Jako drugi na letniej trasie Radia Kraków znalazł się Szymbark i Skansen Wsi Pogórzańskiej. Na spotkanie z kulturą ludową Pogórzan Gorlickich wyruszyli Magdalena Zbylut-Wiśniewska i Bartosz Niemiec. Skosztowaliśmy lokalnych przysmaków i rozpoczęliśmy naukę wyplatania koszy wiklinowych, a przede wszystkim przenieśliśmy się w czasie. Czy to możliwe? Sprawdźcie sami!
WIEŚ POGÓRZAŃSKA W DAWNYM SADZIE DWORSKIM
W Skansenie Wsi Pogórzańskiej w Szymbarku zgromadzono kilkanaście obiektów charakterystycznych dla tego terenu. Większość budynków mieszkalnych czy usługowych pochodzi z XIX wieku. Przeniesiono je m.in. z Siar, Moszczenicy oraz Krygu. Na zwiedzanie należy sobie zarezerwować minimum godzinę z przewodnikiem lub audioprzewodnikiem, bądź samodzielnie.
Posłuchaj rozmowy z Katarzyną Szepieniec i Anną Niemczyńską-Szurek
ZESPÓŁ „POGÓRZANIE” - Z MIŁOŚCI DO FOLKLORU
Regionalny Zespół Taneczny „Pogórzanie” istnieje od blisko 70 lat. Założył go miłośnik kultury ludowej Henryk Kuś przy Zakładowym Domu Kultury „Górnik” w Gorlicach. Grupa posiada w swoim repertuarze tańce narodowe, suitę pogórzańską i suity innych regionów etnograficznych. Koncertowali zarówno w kraju, jak i za granicą m.in. na Węgrzech, Słowacji czy Ukrainie. Są laureatami wielu nagród i wyróżnień. Obecnie opiekę nas zespołem sprawuje Gorlickie Centrum Kultury.
Posłuchaj rozmowy z zespołem
CUDA Z WIKLINY
Koszykarstwo było popularnym zajęciem wśród mieszkańców Pogórza. Ścinano jednoroczne pędy wikliny, które są idealne do wyplatania. Najczęściej powstawały proste koszyki, kosołki i półkoszki. Jak zacząć swoją przygodę z tego typu rękodziełem? Można pod okiem Agnieszki Bylicy, instruktorki i absolwentki Uniwersytetu Ludowego Rzemiosła Artystycznego w Woli Sękowej.
Posłuchaj rozmowy z Agnieszką Bylicą
ROSÓŁ NA GWOŹDZIU A MOŻE MORDONIE? LOKALNE SPECJAŁY NIE MAJĄ SOBIE RÓWNYCH
Kuchnia Pogórzan jest prosta i smaczna. Teren przed I wojną światową bardzo często nawiedzany był klęskami nieurodzaju, powodziami, czy zarazami. Miejscowa ludność musiała sobie z tymi trudnościami radzić, dlatego kuchnia była oparta na plonach ziemi i darach lasu. Najczęstszą potrawą spożywaną na Pogórzu była więc kapusta kiszona i ziemniaki. Na bazie warzyw gotowano tzw. rosół na gwoździu, czyli warzywny bulion przyprawiony czosnkiem, ziołami i skwarkami. Do przygotowywania potraw wykorzystywano też grzyby, zioła i owoce. Do przysmaków Pogórza należą pierogi z kapustą, prołzioki – placuszki pieczone na blasze oraz mordonie.
Posłuchaj rozmowy z Kołem Gospodyń Wiejskich w Szymbarku
W DRODZE PO WPIS RĘKAWIC FURMAŃSKICH NA LISTĘ UNESCO
Grupa Przestrzenne Tkactwo Czarnych Górali i Towarzystwo Miłośników Piwnicznej prezentują w szymbarskim skansenie wystawę „Rękawice furmańskie. Niematerialne dziedzictwo regionu”. To zbiór ponad 30 rekonstrukcji łapawic z zasobów muzealnych Polski i Słowacji. W 2022 roku umiejętność tkania wpisano na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, a teraz podejmowane są starania o wpis na światową listę prowadzoną przez UNESCO. Trzymamy kciuki!
Posłuchaj rozmowy z Małgorzatą Polańską-Kubiak
OKOLICE SZYMBARKU PIESZO
Góry otaczające skansen w Szymbarku zachęcają do wyjścia na szlak. Beskid Niski przez wiele osób nazywany jest najdzikszym terenem w Polsce. Usłany jest pamiątkami po Łemkach, śladami po I Wojnie Światowej i ciekawostkami geologicznymi.
Posłuchaj rozmowy z Andrzejem Piecuchem