalną tradycją, a na koniec koncert muzyki dawnej.

Muzyka dawna, ale nie muzealna

Organizatorzy podkreślają również znaczenie mniej oczywistego repertuaru. Festiwal nie chce ograniczać się do kompozycji, które publiczność zna z najważniejszych scen i sal koncertowych. Sięga także po utwory rzadziej wykonywane, kompozytorów zapomnianych i tradycje, które wymagają ponownego odkrycia.

To ważne również z perspektywy samego wykonawstwa. Muzyka barokowa była dla swoich twórców i odbiorców muzyką współczesną – żywą, pełną emocji, improwizacji, ornamentyki i teatralności. Dawni wykonawcy często byli jednocześnie kompozytorami i mieli znacznie większą swobodę w kształtowaniu utworów, niż mogłoby się dziś wydawać.

Dlatego współczesne wykonanie muzyki dawnej jest zawsze spotkaniem dwóch perspektyw: historycznej wiedzy i współczesnej wrażliwości. Artyści zapraszani na festiwal specjalizują się w wykonawstwie muzyki dawnej i korzystają z historycznego instrumentarium oraz dawnych technik wykonawczych.

Spisz jako część muzycznego doświadczenia

Festiwal Barok na Spiszu jest więc czymś więcej niż serią koncertów. To propozycja poznawania regionu poprzez muzykę, historię, architekturę i lokalne tradycje.

Kameralne wnętrza pozwalają również skrócić dystans między wykonawcami a publicznością. Po koncertach można porozmawiać z artystami i zobaczyć instrumenty z bliska. W ten sposób muzyka przestaje być jedynie wydarzeniem, na które przychodzimy, słuchamy i wychodzimy po oklaskach. Staje się spotkaniem.

XIV Festiwal Barok na Spiszu potrwa od 15 do 23 sierpnia. Wydarzenia odbędą się w Orawce, Łapszach Wyżnych, Jurgowie, Łapszach Niżnych i Niedzicy. Tegoroczna edycja pod hasłem „Tradycjonalia” zaprasza do odkrywania korzeni muzyki dawnej i tradycji regionu.

O festiwalu w „Przystanku Kultura” Radia Kraków Wioletta Gawlik rozmawiała z Katarzyną Wiwer, dyrektor artystyczną wydarzenia.

