Wtorek, 17 lis 7 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Pomoc dla najsłabszych i niższe stopy – priorytety według ekonomisty prof. Bartłomieja Bigi

Kwota wolna od podatku na poziomie 60 tysięcy złotych, miliardowe wydatki na asystencję osobistą, inflacja wracająca do celu i skomplikowany system podatkowy – o napięciu między oczekiwaniami społecznymi a realiami budżetu opowiada prof. Bartłomiej Biga z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. W rozmowie z Radiem Kraków tłumaczy, o czym w ekonomii decyduje polityka i jakie decyzje czekają nas w najbliższych miesiącach.

Pomoc dla najsłabszych i niższe stopy – priorytety według ekonomisty prof. Bartłomieja Bigi
Zdjęcie ilustracyjne/fot. Pexeles.

Posłuchaj rozmowy Jacka Bańki z prof. Bartłomiejem Bigą.

  • Wyższa kwota wolna od podatku to kosztowna decyzja.
    Podniesienie jej do 60 tys. zł oznaczałoby ubytek rzędu ponad 50 miliardów zł rocznie w budżecie – to suma, której państwo nie jest w stanie łatwo zrekompensować.

  • System podatkowy w Polsce sprzyja unikaniu CIT przez korporacje.
    Prof. Biga zwraca uwagę, że podatek dochodowy od firm bywa w praktyce „dobrowolny”, szczególnie dla dużych zagranicznych podmiotów.

  • Asystencja osobista to moralny obowiązek państwa.
    Wydatki na ten cel sięgną nawet 80 miliardów zł w ciągu dekady, ale nie powinny być przeciwstawiane innym programom – to niezbywalna forma wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami.

  • Inflacja w normie, ale koszyk podstawowy wciąż drogi.
    Choć wskaźnik inflacji spadł do 3,1%, drożyzna w obszarach takich jak żywność czy mieszkania nadal uderza w budżety domowe.

  • Czas na obniżki stóp procentowych.
    Przy stabilizującej się inflacji utrzymywanie wysokich stóp traci uzasadnienie – RPP ma dziś przestrzeń do ich stopniowego, regularnego obniżania.



Kwota wolna – ile to kosztuje budżet?

Dyskusja o podniesieniu kwoty wolnej od podatku do 60 tys. złotych nabiera tempa – to jedno z pól potencjalnego sporu między Kancelarią Prezydenta a rządem. Prof. Bartłomiej Biga tłumaczy, że choć ustalanie tej kwoty to decyzja ustawodawcza, to powinna ona odpowiadać minimum egzystencji – poziomowi, poniżej którego państwo nie powinno zabierać podatków. W Polsce to minimum jest znacznie niższe niż proponowane 60 tys. zł rocznie. Taka zmiana oznaczałaby realne ubytki dla budżetu państwa.

Mówimy o ponad 50 miliardach złotych rocznie

– szacuje profesor. I dodaje:

Państwo nie powinno pobierać podatku, jeżeli ktoś zarabia tak mało, że ledwo wystarcza mu na utrzymanie, czyli na poziomie minimum egzystencji albo minimum socjalnego, które jest trochę wyższe i zakłada nie tylko biologiczne przeżycie, ale realizację podstawowych potrzeb społecznych. Do tej kwoty, wyliczanej przez urzędy statystyczne, uważa się, że nie powinno się pobierać podatku, bo jest to nieludzkie. W Polsce kwota wolna od podatku w ostatnich latach rosła dość dynamicznie – jeszcze kilka lat temu była śmiesznie niska, 3 tys. zł rocznie. Teraz są zakusy, żeby ją podnieść jeszcze bardziej, ale trzeba pamiętać o drugiej stronie: to oznacza bardzo duże uszczuplenie przychodów budżetowych.

