"Dla użytkowników oznacza to tyle, że jesteśmy troszeczkę mniej anonimowi w sieci" – mówi w programie Co Niesie Dzień prof. Jerzy Domżał z AGH. Nowa funkcja platformy X pozwala sprawdzić kraj założenia profilu i wykrywa użycie VPN, co może utrudnić działania trolli i kont podszywających się pod lokalnych komentatorów.
- Nowa funkcja X pokazująca kraj profilu i użycie VPN sprawia, że użytkownicy są mniej anonimowi, a kontekst pochodzenia wpisów staje się widoczny.
- VPN pozwala korzystać z usług ograniczonych terytorialnie, ale bywa też narzędziem do ukrywania rzeczywistego miejsca nadawania komentarzy.
- Profesor wskazuje, że maskowanie kraju jest powszechne i często służy podszywaniu się pod lokalnych użytkowników, także w sporach politycznych.
- Ruch X może wywołać presję na inne platformy, zwłaszcza Facebooka i Instagrama, by wprowadziły podobne mechanizmy przejrzystości.
Posłuchaj rozmowy
X ujawnia kraj profilu i VPN. „Jesteśmy mniej anonimowi”
Platforma X, wprowadziła zmianę, która pozwala użytkownikom sprawdzić, w jakim kraju konto zostało założone oraz czy korzysta z VPN. Wprowadzenie tych informacji ma pomóc w ocenie źródeł komentarzy i ograniczyć podszywanie się pod lokalnych użytkowników.
Gość Piotra Łęgowskiego, prof. Jerzy Domżał z Akademii Górniczo-Hutniczej, zauważył, że taka funkcjonalność przede wszystkim ogranicza anonimowość komentujących.
Dla użytkowników oznacza to tyle, że jesteśmy troszeczkę mniej anonimowi w sieci
– podkreślił. Zaznaczył, że każdy wpis może być teraz odczytywany w kontekście tego, skąd nadawane jest konto, a to „bardzo wiele może powiedzieć o źródle i motywacji naszego działania”.
Koniec anonimowych agitatorów? X demaskuje konta udające Polaków
W jego ocenie dostęp do takich informacji ułatwi odbiorcom rozpoznawanie, czy komentarze pochodzą faktycznie z kraju, którego dotyczą, czy są elementem celowego wpływu z zewnątrz.
Czym jest VPN i po co się go używa
Dzięki VPN (Virtual Private Network), czyli wirtualnej sieci prywatnej, użytkownik może łączyć się z internetem tak, jakby był w innym miejscu, bo otrzymuje adres IP przypisany do wybranego obszaru.
Profesor wskazał na dwa najczęstsze zastosowania. Pierwsze jest neutralne: VPN pozwala korzystać z usług ograniczonych terytorialnie, np. oglądać treści streamingowe dostępne tylko w danym kraju. Drugie wiąże się z maskowaniem pochodzenia aktywności w sieci.
Jak mówił, VPN bywa używany do ukrycia realnego miejsca nadawania, co pozwala tworzyć pozory, że ktoś „jest prawdziwym Polakiem”, choć w rzeczywistości komentuje z zagranicy.
Praktyka pokazuje, że tego typu działania podejmowane są w tym celu, by ukryć miejsce, z którego komentujemy, i jest to niestety nagminne
– stwierdził, zaznaczając, że statystycznie nie wynika to z częstego podróżowania, lecz z celowego gubienia śladu.
Trolle, polityka i presja na inne platformy
W rozmowie padły przykłady kont politycznych czy ideologicznych, które prezentują się jako lokalne, a według danych bywają prowadzone z innych krajów. Funkcja X obnaża takie zjawiska, co może podważać wiarygodność części narracji w mediach społecznościowych. Profesor przyznał, że VPN jest narzędziem wykorzystywanym również przy aktywności politycznej, bo pozwala sterować wrażeniem, „kto” i „skąd” mówi.
Jednocześnie prof. Domżał zauważył, że technicznie inne platformy także mogłyby blokować aktywność przez VPN, ale dotąd tego nie robią. Pozytywnie ocenił ruch Elona Muska na X i zastanawiał się, czy funkcja zostanie utrzymana na stałe. Dodał, że jeśli nie zostanie wycofana, może stać się wyzwaniem dla innych serwisów.
Profesor powiedział, że ma nadzieję, że podobne rozwiązania wprowadzą kolejne platformy – zwłaszcza Facebook i Instagram – bo pomogłoby to użytkownikom łatwiej rozpoznawać, z kim mają do czynienia w debacie publicznej.
