- Nie widać okienka konstytucyjnego do zbudowania w parlamencie większości trzech piątych głosów potrzebnych do zmiany konstytucji - mówił w Radiu Kraków prezydent Tarnowa, Jakub Kwaśny, komentując inicjatywę prezydenta Karola Nawrockiego, który powołał Radę do spraw nowej ustawy zasadniczej. Jego zdaniem tego typu plany są skazane na porażkę. "Zmiany w konstytucji są już potrzebne, ale wymagają kultury politycznej i współpracy ponad podziałami, a tego nie widać na horyzoncie" - zaznaczał Jakub Kwaśny. Jeśli jednak pojawiłaby się nowa konstytucja, to prezydent Tarnowa - jako samorządowiec - byłby zainteresowany zapisami, które chroniłyby miasta.
Posłuchaj porannej rozmowy w Radiu Kraków
"Jestem zwolennikiem systemu kanclerskiego"
Od kilku dni znowu dyskutujemy o ustawie zasadniczej. To oczywiście za sprawą powołanej przez prezydenta Nawrockiego Radzie Nowej Konstytucji. Nawet eksperci, którzy w pierwszej kolejności mówią o planie prezydenta na budowę własnego zaplecza politycznego i o skupieniu w Pałacu Prezydenckim władzy po prawej stronie sceny politycznej, mówią jednak o pewnych dysfunkcjach wpisanych w obecną ustawę zasadniczą, czego przykładem choćby spór o ambasadorów. Czy te dysfunkcje widać także z perspektywy samorządów?
- Nie widać na horyzoncie tak zwanego okienka konstytucyjnego, czyli możliwości zbudowania większości trzech piątych, która w duchu poczucia odpowiedzialności za państwo wzniosłaby się ponad podziały i te zmiany w konstytucji uchwaliła. W związku z tym tego typu plany są z góry skazane na porażkę. Niemniej jednak pozytywnym aspektem jest to, że w ogóle ktoś rozpoczął dyskusję o zmianach w konstytucji. Niedawno obchodziliśmy 235. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja. Już wtedy zakładano, że co 25 lat będzie zbierał się Sejm Konstytucyjny i uchwalał zmiany w tej konstytucji. One są potrzebne. Ale ich wprowadzenie będzie wymagało minimum kultury politycznej i współpracy ponad podziałami. Tego na horyzoncie niestety nie widać.
Polska na progu zmiany ustroju? Ekspert: „Państwo jest sparaliżowane”
Tarnów bezpośrednio odczuł prezydenckie weto w sprawie programu SAFE. Chodzi o Zakłady Mechaniczne, w których budowane są elementy systemu SAN. Stąd pytanie o perspektywę samorządową. Do Rady Nowej Konstytucji przyjął zaproszenie, między innymi, były prezydent Krakowa Jacek Majchrowski, który od razu zastrzegł, że jeżeli miałby być listkiem figowym, to zrezygnuje z zasiadania w Radzie. Podkreślał też, że nie jest zwolennikiem systemu prezydenckiego. Pan też nie?
- Jestem zwolennikiem systemu kanclerskiego. Ale jeżeli już rozmawiamy o samorządach, to analogicznie do Konstytucji 3 maja, która rewolucjonizowała pozycję mieszczaństwa w tamtym czasie, liczyłbym, że pojawią się też zapisy, które będą chroniły interesy miast w przyszłości. Choć my, samorządowcy, bardziej zainteresowani jesteśmy zmianami legislacyjnymi w ustawach i wpisaniem tam istotnych dla nas elementów. Konstytucja ma raczej charakter ogólny i mniej operacyjny z punktu widzenia samorządu.
