Poniedziałek, 16 lis -3 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Od Katynia po Węgry. Jak działa rosyjska propaganda

W Dniu Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej wraca pytanie o rosyjską politykę historyczną. W rozmowie z Radiem Kraków prof. Grzegorz Przebinda mówi wprost: Kreml konsekwentnie manipuluje faktami, a kłamstwo katyńskie wciąż jest elementem antypolskiej propagandy – przede wszystkim na użytek własnego społeczeństwa.

Od Katynia po Węgry. Jak działa rosyjska propaganda
PAP/EPA.

Posłuchaj całej rozmowy

Jak rosyjskie media komentują sytuację na Węgrzech?

Ten temat nie jest dziś w Rosji szczególnie eksponowany. Gdyby wynik wyborów był inny, zapewne mielibyśmy szerokie komentarze i analizy. Tymczasem pojawia się on raczej na marginesie. Dominują inne wątki - na przykład związane z polityką międzynarodową i relacjami ze Stanami Zjednoczonymi. W przekazie rosyjskim podkreśla się natomiast, że Rosja i tak może liczyć przede wszystkim na siebie.

„Lodówka wygrała z telewizorem”. Węgry po wyborach i trudny start Magyara

Jacek Bańka

A jak postrzegano dotąd Węgry? Czy rzeczywiście były traktowane jako rosyjski przyczółek w Unii Europejskiej?

Takie określenie - „koń trojański” - funkcjonowało w debacie publicznej. Węgry odgrywały rolę większą, niż wynikałoby to z ich potencjału. Z punktu widzenia Kremla było to korzystne. Rosji zależało na utrzymaniu tej sytuacji, dlatego zwycięstwo Viktora Orbána było dla niej istotne także symbolicznie.

Czy Rosja wraca dziś do narracji, w której za Zbrodnię Katyńską obwinia Niemców?

Tak, choć trzeba zaznaczyć, że sam Katyń nie jest dziś szeroko obecny w rosyjskiej debacie publicznej. Natomiast jego fałszowanie pozostaje elementem propagandy. W niektórych przekazach odpowiedzialność za tę zbrodnię ponownie przypisywana jest Niemcom, a rola Związku Radzieckiego jest pomijana lub negowana.

W jaki sposób ta narracja jest utrwalana?

Przede wszystkim poprzez system edukacji i media. W podręcznikach szkolnych eksponuje się określone interpretacje historii - na przykład pakt Ribbentrop–Mołotow bywa przedstawiany jako działanie obronne ZSRR. To buduje określony obraz przeszłości, szczególnie wśród młodego pokolenia.

Czy można powiedzieć, że ta propaganda jest skuteczna?

Niestety tak. Jest konsekwentna i długofalowa. Oddziałuje na społeczeństwo od najmłodszych lat, dlatego jej efekty mogą być bardzo trwałe - być może nawet trwalsze niż rezultaty działań militarnych.

Czy poza Rosją ktoś jeszcze wierzy w takie interpretacje historii?

Raczej nie, to przekaz skierowany głównie do odbiorcy wewnętrznego. Problem polega jednak na tym, że reakcje na fałszowanie historii bywają zbyt słabe. W innych krajach zdarzały się protesty wobec przekłamań w rosyjskich publikacjach czy podręcznikach. W przypadku Polski takich działań jest wciąż niewiele.

Czyli historia pozostaje ważnym narzędziem polityki?

Zdecydowanie tak. W przypadku Rosji jest ona wykorzystywana do budowania określonej narracji o świecie - zarówno tej dotyczącej przeszłości, jak i bieżących wydarzeń.

Gościem Radia Kraków był prof. Grzegorz Przebinda z Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Akademii Nauk Stosowanych w Krośnie.

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, skcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • O krok od tragedii na A4. Kierowca miał 3,5 promila alkoholu

    Jakub Sajdak

  • Wójt pozostał, radni stracili mandaty. Dziś wybory w gminie Mszana Dolna

    Krystyna Pasek

  • Koniec marzeń o wschodniej obwodnicy Tarnowa? Drogowcy nie widzą szans, miasto nie odpuszcza

    Bartłomiej Maziarz

Najnowsze

  • Małanka wraca do Krakowa! / Маланка повертається до Кракова!

  • Audycja z 15.11.2026 r.

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

  • Autyzm bez stereotypów. Co naprawdę wiemy o spektrum?

  • Turysta zginął pod lawiną w rejonie Żółtej Turni w Tatrach

  • O "sowach" i "skowronkach"... Także wśród ssaków i owadów