Żołnierki, pozytywistki i patriotki , których upór i konsekwencja doprowadziły 28 listopada 1918 roku do podpisania przez Józefa Piłsudskiego dekretu o prawach wyborczych dla wszystkich obywateli, bez różnicy płci - są bohaterkami fabularyzowanego dokumentu Marty Dzido i Piotra Śliwowskiego pt. "Siłaczki". Autorzy filmu byli gośćmi Jolanty Drużyńskiej w Kole kultury.
Posłuchaj wypowiedzi
"Siłaczki" to historyczny, fabularyzowany film dokumentalny opowiadający historię Polek, żyjących na przełomie XIX i XX wieku żołnierek, pozytywistek i patriotek, których upór i konsekwencja doprowadziły 28 listopada 1918 roku do podpisania przez Józefa Piłsudskiego dekretu o prawach wyborczych dla wszystkich obywateli, bez różnicy płci.
Film pokazuje ich niełatwą walkę o dostęp do edukacji i pracy zarobkowej, zaangażowanie w odzyskanie niepodległości i niezłomność w szerzeniu idei wolnościowych i emancypacyjnych. Osią opowieści są losy kilku aktywistek z Poznania, Warszawy i Krakowa: Justyny Budzińskiej-Tylickiej - lekarki-społecznicy, która stanęła na czele słynnej delegacji do Piłsudskiego, Marii Dulębianki - pierwszej kandydatki do Sejmu Krajowego w 1908 roku , Kazimiery Bujwidowej - dzięki której staraniom w 1894 na Uniwersytet Jagielloński przyjęto pierwsze studentki, Pauliny Kuczalskiej nazywanej Hetmanką , która jako pierwsza publicznie podniosła kwestię praw politycznych kobiet, sióstr Tułodzieckich: Anieli - organizatorki tajnego nauczania, skazanej na karę więzienia, i Zofii - założycielki pierwszego w Polsce związku zawodowego kobiet, Aleksandry Szczerbińskiej, poźniejszej żony J.Piłsudskiego - konspiratorki, żołnierki, orędowniczki sprawy kobiecej. Losy kobiet pokazane zostały na tle ówczesnych realiów obyczajowych, politycznych i ekonomicznych, które determinowały powstawanie ruchów społeczno - politycznych i działania na rzecz powszechnej edukacji i równości społecznej na ziemiach polskich.
Dokument autorstwa M.Dzido i P.Śliwowskiego pokazuje trudną i niebezpieczną aktywność działaczek walczących o prawa w kraju, którego wówczas nie było na mapie. Podkreśla również fakt, że Polska była jednym z pierwszych państw na świecie, w którym kobiety uzyskały pełnię praw wyborczych.
Marta Dzido - pisarka, reżyserka dziennikarka. Absolwenta Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi ( kierunek montaż) Autorka filmów krótkometrażowych m in. o prawach dziecka "To my" a także pełnometrażowych dokumentow w tym o pisarzu i publicyście żydowskiego pochodzenia Józefie Henie czy filmu zrealizowanego wspólnie z Piotrem Śliwowskim pt. "Solidarność według kobiet"
Piotr Śliwowski - autor filmów dokumentalnych, reportaży i audycji telewizyjnych; w latach 2005 – 2011 reporter, dziennikarz i wydawca audycji dla TVP Kultura. Wyreżyserował i wyprodukował cykl pięciu filmów dokumentalnych „Kultura Niezależna w PRL”. Za film „Downtown”, wraz z Martą Dzido nagrodzony The Hollywood Eagle Documentary Award na festiwalu w Los Angeles, a także Nagrodą Publiczności na festiwalu OFF Cinema i Nagrodą Specjalną Dyrektor Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej.
jd/mat.pras