Komunikacja priorytetem
Przejdźmy teraz na poziom samorządu. Sporym zainteresowaniem cieszy się w Tarnowie bilet na komunikację za 10 złotych miesięcznie. Od 1 maja te nowe zasady obowiązują. Czy na stałe z tego systemu zostają wykluczeni ci, którzy mieszkają poza Tarnowem, płacą podatki w Tarnowie, ale nie płacą jednocześnie za wywóz śmieci? Oni nie mogą liczyć na takie zniżki. Jaka to w ogóle może być liczba osób?
- Osoby, które mieszkają poza Tarnowem, dzisiaj najczęściej korzystają z oferty Kolei Małopolskich. Czekamy cały czas na propozycje i porozumienie z marszałkiem w kwestii biletu aglomeracyjnego, takiej swoistej Tarnowskiej Karty Aglomeracyjnej. Jesteśmy na dobrej drodze, natomiast z punktu mieszkańców organizacja komunikacji miejskiej jest jednym z najważniejszych zadań własnych. Stąd ta preferencja 10 zł za bilet miesięczny na wszystkie linie dla mieszkańców Tarnowa. To taki krok w kierunku poprawy jakości powietrza, chodzi też o zachęcanie mieszkańców do korzystania nie z samochodów, ale właśnie z autobusów. Kupiliśmy 20 nowych elektryków, komunikacja jest dla nas priorytetem. Rok 2025 to pierwszy rok od wielu, wielu lat, w którym liczba pasażerów w MPK wzrosła, liczba wozokilometrów, czyli wydatków, jakie samorząd poświęca na komunikację, również wzrosła. Liczmy na to, że ten trend się utrzyma.
Tanie bilety za 10 zł w Tarnowie. Ogromne zainteresowanie, ale są warunki
Co pokazują pierwsze dni nowego systemu? Ile do tego systemu związanego z finansowaniem komunikacji zbiorowej trzeba będzie dopłacić, skoro mieszkańcy będą płacić 10 zł?
- Mieszkańcy do tej pory płacili 60 zł, więc ta strata nie będzie aż tak duża. Chociaż zobaczymy, bo ten rok jest testowy, chcemy się policzyć. Za wszelkie niedogodności w pierwszym miesiącu z góry mieszkańców przepraszam - jest duże zainteresowanie zarówno zakupem biletów, jak i zwrotem dotychczas zakupionych biletów wielomiesięcznych. Będziemy ten system sprawdzać, zobaczymy ile osób realnie skorzysta z biletów miesięcznych. Chcemy się po prostu policzyć. Natomiast kwestia dopłacania do komunikacji jest wtórna. Zdecydowaliśmy się nad tego typu taryfę i będziemy wszystkich przekonywać do zakładania karty miejskiej, a w przyszłości aplikacji.
Gdyby się okazało, że umiarkowane jest zainteresowanie i wpływy są mniejsze, niż oczekiwano, bierze pan pod uwagę wycofanie się z tego systemu?
- Nie o pieniądze tu chodzi. To jest nasz koszt, nasze zadanie własne. Mieszkańcy tego typu preferencje będą posiadali. Nie mamy zamiaru zmieniać obranego kierunku, wręcz w przyszłości go jeszcze poszerzać.
Porażki, sukcesy?
Dzisiaj mijają dwa lata od zaprzysiężenia pana na prezydenta Tarnowa. Pan pewnie chciałby o sukcesach opowiadać, a ja zapytam o porażki. Co nazwałby pan swoją największą porażką? Sprawę niedoszłej spalarni odpadów, czy może niedoszłą mediatekę? Miasto wyłożyło 900 tysięcy na projekt i nie dostało dofinansowania z programu Feniks.
