Poniedziałek, 16 lis 4 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

Samotność seniorów w Polsce. „To nie tylko brak ludzi wokół”

Co czwarty senior po 80. roku życia czuje się samotny. To nie zawsze kwestia braku kontaktów, ale też wykluczenia i zmieniających się relacji rodzinnych. Prof. Bogdan de Barbaro tłumaczy, dlaczego starość bywa bolesna - i co może to zmienić.

Samotność seniorów w Polsce. „To nie tylko brak ludzi wokół”
Fot. ilustracyjne/Pexels

Jak z pana perspektywy - osoby, która leczy ludzi w różnym wieku - wygląda życie seniora. Czy rzeczywiście musi być samotne?

Niekoniecznie. Są przecież bliscy, którzy kochają i są kochani - i to jest ta bardziej optymistyczna wersja, w której relacje chronią przed samotnością. Trzeba jednak pamiętać, że samotność to nie tylko brak spotkań czy rozmów. To także pewna perspektywa egzystencjalna, związana z samopoczuciem i stanem psychofizycznym. A ludzie starsi często bywają smutni.

Model rodziny się zmienia. Dzieci często mieszkają setki kilometrów od rodziców, nierzadko za granicą. Wielopokoleniowe domy to dziś raczej rzadkość. Jak w takiej sytuacji budować relacje?

Polityka senioralna na końcu kolejki? Ekspertka: system tego nie wytrzyma

Jacek Bańka

Pomagają nowe technologie. Możliwość zobaczenia kogoś na ekranie to ważny substytut kontaktu. Kiedyś zostawały listy, które szły długo, czasem nawet były cenzurowane. Dziś możliwości są nieporównywalnie większe. Problem polega jednak na tym, że odległość fizyczna często przekłada się na oddalenie emocjonalne. Relacje buduje się przez codzienność - rozmowy o drobiazgach, wspólne przeżycia – a tego w kontaktach na odległość jest mniej.

Badania pokazują, że co czwarta osoba po 80. roku życia czuje się samotna. Towarzyszy temu utrata przyjaciół, ograniczenie kontaktów, poczucie bycia „niewidzialnym”. Czy to prowadzi do głębszych problemów - jak izolacja czy depresja?

Tak, często mamy do czynienia z samotnością bolesną - smutną, bezradną, wymagającą uwagi. Oczywiście istnieją też inne formy samotności, bardziej refleksyjne, filozoficzne. Ale w przypadku seniorów najczęściej jest to doświadczenie cierpienia. Dochodzi do tego także samotność społeczna - poczucie wykluczenia, czyli tzw. ageizm. Jeśli ktoś nie radzi sobie z nowymi technologiami, może mieć poczucie, że wypada z obiegu. A poczucie wykluczenia jest wyjątkowo dotkliwe.

Właśnie - wykluczenie cyfrowe. Coraz więcej spraw załatwiamy przez internet: bankowość, urzędy. Czy seniorzy są na to przygotowani?

Z mojego doświadczenia wynika, że często pomagają dzieci i wnuki. Sam też czasem z tej pomocy korzystam. Problemem jest nie tylko brak umiejętności, ale też sposób projektowania tych systemów - są skomplikowane, pełne obcego języka i skrótów. Nawet osoby młodsze mają z tym trudności, a u seniorów są one znacznie większe.

Jak żyjemy, tak się starzejemy. Polska wobec wyzwań starzejącego się społeczeństwa

Jacek Bańka

Co młodsze pokolenia mogą zrobić, żeby pomóc osobom starszym radzić sobie z samotnością i izolacją?

Najważniejsze jest docenienie wartości dialogu międzypokoleniowego. To powinno być spotkanie oparte na ciekawości, a nie pouczaniu. Rozmowa z babcią czy dziadkiem może być niezwykle wzbogacająca. Ich doświadczenia bywają fascynujące, zwłaszcza dziś, kiedy tempo zmian jest ogromne. Ale działa to w obie strony - dla starszych równie ciekawe może być poznawanie świata młodszych.

Czyli historia jest dosłownie na wyciągnięcie ręki.

Dokładnie. To może być spotkanie dwóch światów, które się wzajemnie inspirują – pod warunkiem życzliwego zaciekawienia.

Przejście na emeryturę to dla wielu osób ogromna zmiana. Nie zawsze łatwo się w niej odnaleźć.

To moment, w którym można poczuć pustkę, ale też szansa na coś innego - refleksję, uważność, głębsze relacje. Wszystko zależy od stanu zdrowia i indywidualnych możliwości. Trzeba brać pod uwagę ograniczenia, ale ich nie przeceniać.

Gilotyna emerytalna opisuje tragiczne zjawisko. "Dla większości mężczyzn praca to sens życia"

Sylwia Paszkowska



Gościem Radia Kraków był prof. Bogdan de Barbaro, lekarz psychiatra, terapeuta, profesor zwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego

Najpopularniejsze

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Zmiany we władzach Kraków Airport. Łukasz Gibała odwołał Łukasza Pawełka

    Radio Kraków

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

Najnowsze

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki

  • Literatura azjatycka. Opowieści, które uczą patrzeć inaczej

  • Koniec utrudnień po kolizji na A4 w Balicach

  • Oko ważniejsze niż ręka. Maciej Szymanowicz o sztuce ilustrowania