Czy ubytki w budżecie państwa da się zrekompensować? Możliwości są dwie: podniesienie innych podatków lub ich skuteczniejsze ściąganie. Jednak – jak podkreśla ekspert – system podatkowy w Polsce należy do najbardziej zagmatwanych na świecie, a korporacje zagraniczne potrafią skutecznie obchodzić obowiązki podatkowe. W efekcie podatek CIT bywa... niemal dobrowolny.

Jak się zarabia w Polsce? "Przeskakujemy wszystkie kraje Europy Środkowo-Wschodniej"

Jacek Bańka

Asystencja osobista a finanse publiczne – czy to musi być „albo-albo”?

Drugim punktem zapalnym jest finansowanie asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnościami. Wydatki na ten cel mają sięgnąć 3 miliardów złotych rocznie w 2027 roku, a w ciągu dekady nawet 70–80 miliardów złotych.

Czy zestawianie tego programu z podniesieniem kwoty wolnej to uczciwa gra? "To zabieg retoryczny i nieuczciwe łączenie dwóch różnych obietnic" – mówi wprost prof. Biga.

Pomoc dla osób niepełnosprawnych, w tym asystencja osobista, to podstawowy obowiązek moralny państwa. To jest postulat zupełnie niekontrowersyjny – nawet ci, którzy chcieliby minimalizować rolę państwa, uważają, że w tym obszarze powinno ono działać. Mamy w Polsce bardzo dziwny system wsparcia: szerokie, kosztowne świadczenia powszechne, takie jak 800+, a zapominamy o pomocy celowanej, tam gdzie jest ona najbardziej potrzebna. Trzeba mieć świadomość, że te wydatki będą rosły, bo społeczeństwo się starzeje. I nie wystarczy jednorazowe zwiększenie budżetu – to musi być proces, z planem na kilkanaście lat, z waloryzacją i dodatkowymi środkami w przyszłości

- uważa gość Radia Kraków.

Problemy z asystencją osobistą - za mało godzin, kiepska płaca asystentów

Marcin Ryszka

Inflacja: problem rozwiązany? Nie do końca

Z najnowszego odczytu inflacyjnego wynika, że inflacja w Polsce wynosi 3,1%, przy celu inflacyjnym NBP na poziomie 2,5%. Dla profesora Bigi to sygnał optymistyczny:

Można powiedzieć, że problem inflacji jest w zasadzie rozwiązany. Tym bardziej, że cel inflacyjny dopuszcza odchylenia do 3,5%.

Jednak pod powierzchnią wciąż kryją się zagrożenia - żywność i koszty utrzymania mieszkań wciąż rosną, a to te elementy, na których najtrudniej oszczędzać. Skoro inflacja się stabilizuje, pojawia się pytanie o obniżki stóp procentowych. Zdaniem prof. Bigi Rada Polityki Pieniężnej ma już argumenty, by rozpocząć stopniowe luzowanie polityki monetarnej.

Widzimy zapotrzebowanie na kredyty, a inflacja jest już znośna, więc utrzymywanie wysokich stóp coraz trudniej uzasadnić

– komentuje gość Radia Kraków.

Deregulacja, wzrost gospodarki i krótszy tydzień pracy. Ekspert nie ma złudzeń

Jacek Bańka

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Nowe informacje o stanie zdrowia strażaka, który osłonił żonę przed kulą. Strażacy zbierają na leczenie

    Magdalena Zbylut-Wiśniewska

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Jeden parkomat to za mało? Spór o płatne parkowanie w centrum Tarnowa

  • Rewolucja w Strefie Czystego Transportu w Krakowie. SCT tylko w centrum miasta

  • Od długów do bezdomności. W Krakowie blisko 2 tysiące osób nie ma własnego dachu nad głową

  • 17. edycja Festiwalu Podróżniczego Travenalia Kraków, 21-22 listopada 2026

  • Prof. Andrzej Zoll: „Trybunał został zniszczony”. Mocne słowa o prezydencie i Glapińskim

  • Mały Festiwal Pianistyczny im. Józefa Hofmanna