Wtorek, 17 lis 3 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

„Opioidy dowożone jak pizza". Ekspertka o lukach w prawie, które kosztowały życie

Śledztwo w sprawie nielegalnego handlu opioidami w Małopolsce ujawniło mechanizm, w którym fałszywe recepty, łatwy dostęp przez teleporady i niekontrolowany obieg leków prowadziły do uzależnień i tragedii. Anna Czekaj z Okręgowej Izby Aptekarskiej, która była gościnią Radia Kraków, wyjaśnia, jak działają opioidy i psychotropy oraz w jaki sposób trafiają na czarny rynek, dlaczego ich nielegalny obrót rośnie mimo bardziej restrykcyjnych przepisów.

„Opioidy dowożone jak pizza". Ekspertka o lukach w prawie, które kosztowały życie
Zdjęcie ilustracyjne/ Fot. Pexels.
  • W Małopolsce aresztowano gang handlujący opioidami i psychotropami.

  • Opioidy i psychotropy to silne leki uzależniające, których działanie euforyczne jest szczególnie atrakcyjne dla osób w kryzysie emocjonalnym.

  • Nielegalny rynek opiera się na fałszywych receptach, często wystawianych przez nieuczciwych lekarzy, oraz na imporcie i syntetycznych analogach.

  • Nowelizacja prawa z 2024 r., likwidująca teleporady jako formę przepisywania opioidów, znacząco ograniczyła ten proceder.

  • W Polsce nie ma epidemii opioidowej, ale zagrożenie rośnie — przede wszystkim przez syntetyczne opioidy i łatwy dostęp dla osób młodych.

Posłuchaj rozmowy Patryka Kubiaka z Anną Czekaj.

Czym są opioidy i dlaczego tak łatwo uzależniają?

Anna Czekaj tłumaczy: opioidy to leki przeciwbólowe działające na receptory w układzie nerwowym. Silnie zmniejszają ból, ale też wywołują uczucie euforii. To właśnie ten efekt sprawia, że są niebezpieczne i prowadzą do uzależnienia — często szybko i niepostrzeżenie. Ekspertka wymienia fentanyl, szczególnie groźny ze względu na moc i tempo działania. Psychotropy działają na nastrój i psychikę, również uzależniają przy dłuższym stosowaniu.

Czekaj podkreśla, że coraz częściej po opioidy i psychotropy sięgają także ludzie w stresie i kryzysie psychicznym — aby złagodzić lęk, poprawić nastrój, oderwać się od problemów.

Osoby, które stosują się do zaleceń lekarza, przeważnie są poinstruowane dokładnie, jakie ryzyko niesie dłuższe stosowanie. Niestety, opioidy i psychotropy pojawiają się na rynku nielegalnym. Często sięgają po nie osoby nie w celu leczenia bólu, tylko w celu osiągnięcia uczucia euforii

- opowiada rozmówczyni.

Młode kobiety zmarły po zażyciu leków. Krakowscy śledczy rozbili gang handlarzy opioidami

Elżbieta Raczyńska

Skąd biorą się opioidy na czarnym rynku? Fałszywe recepty i dostawy jak „pizza”

Gościni opisuje mechanizm: część leków trafia z nielegalnych źródeł zza granicy, ale najgroźniejszy jest proceder „wyprowadzania” ich z systemu ochrony zdrowia przez nieuczciwych lekarzy. Czekaj opowiada wstrząsającą historię 21-letniej Samanty, pacjentki uzależnionej od opioidów. Jej doświadczenie pokazuje skalę dostępności – dealerzy dowozili jej środki jak jedzenie na zamówienie.

Zapytałam ją, jak łatwo jest dostać te środki, od których się uzależniła. Powiedziała, że właściwie to do nich miała taki dostęp, jakby dostawca przywoził jej do domu pizzę. Było to dla mnie szokujące

- opowiada Czekaj.

Duża część opioidów trafiała na rynek dzięki receptom wystawianym podczas teleporad. Do listopada 2024 roku można było przepisać nawet silne opioidy bez spotykania się z pacjentem. Ten mechanizm był nadużywany przez przestępców — w tym lekarza z Dolnego Śląska zatrzymanego w śledztwie. Zmiana prawa zamknęła tę furtkę, wymagając bezpośredniej wizyty przed wystawieniem recepty.

Dziś lekarz musi spotkać się z pacjentem na wizycie i dopiero wtedy, oceniając rzeczywisty jego stan, zapisać te leki. Ta zmiana prawna spowodowała, że wystawianie tych recept jest znacznie rzadsze

- tłumaczy gościni Radia Kraków.

Nitazeny - nowy groźny następca fentanylu na europejskim rynku narkotykowym

Joanna Gąska

Skala problemu w Polsce – nie epidemia, ale realne zagrożenie

Według badań CBOS około 15 tysięcy osób w Polsce zażywa opioidy i są od nich uzależnione. To mniej niż w Europie Zachodniej czy USA, ale dynamika wzrostu jest niepokojąca. Zagrożenie zwiększają syntetyczne pochodne fentanylu, pojawiające się w obiegu narkotykowym.
Ekspertka podkreśla, że mimo niskich statystyk zagrożenie jest realne:

Nie możemy absolutnie odetchnąć z ulgą. Rzeczywiście, w Polsce nie ma epidemii opioidów podobnej do amerykańskiej. (…) Ale rynek nielegalny się zwiększa. Jest to zagrożenie naprawdę realne. Największym zagrożeniem są syntetyczne opioidy prowadzące do dużego ryzyka przedawkowania.

Pragną wolności, ale popadają w uzależnienia. Dlaczego młodzi ludzie tracą poczucie sensu?

Sylwia Paszkowska

Komentarze

Najpopularniejsze

  • Policja wyjaśnia: żaden funkcjonariusz krakowskiej komendy miejskiej nie został wysłany do Warszawy

    Radio Kraków

  • Msza w intencji sprawcy zamachu w Krakowie. Bazylika Mariacka wydała oświadczenie

    Krzysztof Orski, Gabriela Koziara

  • Mieszkańcy tarnowskiego Krzyża nie chcą krematorium. Odwołali się do wojewody

    Jakub Sajdak

  • „Róg starszych posterunkowych Jakuba Kulika i Artura Morańskiego”. Krakowianie dziękują bohaterom

    Julia Kawa

  • Duży pożar w Giebułtowie. Ogień opanowany, akcja straży zakończona

    Radio Kraków

  • Miliony z autostrady A4. Stalexport ujawnia wyniki przed końcem koncesji

    Radio Kraków

Najnowsze

  • Kraków ogranicza inwestycje. Stanisław Mazur: To podważanie fundamentów przyszłego wzrostu

  • W Tatrach trwają poszukiwania turystki. TOPR apeluje o pomoc

  • „Czy to jeszcze jest chrześcijaństwo?”. O. Jacek Prusak o oburzeniu po mszy za sprawcę zamachu

  • Pomagali rannym podczas zamachu w Krakowie. Prezydent Słowacji odznaczył dwoje swoich rodaków

  • Budżet Krakowa 2027: władze miasta planują oszczędności, ale i tak zadłużenie wzrośnie do 10 miliardów

  • Czy można patrzeć bez uprzedzeń? Wystawa Kingi Nowak w Bunkrze Sztuki