Wyższy CIT dla części firm i nowy, 24-procentowy próg podatkowy dla osób fizycznych – o proponowanych zmianach podatkowych mówił w Radiu Kraków prof. Jakub Janus z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Jego zdaniem łagodniejsze przejście między stawkami PIT może być korzystne dla części podatników, ale podniesienie CIT może odbić się na inwestycjach przedsiębiorstw. – Nie ma nic za darmo – podkreślał w programie „O tym się mówi”.
- Dlaczego podwyżka CIT dla firm z przychodami powyżej 200 mln zł może ograniczyć inwestycje i tworzenie nowych miejsc pracy.
- Kto może skorzystać na wprowadzeniu nowej, 24-procentowej stawki PIT między obecnymi progami.
- Dlaczego coraz więcej osób wpada w drugi próg podatkowy mimo że nie uważa się za zamożne.
- Czy progi podatkowe powinny być automatycznie waloryzowane wraz z inflacją.
Posłuchaj audycji
Projekt zmian zakłada między innymi podniesienie CIT o trzy punkty procentowe dla firm osiągających przychody powyżej 200 mln zł. Zdaniem prof. Jakuba Janusa chodzi przede wszystkim o przedsiębiorstwa średnie i duże. Zwraca jednak uwagę, że ważne będzie dokładne określenie zasad naliczania wyższej stawki.
– Jeżeli miałoby nastąpić podniesienie tej skali podatkowej, to dobrze by było, żeby reguły były jasne – zaznaczał rozmówca Radia Kraków. W przeciwnym razie część przedsiębiorstw może próbować zmieniać swoją strukturę, aby zmniejszyć obciążenia podatkowe.
Wyższy CIT może oznaczać mniej inwestycji
Podwyżka z 19 do 22 proc. może mieć dla dużych przedsiębiorstw większe znaczenie, niż sugerowałaby sama różnica trzech punktów procentowych. Jak tłumaczył prof. Janus, firmy dokładnie planują relację przychodów, kosztów i zysków, a zmiana podatku wymusi na nich dostosowanie dotychczasowych kalkulacji.
Koszt wyższego podatku może ostatecznie zostać przeniesiony na właścicieli poprzez niższe zyski i dywidendy, na konsumentów w postaci wyższych cen albo przełożyć się na ograniczenie inwestycji.
– Jeżeli firma zapłaci wyższe podatki o te trzy punkty procentowe, to te trzy punkty procentowe swojego przychodu nie zostaną reinwestowane, więc nie powstaną na przykład kolejne miejsca pracy lub nowsze, lepsze produkty – mówił ekonomista.
Według niego największe ryzyko dotyczy właśnie ograniczenia inwestycji. Polska nadal konkuruje bowiem z innymi krajami regionu o kapitał, a wysokość podatków jest jednym z elementów wpływających na decyzje przedsiębiorstw.
Zmiany dotknęłyby przede wszystkim firm produkcyjnych, dużych przedsiębiorstw usługowych, logistycznych i spedycyjnych oraz największych koncernów. Nie miałoby przy tym znaczenia, czy firma jest oparta na kapitale polskim, zagranicznym czy mieszanym.
Nowy próg PIT ma złagodzić skok z 12 do 32 procent
Drugą częścią proponowanych zmian jest wprowadzenie nowej stawki PIT w wysokości 24 proc. dla osób osiągających roczne dochody w przedziale od 130 do 150 tys. zł. Zdaniem prof. Janusa dodatkowy próg mógłby złagodzić obecne przejście z 12-procentowej do 32-procentowej stawki.
Jak wskazywał, jeszcze w 2022 roku tylko około 3 proc. podatników trafiało do drugiego progu podatkowego. W 2025 roku było to już około 10 proc. Powodem były między innymi inflacja i wzrost wynagrodzeń nominalnych.
– Zaczynamy się zastanawiać, czy to rzeczywiście są osoby bogate, zamożne, czy to są po prostu specjaliści, profesjonaliści, którzy osiągają nieco wyższe dochody niż średnia – mówił gość Radia Kraków.
Według niego wprowadzenie stawki 24 proc. nie oznaczałoby dużych oszczędności dla osób zarabiających 130–140 tys. zł rocznie. Mowa raczej o kilkuset złotych w skali roku. Zmiana sprawiłaby jednak, że progresja podatkowa byłaby łagodniejsza.
Dlaczego progi podatkowe nie rosną wraz z inflacją?
Jednym z możliwych rozwiązań byłaby automatyczna waloryzacja progów podatkowych wraz z inflacją. Prof. Janus ocenił, że z ekonomicznego punktu widzenia byłoby to najlepsze rozwiązanie, ale obecnie taki mechanizm w Polsce nie funkcjonuje.
Ile zarabia się w Małopolsce? Kraków napędza statystyki płac
W efekcie, wraz ze wzrostem wynagrodzeń, do wyższych progów trafia coraz więcej osób, nawet jeśli ich sytuacja finansowa nie poprawia się w takim samym stopniu.
– Z roku na rok siłą rzeczy coraz więcej następuje takiego pełzania kolejnych osób, kolejnych setek tysięcy osób – mówił.
Zdaniem ekonomisty nie istnieje jedna „sprawiedliwa i prosta” skala podatkowa. Z jednej strony system powinien chronić najmniej zarabiających i zachęcać do podejmowania pracy, z drugiej – większą część kosztów usług publicznych powinny ponosić osoby osiągające najwyższe dochody.
