Polityka klimatyczna Unii Europejskiej budzi coraz więcej emocji, a wprowadzenie systemu ETS2 może znacząco podnieść koszty życia. "Na jednym litrze benzyny cena pójdzie w górę nawet o 1,50 zł" - mówi dr Beata Pater, ekonomistka z Uniwersytetu Rolniczego. O tym, jak zmiany wpłyną na Polaków i dlaczego rolnicy sięgają po samozbiory w programie „O tym się mówi”.
-
Dr Beata Pater wskazuje, że system ETS działa, ale jego koszty mogą przewyższać efekty redukcji emisji.
-
ETS2 obejmie transport i budynki – co zdaniem ekonomistki podniesie rachunki za ogrzewanie i paliwo.
-
Polska, wraz z kilkoma krajami UE, zabiega o przesunięcie wejścia w życie ETS2; Niemcy są liderem wdrażania systemu.
-
Ekonomistka komentuje ideę samozbiorów jako reakcję rolników na niskie ceny skupu – jej zdaniem to rozwiązanie doraźne i ryzykowne.
-
Potrzebne są silne zrzeszenia rolników i nowoczesne przetwórstwo, aby poprawić pozycję producentów na rynku.
Posłuchaj rozmowy
ETS2 – kosztowna polityka dla zwykłych ludzi
Dr Beata Pater, ekonomistka z Uniwersytetu Rolniczego, ocenia w rozmowie z Radiem Kraków, że polityka klimatyczna Unii Europejskiej w obecnym kształcie budzi poważne wątpliwości.
– Ten system działa, ale czy w takim zakresie, o jakim marzyliśmy? Chyba nie bardzo – mówi ekspertka, zwracając uwagę, że Europa sama nie jest w stanie „uratować świata”, skoro inne globalne potęgi nie stosują równie restrykcyjnych rozwiązań.
ETS2, który ma objąć transport i budynki, ma wejść w życie w 2027 roku. Dr Pater zauważa, że Polacy odczują te zmiany w codziennych wydatkach:
– Zobaczymy to w rachunkach za ogrzewanie i na stacjach benzynowych. Ci, którzy są ekonomicznie najsłabsi, odczują to najbardziej – mówi.
Ekspertka przytacza szacunki, według których samo wdrożenie systemu może podnieść cenę litra benzyny od 54 groszy do nawet 1,50 zł. – To nie czarna wizja, to realne skutki – podkreśla.
Rolnictwo między nadprodukcją a samozbiorami
Dr Pater komentuje również sytuację w rolnictwie – w tym zjawisko samozbiorów, które pojawiło się w Małopolsce po rekordowych plonach. Jak wyjaśnia, dobre zbiory doprowadziły do spadku cen w skupach, a rolnicy szukają doraźnych sposobów sprzedaży.
– Samozbiory to rozwiązanie krótkoterminowe. Lepszym kierunkiem byłoby tworzenie sieci przetwórstwa i partnerstw rolniczych – podkreśla.
Ekonomistka zaznacza, że różnice między cenami w skupie a tymi w sklepach wynikają z przewagi dużych sieci handlowych i zbyt licznych pośredników. – Silne zrzeszenia rolników mogłyby poprawić pozycję negocjacyjną producentów – dodaje.
W jej ocenie tanie kredyty zapowiadane przez rząd mogą pomóc jedynie tymczasowo, bo „kredyty trzeba spłacać, a przyszłość rynku pozostaje niepewna”.
Rolnictwo w potrzasku: drogi prąd, niskie ceny, gnijące plony
„Za darmo to nie cena” – o pułapkach samozbiorów
Dr Pater ostrzega, że idea samozbiorów może mieć niepożądane skutki społeczne. Przytacza przykład rolnika z Podkarpacia, którego zbiory zostały skradzione po fałszywej informacji o darmowym rozdawnictwie.
– Ta idea trochę psuje rynek i psuje konsumentów. Wydaje nam się, że za darmo to właściwa cena, a jednak chyba nie – mówi z uśmiechem.
Zaznacza jednak, że akcje samozbiorów mogą mieć walor edukacyjny – uczą młodych ludzi, skąd bierze się żywność. Nie powinny jednak stać się stałym modelem gospodarczym.
