Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację Kodeksu pracy, która wprowadza rewolucyjne zmiany w sposobie liczenia stażu pracy. Od 2026 roku do stażu wliczane będą m.in. okresy pracy na umowach cywilnoprawnych – takich jak umowa zlecenie – oraz czas prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Co to oznacza w praktyce? O szczegółach mówi radca prawny Anna Stokłosa w rozmowie z Marzeną Florkowską.
Dlaczego staż pracy jest tak ważny?
Jak tłumaczy Anna Stokłosa, staż pracy ma realny wpływ na sytuację zawodową i finansową pracownika:
– „Od stażu pracy zależy kilka uprawnień pracowniczych. Przede wszystkim wymiar urlopu wypoczynkowego – po 10 latach pracy pracownik nabywa prawo do 26 dni urlopu rocznie. Wcześniej przysługuje mu 20 dni.”
To jednak nie wszystko.
– „Staż pracy może również wpłynąć na finanse pracownika, zwłaszcza w tzw. budżetówce, gdzie od stażu zależy dodatek za wysługę lat, nagroda jubileuszowa czy dodatkowe wynagrodzenie roczne.”
W niektórych zawodach – zwłaszcza urzędniczych i kierowniczych – długość stażu bywa też formalnym warunkiem przyjęcia do pracy.
Co wlicza się dziś, a co zmieni się od 2026 roku?
Do tej pory do stażu pracy zaliczane były jedynie okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru czy spółdzielczej umowy o pracę. Od 2026 roku katalog ten znacząco się poszerzy.
– „Na dzień dzisiejszy nie wliczamy umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług czy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Od przyszłego roku czekają nas ogromne zmiany – te okresy również będą wliczane do stażu pracy.”
Nie wszystkie formy aktywności zawodowej zostaną jednak objęte zmianami.
– „Do stażu pracy nie będą nadal wliczane umowy o dzieło, umowy o wolontariat, umowy stażowe ani działalność niezarejestrowana.”
Zmiany obejmą także wcześniejsze okresy pracy
Co istotne, nowe przepisy mają działać wstecz.
– „Do stażu pracy będziemy mogli wliczyć również umowy i działalność sprzed 2026 roku. Trzeba jednak pamiętać, że pracownicy zatrudnieni w dniu wejścia ustawy w życie będą mieli tylko 24 miesiące na udokumentowanie tych okresów – poprzez zaświadczenia lub inne dowody zatrudnienia.”
Dr Marek Benio: Koniec pracy? Raczej ewolucja niż rewolucja
Co z umowami studentów?
Specjalna sytuacja dotyczy studentów i uczniów do 26. roku życia.
– „Ustawa przewiduje wliczanie umów zleceń i działalności gospodarczej tylko wtedy, gdy były odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne. Tymczasem studenci poniżej 26. roku życia nie podlegają ubezpieczeniom, więc ZUS nie ma o nich danych.”
Nie oznacza to jednak, że młodzi całkowicie stracą możliwość doliczenia takiego okresu.
– „Student będzie mógł starać się o wliczenie tego czasu do stażu pracy, jeśli udokumentuje wykonywanie umowy zlecenia – na przykład umową, rachunkami czy potwierdzeniem wypłaty wynagrodzenia.”
Nowelizacja Kodeksu pracy wejdzie w życie w dwóch etapach – dla sektora publicznego z początkiem 2026 roku, a dla sektora prywatnego – pierwszego dnia miesiąca po upływie sześciu miesięcy od ogłoszenia.