Muzyka wpisana w miejsce
Festiwal Barok na Spiszu od lat udowadnia, że muzyki dawnej można słuchać nie tylko w salach koncertowych. Jego scenami są zabytkowe kościoły Spisza – miejsca o wyjątkowej historii, architekturze i akustyce.
To właśnie połączenie muzyki i miejsca jest jednym z najważniejszych założeń festiwalu. Wiele spiskich kościołów ma gotycką metrykę, ale ich wnętrza zostały później wzbogacone o barokowe wyposażenie. Dzięki temu muzyka epoki baroku otrzymuje szczególną oprawę.
Festiwal wykorzystuje dziewięć historycznych wnętrz. Nie wszystkie pojawiają się w programie każdego roku – organizatorzy starają się stopniowo odwiedzać kolejne miejscowości. Koncert staje się dzięki temu nie tylko wydarzeniem muzycznym, ale również okazją do poznania lokalnego dziedzictwa.
„Tradycjonalia”, czyli powrót do źródeł
Tegoroczne hasło – „Tradycjonalia” – kieruje uwagę w stronę korzeni, początków i tradycji. Program pokazuje muzykę dawną z wielu perspektyw: poprzez muzykę polską, tradycje cerkiewne, muzykę wokalną dawnej Rzeczypospolitej czy kompozycje inspirowane modlitwą.
Festiwal rozpocznie się 15 sierpnia w Orawce, od prologu na Orawie. W kościele św. Jana Chrzciciela odbędzie się koncert „Jam jest Pasterz Dobry”. W programie znalazły się utwory Adama Jarzębskiego, Wacława z Szamotuł, Mikołaja Gomółki i Tarquinia Meruli. Koncert poprzedzi zwiedzanie kościoła z przewodnikiem, a Katarzyna Wiwer poprowadzi również miniwykład poświęcony biblijnym radom o dobrym królowaniu.
16 sierpnia festiwal przeniesie się do Łapsz Wyżnych. W kościele św. Piotra i Pawła zabrzmią sonaty Georga Philippa Telemanna w programie „Polskie inspiracje Telemanna”. Koncertowi będzie towarzyszyć opowieść o muzycznych podróżach kompozytora i jego zainteresowaniu polską muzyką.
Kolejne wydarzenia zaplanowano na następny weekend. 21 sierpnia w Jurgowie publiczność usłyszy „Muzykę cerkiewną Rzeczypospolitej” w wykonaniu Męskiego Zespołu Muzyki Cerkiewnej „Katapetasma” pod kierownictwem artystycznym Łukasza Hajduczeni. Będzie to spotkanie z tradycją muzyki cerkiewnej dawnej Rzeczypospolitej.
22 sierpnia w Łapszach Niżnych zabrzmi muzyka wokalna dawnej Rzeczypospolitej. Program „Tradycje muzyki wokalnej w dawnej Rzeczypospolitej” przypomni twórczość między innymi Mikołaja Gomółki, Mikołaja Zieleńskiego, Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego i Wacława z Szamotuł.
Finał odbędzie się 23 sierpnia w Niedzicy. Koncert „Pater Noster – muzyka inspirowana modlitwą Ojcze nasz” pokaże różne muzyczne opracowania Modlitwy Pańskiej. W programie znalazły się utwory między innymi Michaela Praetoriusa, Gaspara Casatiego, Cypriana Bazylika, Salomona Kleina i Dietericha Buxtehudego.
Nie tylko koncerty
Jedną z cech wyróżniających Festiwal Barok na Spiszu jest jego formuła. Koncerty są częścią większego spotkania z miejscem i kulturą.
Przed wydarzeniami publiczność może zwiedzać zabytkowe kościoły z przewodnikami. Koncertom towarzyszą również krótkie wykłady wprowadzające w tematykę prezentowanej muzyki. Dzięki temu słuchacze mogą nie tylko słuchać, ale również lepiej zrozumieć kontekst powstania utworów i tradycji, z których wyrastają.
W programie znalazły się także spotkania kulinarne wokół kuchni spiskiej i orawskiej. W wybranych miejscowościach festiwalowe wydarzenia rozpoczynają się od specjalnych kawiarenek i poczęstunków przygotowywanych przez lokalne koła gospodyń wiejskich.
To sprawia, że festiwal można potraktować jako propozycję na cały dzień. Najpierw spacer i zwiedzanie, później poznawanie historii konkretnego kościoła, spotkanie z lokalną tradycją, a na koniec koncert muzyki dawnej.
Muzyka dawna, ale nie muzealna
Organizatorzy podkreślają również znaczenie mniej oczywistego repertuaru. Festiwal nie chce ograniczać się do kompozycji, które publiczność zna z najważniejszych scen i sal koncertowych. Sięga także po utwory rzadziej wykonywane, kompozytorów zapomnianych i tradycje, które wymagają ponownego odkrycia.
To ważne również z perspektywy samego wykonawstwa. Muzyka barokowa była dla swoich twórców i odbiorców muzyką współczesną – żywą, pełną emocji, improwizacji, ornamentyki i teatralności. Dawni wykonawcy często byli jednocześnie kompozytorami i mieli znacznie większą swobodę w kształtowaniu utworów, niż mogłoby się dziś wydawać.
Dlatego współczesne wykonanie muzyki dawnej jest zawsze spotkaniem dwóch perspektyw: historycznej wiedzy i współczesnej wrażliwości. Artyści zapraszani na festiwal specjalizują się w wykonawstwie muzyki dawnej i korzystają z historycznego instrumentarium oraz dawnych technik wykonawczych.
Spisz jako część muzycznego doświadczenia
Festiwal Barok na Spiszu jest więc czymś więcej niż serią koncertów. To propozycja poznawania regionu poprzez muzykę, historię, architekturę i lokalne tradycje.
Kameralne wnętrza pozwalają również skrócić dystans między wykonawcami a publicznością. Po koncertach można porozmawiać z artystami i zobaczyć instrumenty z bliska. W ten sposób muzyka przestaje być jedynie wydarzeniem, na które przychodzimy, słuchamy i wychodzimy po oklaskach. Staje się spotkaniem.
XIV Festiwal Barok na Spiszu potrwa od 15 do 23 sierpnia. Wydarzenia odbędą się w Orawce, Łapszach Wyżnych, Jurgowie, Łapszach Niżnych i Niedzicy. Tegoroczna edycja pod hasłem „Tradycjonalia” zaprasza do odkrywania korzeni muzyki dawnej i tradycji regionu.
O festiwalu w „Przystanku Kultura” Radia Kraków Wioletta Gawlik rozmawiała z Katarzyną Wiwer, dyrektor artystyczną wydarzenia.

Najpopularniejsze

  • Rodzina zamachowca odebrała jego ciało

    Julia Kawa

  • News Radia Kraków

    News Radia KrakówŚlady zamachu w Krakowie mają pozostać? Konserwator zabytków zabrał głos

    Ola Sobczak

  • Śmiertelny wypadek w Gdowie. Jedna z ulic była zablokowana

    Marcin Śliwa

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Śmierć rowerzysty w Krakowie. Biegły zbada, czy rower elektryczny był zgodny z przepisami

    Ola Sobczak

Najnowsze

  • Miłość w dwóch językach. Jak budować relację z osobą w spektrum autyzmu?

  • Audycja z 22.11.2026 r.

  • Pewne zwycięstwo Cracovii w Jastrzębiu. „Pasy” strzeliły pięć goli

  • Koszykarki z Bochni przegrały w Gorzowie. 32 punkty Laury Stockton nie wystarczyły

  • Tylko jeden Polak w drugiej serii. Kacper Tomasiak najlepszy z naszych w Lillehammer

  • Prokuratura: w Nowym Lipowcu, Rudniku i Mołodyczu znaleziono szczątki rosyjskich pocisków Ch-101