- Jeżeli chodzi o spalarnię, to wszystko cały czas jest w grze. Tarnowski MPEC jest po przetargu, więc myślę, że sobie z tym tematem poradzimy. Nie skupiałbym się na porażkach, bo to są tak naprawdę zadania do wykonania. Z perspektywy dwóch lat mówimy o rzeczach, które nadal są w sferze planów. Trzeba bardziej integrować się z okolicznymi gminami i Tarnów powinien przejąć wiodącą rolę jako lider aglomeracji w zakresie gospodarki komunalnej. Nie jesteśmy w stanie konkurować z Kolejami Małopolskimi, chociażby ze względu na rozwiązania ustawowe. Dopłaty do wozokilometra, których miasta są pozbawione, powodują, że - mimo iż naturalnie powinniśmy być liderem aglomeracji, jeżeli chodzi o komunikację - dzisiaj to zadanie realizuje marszałek i jego Koleje Małopolskie. To są dwa tematy, które w przyszłości należałoby nieco inaczej rozwiązać, ale warto podkreślić to, co się udało - coraz więcej inwestycji mieszkaniowych, pozwoleń na budowę, które wydajemy zarówno przedsiębiorcom, jak i firmom budującym mieszkania. Nowe mieszkania komunalne, nowe mieszkania TBS.
Sen z powiek spędza mi dziś kamienica przy Rynku 6, którą znowu udało się wykupić, mimo że w poprzedniej kadencji był z tym duży problem. Jesteśmy jej właścicielem. Teraz trzeba znaleźć pieniądze na jej odbudowę..
Tarnowska kamienica wstydu przestanie choć trochę straszyć wyglądem?
Spalarnia, Mediateka, Azoty
Wrócę jeszcze do tych dwóch inwestycji, od których zacząłem. Co to znaczy, że Tarnów nadal jest w grze w sprawie spalarni? Co się może wydarzyć? Co pan planuje w ciągu tych następnych trzech lat prezydentury?
- Przetarg jest rozstrzygnięty. MPEC czeka z kolei na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej. Jeżeli to będzie dla potencjalnego zwycięzcy pozytywne, nic nie stoi na przeszkodzie, żeby podpisać umowę - w ciągu trzech lat Tarnów będzie miał spalarnię odpadów.
Z Mediateką koniec już dyskusji?
- Mamy projekt, mamy miejsce, poszukujemy dofinansowania. Nie udało się w Feniksie. Jestem przekonany, że będą kolejne programy, z których będziemy mogli pozyskać mniej więcej 60 milionów złotych na budowę prawdziwego gmachu biblioteki, bo Tarnów i Tarnowianie na to zasługują.
Koniec szans na mediatekę w Tarnowie? Wniosek bez unijnego wsparcia
Czyli to samo miejsce, ten sam projekt, tylko kwestia innych źródeł finansowania zewnętrznego?
- Dokładnie tak. Liczę na to, że w przyszłej perspektywie unijnej nasz region, nasz powiat, nasze miasto będzie włączone w program operacyjny Polska Wschodnia, bo ze wszystkich wskaźników rozwoju ekonomicznego my tam pasujemy i powinniśmy takie dedykowane środki otrzymać.
Na koniec pytanie o Azoty. Namówił pan prezesa Azotów, by zadeklarował, że zarząd pozostanie w Tarnowie. Tymczasem słyszymy, że część kluczowych departamentów i funkcji jednak zostanie przeniesionych do Warszawy. Co zostanie w Tarnowie?
- Siedziba firmy, zarządu jest i znajduje się w Tarnowie, ponieważ Tarnów jest właścicielem pozostałych spółek wchodzących w skład Grupy Azoty, czyli Polic, Kędzierzyna czy Puław. To zostało zagwarantowane na etapie syntezy wielkiej chemii. Nie jest tajemnicą, że operacyjnie dyrektorzy departamentów, prezesi, wiceprezesi muszą działać w zasadzie w całej Polsce, bo to jest ponad 50 spółek wchodzących w skład Grupy. Z perspektywy tarnowian liczy się bardziej to, ile inwestycji planowanych będzie w przyszłości na terenie Tarnowa i ile nowych miejsc pracy z tego tytułu powstanie. Będę namawiał prezesa, żeby w ten zakład w Tarnowie inwestować, restrukturyzować, poprawiać jego efektywność.
