Niedziela, 22 lis 1 °C Jakość powietrza: Dobra Na antenie
Menu dostępności (CTRL+U)
Zmień kontrast
Podświetl linki
Zatrzymaj animacje
Powiększ tekst
Szerokość tekstu
Wysokość linii
Resetuj ustawienia

W Zakopanem upamiętniono Kurierów Tatrzańskich

Tablice upamiętniające Kurierów Tatrzańskich odsłonięto w sobotę na zakopiańskim Placu Niepodległości. Kurierzy w czasie drugiej wojny światowej przez Tatry przeprowadzali emisariuszy, przenosili dokumenty, pieniądze utrzymując łączność Polskiego Państwa Podziemnego z rządem RP na uchodźstwie.

W Zakopanem upamiętniono Kurierów Tatrzańskich
fot: Piotr Korczak /Kronos Media
W Zakopanem upamiętniono Kurierów Tatrzańskich 29.10.16
%gallery_58936%

„Kurierzy Tatrzańscy byli najwyższej klasy żołnierzami Polskiego Państwa Podziemnego, ludźmi niezłomnymi, walecznymi. Ginęli niejednokrotnie na trasach przerzutowych, byli aresztowani, torturowani, trafiali do więzień i obozów koncentracyjnych. Także po wojnie byli prześladowani przez komunistyczną bezpiekę. Naszym obowiązkiem jest pamiętać o nich z szacunkiem dla ich dokonań” – mówiła Bożena Solańska z Towarzystwa Inicjatyw Społecznych „Kurierzy Tatrzańscy”.

Ruch kurierski na szlaku przez Tatry rozpoczął się już w październiku 1939 r. Znane są nazwiska 37 kurierów tatrzańskich, wśród nich było pięć kobiet. Kurierami kierował Wacław Felczak, który sam wielokrotnie pokonywał trasę Zakopane-Budapeszt.

Łącznicy idąc z Warszawy musieli pokonać najpierw granicę Generalnego Gubernatorstwa ze Słowacją, a następnie granicę z Węgrami. Tajne dokumenty zmikrofilmowane ukrywano w przedmiotach codziennego użytku np. długopisach, a także zaszywano je w ubraniach. Przez Tatry na Węgry przeprowadzono łącznie kilkanaście tysięcy osób. Przeprowadzono tędy m.in. część żołnierzy, którzy brali udział w Bitwie o Anglię.

W odwrotnym kierunku, czyli z Budapesztu do Polski, przenoszono pieniądze - dolary i złote polskie, które wywiózł Narodowy Bank Polski w 1939 r.

Józef Krzeptowski z Zakopanego, nazwany „królem kurierów tatrzańskich”, trasę Zakopane – Budapeszt pokonał 48 razy. Niemcy wyznaczyli wysoką nagrodę za jego schwytanie, ale nie udało im się to. Został aresztowany dopiero po wojnie przez NKWD i wywieziony na Syberię. Szczęśliwie powrócił do Polski.

Jednym z najsłynniejszych kurierów tatrzańskich był Stanisław Frączysty z Chochołowa, który wsławił się przeprowadzeniem w 1941 r. z Budapesztu do Warszawy marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza. Frączysty został schwytany przez gestapo i trafił do Auschwitz, później do fabryki broni w Weimarze skąd uciekł i został ponownie schwytany i przewieziony do obozu w Buchenwaldzie, gdzie pozostał do końca wojny, aż obóz został wyzwolony przez wojska amerykańskie.

Kurierami byli też Marusarzowie: Helena którą Niemcy schwytali i rozstrzelali oraz Stanisław – wybitny narciarz, olimpijczyk. Inny kurier oraz narciarz i trzykrotny olimpijczyk Bronisław Czech po schwytaniu przez Niemców trafił do Auschwitz. Nie przyjął niemieckiej propozycji zostania szkoleniowcem tamtejszych skoczków narciarskich. Zginął z wycieńczenia w obozie koncentracyjnym.

Po 1956 r. szlak kurierski przez Tatry służył do przerzutu niezależnej literatury, a przede wszystkim wydawnictw paryskiej "Kultury", a także wydawnictw katolickich sprowadzanych do Polski z Rzymu. (PAP)

Najpopularniejsze

  • Rodzina zamachowca odebrała jego ciało

    Julia Kawa

  • News Radia Kraków

    News Radia KrakówŚlady zamachu w Krakowie mają pozostać? Konserwator zabytków zabrał głos

    Ola Sobczak

  • Jak czują się policjanci ranni podczas zamachu w Krakowie? Są nowe informacje o ich zdrowiu

    Piotr Łęgowski

  • Śmiertelny wypadek w Gdowie. Jedna z ulic była zablokowana

    Marcin Śliwa

  • Nagranie dziecka unikającego kul zamachowca. Prokuratura: wszystko wskazuje na to, że jest prawdziwe

    Jan Pająk

  • Śmierć rowerzysty w Krakowie. Biegły zbada, czy rower elektryczny był zgodny z przepisami

    Ola Sobczak

Najnowsze

  • Tylko jeden Polak w drugiej serii. Kacper Tomasiak najlepszy w Lillehammer

  • Prokuratura: w Nowym Lipowcu, Rudniku i Mołodyczu znaleziono szczątki rosyjskich pocisków Ch-101

  • Kierowcy w Olkuszu pojadą inaczej. Zmiany na DK94 nawet przez dwa tygodnie

  • Przez 608 lat była miastem, potem straciła prawa miejskie. Teraz chce je odzyskać

  • Lipnica Murowana chce znów być miastem

  • Koniec koncesji na A4 Katowice–Kraków. Stalexport planuje zwolnić niemal całą załogę